Gezi Parkı davasında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kesinleşen Osman Kavala’nın yeniden yargılanma, tahliye ve infazın durdurulması talepleri reddedildi.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, AİHM Büyük Dairesinin ihlal kararına dayandırılan başvuruyu kabul etmedi ve mevcut hükmün infazının sürdürülmesine karar verdi.

Karar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hükümlerinin uygulanması ve Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

AİHM KARARININ ARDINDAN YAPILAN BAŞVURU REDDEDİLDİ

PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; Osman Kavala’nın avukatları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesinin 25 Ağustos 2026 tarihli kararını gerekçe göstererek İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine başvurdu.

Başvuruda, Kavala hakkında kesinleşen mahkûmiyet kararının yeniden değerlendirilmesi, yargılamanın yenilenmesi, cezanın infazının durdurulması ve tahliye kararı verilmesi istendi.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 13 Ekim 2026 tarihli ek kararıyla talepleri oy birliğiyle reddetti. Mahkeme, Kavala hakkındaki ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazının devamına hükmetti.

Ret kararında, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin kabul edilebilirlik koşulları ve iç hukuk yollarının tüketilmesi ilkesi üzerinde duruldu. Mahkeme, AİHM'nin ulusal mahkemeler gibi delilleri yeniden değerlendiren bir temyiz mercii olmadığını belirtti.

AİHM BÜYÜK DAİRESİ İHLAL KARARI VERMİŞTİ

AİHM Büyük Dairesi, 25 Ağustos 2026'da Osman Kavala'nın ikinci başvurusunu karara bağladı. Büyük Daire, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin altı ayrı maddesini ihlal ettiğine hükmetti.

Kararda, Kavala'nın özgürlük ve güvenlik hakkı ile adil yargılanma hakkına ilişkin değerlendirmelerin yanı sıra ifade ve örgütlenme özgürlükleriyle bağlantılı ihlal tespitleri yer aldı. AİHM, Kavala'nın serbest bırakılmasının sağlanması gerektiğini belirtti.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 46. maddesi uyarınca kesinleşmiş AİHM kararlarının uygulanması, taraf devletlerin yükümlülükleri arasında bulunuyor. Kararların uygulanıp uygulanmadığı Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından denetleniyor.

GEZİ PARKI EYLEMLERİYLE BAŞLAYAN DAVA SÜRECİ

Osman Kavala hakkındaki yargılamanın arka planında, Mayıs 2013'te İstanbul Taksim'de başlayan Gezi Parkı protestoları bulunuyor.

Başlangıçta park alanındaki ağaçların ve yeşil alanın korunmasına yönelik itirazlarla başlayan eylemler, polisin müdahalesinin ardından ülkenin farklı kentlerine yayıldı. Süreçte çok sayıda kişi gözaltına alındı ve yaralandı. Eylemlerin niteliği, güvenlik güçlerinin müdahalesi ve ifade özgürlüğü uzun süre kamuoyunda tartışıldı.

Osman Kavala, Gezi Parkı protestolarını organize etmek ve finanse etmekle suçlandı. Savcılık, Kavala'nın hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs suçuna ilişkin faaliyetlerde bulunduğunu ileri sürdü. Kavala ve avukatları ise suçlamaları kabul etmedi; yargılama boyunca isnatların somut ve hukuka uygun delillerle ortaya konulmadığını savundu.

2017’DE GÖZALTINA ALINDI, AİHM 2019’DA İHLAL KARARI VERDİ

Osman Kavala, 18 Ekim 2017'de gözaltına alındı ve 1 Kasım 2017'de tutuklandı.

AİHM, 10 Aralık 2019'da açıkladığı ilk kararında Kavala'nın tutukluluğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin özgürlük ve güvenlik hakkını düzenleyen 5. maddesi ile hakların kısıtlanmasının sınırlarını belirleyen 18. maddesini ihlal ettiğine hükmetti.

Mahkeme, tutukluluğun makul şüpheye dayanmadığı ve Kavala'nın özgürlüğünden yoksun bırakılmasının insan hakları savunucularının çalışmalarını engelleme amacı taşıdığı sonucuna vardı. Kavala'nın serbest bırakılmasını istedi.

Ancak Kavala, 2020 yılında Gezi Parkı davasında beraat ederek tahliye edilmesine karar verilmesinin ardından başka bir soruşturma kapsamında yeniden gözaltına alındı ve tutuklandı. Böylece AİHM'nin ilk ihlal kararına rağmen cezaevinde kalmayı sürdürdü.

BERAAT KARARI BOZULDU, AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET VERİLDİ

İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi, 18 Şubat 2020'de Osman Kavala ve bazı sanıklar hakkında beraat kararı verdi. Ancak istinaf mahkemesi 22 Ocak 2021'de bu kararı bozdu.

Yeniden görülen dava, başka dosyalarla birleştirilerek İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinde sürdürüldü. Mahkeme, 25 Nisan 2022'de Kavala'yı hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 28 Eylül 2023'te Kavala hakkındaki mahkûmiyet kararını onadı. Böylece ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kesinleşti.

AVRUPA KONSEYİ İHLAL PROSEDÜRÜ BAŞLATTI

AİHM'nin 2019 tarihli kararının uygulanmaması üzerine Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Şubat 2022'de Türkiye hakkında ihlal prosedürü başlattı.

AİHM Büyük Dairesi, 11 Temmuz 2022'de Türkiye'nin 2019 tarihli kararın gereklerini yerine getirmediğine hükmetti. Süreç, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 46. maddesi kapsamında devletlerin kesinleşmiş AİHM kararlarını uygulama yükümlülüğü bakımından uluslararası gündemde yer aldı.

Bakanlar Komitesi, Kavala'nın durumunu izlemeyi sürdürürken Türkiye'den kararın uygulanmasına yönelik somut adımlar atmasını istedi.

İTİRAZ YOLU AÇIK

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinin yeniden yargılama ve tahliye taleplerini reddeden kararına karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilecek.

Kavala'nın avukatlarının bu yolu kullanması halinde başvuru üst mahkeme tarafından değerlendirilecek. Anayasa Mahkemesi önündeki bireysel başvuru süreci de dosyanın hukuki boyutunu oluşturan başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.

Yerel mahkemenin ret kararıyla birlikte Osman Kavala hakkındaki mahkûmiyet hükmünün infazı devam ederken, AİHM kararının uygulanmasına ilişkin süreç Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin denetiminde bulunuyor.