Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 yılına ilişkin kadın ve erkek nüfus, eğitim, işgücü ve yaşam verilerini açıkladı. 

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfusu ise 43 milyon 59 bin 434 kişi olarak kaydedildi. 

Toplam nüfusun yüzde 49,98’i kadın, yüzde 50,02’si erkeklerden oluşuyor.

YAŞ DAĞILIMINDA KADINLARIN ÜSTÜNLÜĞÜ

Kadınlar erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşıyor. 2022-2024 döneminde doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde 75,5 yıl oldu. 60 yaş ve üzeri grupta kadınların oranı artıyor; 60-74 yaş grubunda yüzde 51,9, 90 ve üzeri yaş grubunda ise yüzde 69,7’ye ulaşıyor.

SAĞLIKLI YAŞAM SÜRESİ

Doğuşta sağlıklı yaşam süresi, yani günlük yaşamda sağlık sorunları olmadan yaşanması beklenen süre, kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde 58,9 yıl olarak hesaplandı. Bu veriler, erkeklerin sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 2,6 yıl daha uzun olduğunu gösteriyor.

EĞİTİMDE KADINLARIN DURUMU

25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi kadınlarda 8,8 yıl oldu. 2024 itibarıyla en az bir eğitim düzeyini tamamlayan kadınların oranı yüzde 88,3’e yükseldi. Yükseköğretim mezunu kadınların oranı ise yüzde 23,6 olarak belirlendi. Anneleri yükseköğretim mezunu olan kadınların yüzde 84,4’ü de yükseköğretim diplomasına sahip.

İŞGÜCÜNE KATILIM VE İSTİHDAM

2024 yılında 15 yaş ve üzeri kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 36,8 iken, erkeklerde bu oran yüzde 72,0 oldu. Eğitim seviyesi yükseldikçe kadınların işgücüne katılımı artıyor; yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 68,7’ye ulaşıyor. Kadınların istihdam oranı ise yüzde 32,5 ile erkeklerin yarısından daha az.

En yüksek kadın istihdam oranı TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde yüzde 39,3, en düşük oran TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde yüzde 20,9 olarak kaydedildi. Yarı zamanlı çalışan kadınların oranı yüzde 18,3 oldu.

KADINLARIN YAŞAM TARZLARI VE EVLİLİK

2025 yılında ortalama ilk evlenme yaşı kadınlarda 26,0, erkeklerde 28,5 oldu. Kadınların yüzde 17’si eşlerinden daha yüksek eğitim seviyesine sahip. Kesinleşen boşanmalarda çocukların velayeti çoğunlukla anneye veriliyor; oran yüzde 74,6.

KADINLARIN SİYASET, YÖNETİM VE AR-GE ROLLERİ

Kadın büyükelçi oranı yüzde 28,4, kadın milletvekili oranı yüzde 19,9 oldu. Yükseköğretimde görevli profesörler içinde kadınların oranı yüzde 34,9, doçentler içinde ise yüzde 43,3 olarak kaydedildi. Üst ve orta düzey yönetici pozisyonlarında kadın oranı yüzde 21,5, Borsa İstanbul’da işlem gören BİST 50 şirketlerinde yönetim kurulu üyesi kadın oranı ise yüzde 18,3 oldu.

Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) alanında çalışan kadınların oranı yüzde 34,2. Sektörler bazında yükseköğretimde bu oran yüzde 47,9, kamu kurumlarında yüzde 30,6, özel sektörde yüzde 28,2 olarak belirlendi.

KADINLARIN YAPAY ZEKA KULLANIMI VE BEYİN GÖÇÜ

2025 yılında internet kullanıcılarının yüzde 18,8’i yapay zekâ kullanıyor. Beyin göçü oranı kadınlarda yüzde 1,6, erkeklerde yüzde 2,4 oldu.

YOKSULLUK, SOSYAL DIŞLANMA VE ŞİDDET RİSKİ

Kadınların yüzde 30,1’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunuyor. Kadınların en fazla maruz kaldığı şiddet türü psikolojik şiddet (yüzde 28,2). Diğer şiddet türleri arasında ekonomik şiddet yüzde 18,3, fiziksel şiddet yüzde 12,8, ısrarlı takip yüzde 10,9, dijital şiddet yüzde 8,3 ve cinsel şiddet yüzde 5,4 olarak kaydedildi.

Şiddete uğrayan kadınların yüzde 39,5’i eş, eski eş veya birlikte olduğu kişilerden, ekonomik şiddete maruz kalanların ise yüzde 66,5’i aile üyelerinden şiddet görüyor. Israrlı takip ve dijital şiddet ise daha çok yabancı kişiler tarafından gerçekleştiriliyor.