Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından kara yolu taşımacılığı alanında birçok yeni düzenleme hayata geçirildi.

Şehirler arası otobüslerde ücret iadesi zorunlu hale gelirken, kurye faaliyetleri ve terminal işlemlerine yeni kurallar getirildi.

Kademeli ceza sistemiyle kayıt dışı taşımacılığın önüne geçilmesi hedeflenirken dijital dönüşüm uygulamaları da genişletildi.

KARAYOLU TAŞIMACILIĞINDA KAPSAMLI DÜZENLEME YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, kara yolu taşımacılığı alanında yolcu haklarından dijital dönüşüme, kurye faaliyetlerinden terminal kullanımına kadar birçok başlığı kapsayan yeni düzenlemeleri yürürlüğe aldı. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler 16 Mayıs tarihli Resmi Gazete’de yayımlanırken, sektörde yeni dönemin detayları da netleşti.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yapılan düzenlemelerin sektörel ihtiyaçlar, dijitalleşme hedefleri ve operasyonel verimlilik dikkate alınarak hazırlandığını belirtti. Uraloğlu, yeni uygulamalarla hem yurttaşların haklarının daha güçlü korunacağını hem de taşımacılık sektöründe uygulama birliğinin artırılacağını ifade etti.

BAKAN URALOĞLU: DİJİTAL VE DENETİMLİ YENİ DÖNEM BAŞLIYOR

Bakan Abdulkadir Uraloğlu, kara yolu taşımacılığında yeni dönemin dijitalleşme ve denetim odaklı ilerleyeceğini belirterek, “Yurttaşlarımızın haklarını daha güçlü koruyan, sektörün ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren ve dijitalleşmeyi merkeze alan yeni bir dönemi başlatıyoruz” dedi.

Yönetmelikte yapılan değişikliklerin yalnızca yolcu taşımacılığını değil; lojistik, kurye faaliyetleri, terminal işletmeciliği, tarım işçilerinin taşınması ve turizm taşımacılığı gibi farklı alanları da kapsadığı bildirildi.

OTOBÜS YOLCULARINA TAM ÜCRET İADESİ HAKKI

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri şehirler arası otobüs yolculuklarına ilişkin oldu. Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre, hareket saatine 12 saat kalana kadar biletini iptal eden yolculara tam ücret iadesi yapılması zorunlu hale getirildi.

Bakan Uraloğlu, uygulamanın özellikle mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla hayata geçirildiğini söyledi. Düzenleme kapsamında ayrıca sefer başlamadan önce yolcular için açık bilet düzenlenmesi de zorunlu olacak.

Yeni sistemle birlikte yolcuların seyahat planlarında yaşanabilecek değişiklikler karşısında daha esnek haklara sahip olması hedefleniyor.

OTOBÜS FİRMALARI ÜCRET TARİFELERİNİ ÖNCEDEN BİLDİRECEK

Bakanlık tarafından yapılan düzenlemeyle otobüs firmalarının ücret tarifelerini önceden sisteme bildirebilmesine de imkan sağlandı. Firmalar, en fazla 1 ay sonrasına kadar geçerli olacak ücret tarifelerini Bakanlık sistemine tanımlayabilecek.

Ayrıca gerekli görülmesi halinde 10 gün içerisinde düzeltme başvurusu yapılabileceği belirtildi. Böylece fiyat değişikliklerinin daha kontrollü ve şeffaf biçimde yürütülmesi amaçlanıyor.

TERMİNALLERDE YOĞUNLUĞU AZALTACAK YENİ UYGULAMA

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde terminallerde yaşanan yoğunluğu azaltmaya yönelik düzenlemeler de yer aldı. Bakan Uraloğlu, terminallerde yer bulunamaması halinde yerel makamlar tarafından tahsis edilen alanların kullanılabilmesine yönelik yasal altyapının oluşturulduğunu açıkladı.

Yeni uygulamayla özellikle yoğun seyahat dönemlerinde yaşanan terminal sıkışıklığının önüne geçilmesi ve taşımacıların operasyonel sorunlarının azaltılması hedefleniyor.

KURYE TAŞIMACILIĞINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLDİ

Yönetmelikte kurye taşımacılığı alanına ilişkin önemli değişiklikler de yapıldı. Kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip firmaların kurye gönderisi taşımaları halinde kurye faaliyetlerine ilişkin yükümlülüklere uygun hareket etmeleri zorunlu hale getirildi.

Bakan Uraloğlu, sektörde geçiş sürecinin sağlıklı ilerleyebilmesi amacıyla SRC Kurye ve Kurye Faaliyet Belgeleri için süre tanındığını açıkladı. Buna göre söz konusu belgeler 1 Ocak 2027 tarihine kadar temin edilebilecek.

DİJİTAL TEBLİGAT SİSTEMİ ZORUNLU OLACAK

Karayolu taşımacılığında dijital dönüşümün hızlandırılması amacıyla Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi’ne geçiş de zorunlu hale getirildi. Tüm yetki belgesi sahiplerini kapsayan uygulamanın 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe gireceği bildirildi.

Bakanlık, dijital tebligat sistemiyle resmi bildirim süreçlerinin daha hızlı, güvenli ve takip edilebilir hale geleceğini belirtti.

ULUSLARARASI LOJİSTİKTE TECRÜBE ŞARTI YENİDEN DÜZENLENDİ

Uluslararası lojistik işletmeciliği alanında faaliyet gösterecek şirketlere ilişkin tecrübe şartında da değişikliğe gidildi. Uraloğlu, 3 yıllık tecrübe şartının hesaplanmasında geçmiş dönem yetki belgelerinin geçerlilik sürelerinin de dikkate alınacağını söyledi.

Yetki belgesi devir işlemlerinde ise mesleki yeterlilik şartını tamamlama süresi 45 günden 60 güne çıkarıldı.

MEVSİMLİK TARIM İŞÇİLERİNİN TAŞINMASINA YENİ KURAL

Bakanlık tarafından yapılan düzenlemeler kapsamında mevsimlik tarım işçilerinin taşınmasına ilişkin yeni kurallar da getirildi. Buna göre D3 yetki belgesi sahipleri yalnızca kendi tarım alanlarında çalışacak mevsimlik tarım işçilerini taşıyabilecek.

Düzenlemeyle birlikte taşımacılık faaliyetlerinde kontrolün artırılması ve kayıt dışı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

ŞOFÖR YAŞ SINIRLARI GENEL MEVZUATA BIRAKILDI

Yeni yönetmelikle birlikte sürücülere yönelik yaş sınırlarının genel mevzuat hükümlerine bırakıldığı açıklandı. Bunun yanında muayenesi bulunmayan araçların, yetki belgesine kayıtlı olsa bile trafik güvenliği gerekçesiyle yurtdışına çıkışına izin verilmeyeceği belirtildi.

TURİZM TAŞIMACILIĞI VE YERLİ ARAÇ TEŞVİKİ

Turizm amaçlı yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde otomobil kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler de yürürlüğe girdi. Yerli Malı Belgesi’ne sahip otomobillerin kullanılması halinde taşıt sayılarına ilişkin teşvik mekanizmasının devreye alınacağı bildirildi.

Ev eşyası taşımacılığı yapan ve yalnızca kamyonet kullanmak isteyen işletmeler için ise azami 1 kamyonet sınırı getirildi.

ENGELLİ VE DİYALİZ HASTALARI İÇİN KOLAYLIK SAĞLANDI

Yeni düzenlemede engelli ve diyaliz hastalarının taşınmasına ilişkin kolaylaştırıcı hükümler de yer aldı. Tek taşıtla hizmet veren D2 belgeli taşımacıların mesleki yeterlilik şartından muaf tutulacağı açıklandı.

Ayrıca fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar için ODY-ÜDY şartının aranmayacağı belirtildi.

D4 BELGELERİNDE VERİ İLETİM ZORUNLULUĞU KALDIRILDI

Bakan Uraloğlu, kalkış veya varış noktası büyükşehir olan ve tarifeli faaliyet gösteren D4 yetki belgeleri için U-ETDS veri iletim zorunluluğunun kaldırıldığını açıkladı.

Yeni uygulamanın özellikle bölgesel taşımacılık yapan firmalar açısından operasyonel kolaylık sağlayacağı değerlendiriliyor.

KAYIT DIŞI TAŞIMACILIĞA KADEMELİ CEZA SİSTEMİ

Bakanlık tarafından açıklanan yeni düzenlemede kayıt dışı taşımacılıkla mücadele kapsamında kademeli ceza sistemi de devreye alındı.

Buna göre ilk ihlalde 21 bin 333 lira, ikinci ihlalde 42 bin 666 lira, üçüncü ihlalde 106 bin 665 lira, dördüncü ihlalde ise 213 bin 330 lira idari para cezası uygulanacak.

Beşinci ihlalde ise ilgili işletmenin yetki belgesi tamamen iptal edilecek. Bakan Uraloğlu, terminal işletmeciliğinde geçerli belge olmadan faaliyet gösterilmesinin de engelleneceğini söyledi.

SEKTÖRDE YENİ DÖNEMİN ÇERÇEVESİ ÇİZİLDİ

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle birlikte hem yolcu haklarının güçlendirilmesi hem de taşımacılık sektörünün daha kontrollü ve dijital altyapıyla yönetilmesi hedefleniyor.

Yeni düzenlemelerin önümüzdeki süreçte kara yolu taşımacılığında hizmet kalitesi, denetim mekanizmaları ve dijital uygulamalar açısından önemli değişimlere yol açması bekleniyor.