ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan gerilim Ortadoğu’da savaş riskini büyütürken, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatı tartışmaları ve karşılıklı sert açıklamalar uluslararası kamuoyunun dikkatini bölgeye çevirdi. 

Washington, Tahran ve Tel Aviv’den gelen mesajlar çatışmanın yönüne ilişkin belirsizliği artırıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI PAYLAŞIMI KRİZ YARATTI

ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Wright, ABD Donanması’nın bir petrol tankerine eşlik ederek Hürmüz Boğazı’ndan geçişini sağladığını duyurdu.

Paylaşımında, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı yürütülen askeri operasyonlar sırasında küresel enerji akışını koruduğunu savunan Wright, ABD Donanması’nın petrolün dünya piyasalarına ulaşması için tanker geçişini güvence altına aldığını ifade etti.

Ancak söz konusu paylaşım kısa süre sonra Wright tarafından silindi. ABD basınında yer alan ve adı açıklanmayan yetkililere dayandırılan haberlerde, ABD Donanması’nın henüz Hürmüz Boğazı’nda bir petrol tankerine eşlik etmediği belirtildi.

İSRAİL: “SONSUZ BİR SAVAŞ İSTEMİYORUZ”

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında İran’a yönelik saldırılara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Sa’ar, saldırıların ne zaman sona erdirileceğine ilişkin kararın ABD ile yapılacak istişareler sonucunda verileceğini belirterek, “Sonsuz bir savaş istemiyoruz” dedi.

İsrail’in hedefinin İran’dan kaynaklandığını öne sürdüğü güvenlik tehditlerini ortadan kaldırmak olduğunu savunan Sa’ar, İran’daki siyasi gelişmelerin saldırıların ardından farklı bir noktaya evrilebileceğini iddia etti. Sa’ar ayrıca uluslararası topluma çağrıda bulunarak İran ile diplomatik ilişkilerin kesilmesini istedi.

KATAR’DA MAHSUR KALAN YURTTAŞLAR TÜRKİYE’YE DÖNDÜ

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında bölgede hava sahasının kapanması nedeniyle Katar’da mahsur kalan yurttaşlar Türkiye’ye döndü.

Yaklaşık 10 gün boyunca Doha’da bekleyen yolcular, sabah saatlerinde Hamad Uluslararası Havalimanı’ndan kalkan uçakla önce Suudi Arabistan, ardından Mısır hava sahasını kullanarak İstanbul Havalimanı’na ulaştı.

Doha’da bekleyen yolculardan Erkan Yıldırım, yaklaşık 8 bin yolcunun Katar yetkilileri tarafından otellere yerleştirildiğini ve süreç boyunca kendileriyle yakından ilgilenildiğini söyledi.

Bir başka yolcu Alper Aldemir ise transfer yolcusu olarak geldiği Doha’da hava sahasının kapanması nedeniyle mahsur kaldığını belirterek sürecin zorlu geçtiğini ancak güvenlik açısından ciddi bir sorun yaşamadıklarını ifade etti.

Emir Kaan Demir de savaşın başladığı gün uçuşlarının iptal edildiğini, günlerce havalimanı ve otellerde beklediklerini anlattı. Demir, zaman zaman patlamalar ve drone saldırılarının duyulduğunu ancak güvenli bölgede olduklarını söyledi.

İRAN’DAN HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri, ABD ve İsrail ile bağlantılı gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmeyeceğini açıkladı.

Tengsiri, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’a saldıran ülkelerle bağlantılı hiçbir geminin boğazdan geçme hakkı olmadığını belirterek sert mesaj verdi.

İran yönetimi daha önce yaptığı açıklamada, İsrail ve ABD büyükelçilerini sınır dışı eden ülkelerin gemilerine ise boğazdan geçişte serbestlik tanınacağını duyurmuştu.

ABD: “SAVAŞ GENİŞLETİLMEYECEK”

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile düzenlediği basın toplantısında İran’a yönelik operasyonların kapsamına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hegseth, savaşın genişletilmesinin hedeflenmediğini belirterek ABD’nin üç temel amacı olduğunu söyledi. Buna göre İran’ın füze kapasitesinin ve savunma altyapısının yok edilmesi, İran donanmasının etkisiz hale getirilmesi ve İran’ın nükleer silah elde etmesinin kalıcı olarak engellenmesi hedefleniyor.

Hegseth, saldırıların planlanan takvim doğrultusunda sürdüğünü ve bazı günlerde operasyonların yoğunluğunun artacağını da ifade etti.

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ise şu ana kadar İran içinde 5 binden fazla hedefin vurulduğunu, füze ve insansız hava aracı saldırılarında önemli ölçüde azalma görüldüğünü söyledi.

İRAN: “GÖZE GÖZ, DİŞE DİŞ”

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise yaptığı açıklamada İran’a yönelik saldırıların karşılıksız kalmayacağını vurguladı.

Galibaf, İran’ın tüm saldırılara orantılı şekilde karşılık vereceğini belirterek “Bugün açıkça ilan ediyoruz; göze göz, dişe diş kuralını uyguluyoruz” dedi.

Altyapılara yönelik saldırıların devam etmesi halinde İran’ın da karşı tarafın altyapılarını hedef alacağını dile getirdi.

İRAN’DA CASUSLUK OPERASYONLARI

İran İstihbarat Bakanlığı, ülke genelinde düzenlenen operasyonlarda ABD ve İsrail adına faaliyet yürüttüğü iddia edilen 30 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.

Farklı eyaletlerde gerçekleştirilen operasyonlarda yabancı uyruklu bir kişinin askeri ve güvenlik alanlarına ilişkin bilgileri topladığı iddiasıyla yakalandığı belirtildi.

Sistan-Belucistan ve Kürdistan eyaletlerinde yürütülen operasyonlarda ise silah sevkiyatı ve iletişim ekipmanları ele geçirildiği açıklandı.

AVRUPA’DAN SAVAŞA DAİR ENDİŞE

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran’daki savaşın hızlı şekilde sona ermesi yönündeki beklentisini dile getirirken, savaşın nasıl sona erdirileceğine ilişkin net bir uluslararası plan bulunmamasının endişe verici olduğunu söyledi.

Merz, çatışmanın uzamasının enerji piyasalarını ve göç hareketlerini etkileyebileceğine dikkat çekerek Ortadoğu’da kalıcı bir istikrarın ancak diplomatik yollarla sağlanabileceğini vurguladı.

TRUMP: “İRAN İLE GÖRÜŞEBİLİRİZ”

ABD Başkanı Donald Trump ise verdiği röportajda İran ile görüşme ihtimalini dışlamadı.

Trump, Tahran yönetiminin müzakere istediğini duyduğunu belirterek görüşmelerin bazı şartlara bağlı olacağını söyledi. ABD’nin İran’daki askeri operasyonlarının beklenenden daha etkili olduğunu savundu.

RUSYA ARABULUCULUK ÖNERİYOR

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in İran’daki krizin çözümü için çeşitli önerileri ABD Başkanı Trump’a ilettiğini açıkladı.

Peskov, Rusya’nın gerilimin azaltılması için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu belirterek önerilerin hâlâ masada olduğunu ifade etti.

AZERBAYCAN’DAN İRAN’A İNSANİ YARDIM

Azerbaycan yönetimi de İran’a insani yardım gönderdi. Azerbaycan Olağanüstü Haller Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in talimatıyla gıda ve tıbbi malzemelerden oluşan yardımın İran’a sevk edildiği bildirildi.

Gönderilen yardım kapsamında un, pirinç, şeker, içme suyu, çay ile ilaç ve tıbbi malzemelerin bulunduğu açıklandı.