Türkiye ile Ermenistan arasında doğrudan ticaret için bürokratik hazırlıkların tamamlanması, Kars ve çevresinde ekonomik beklentileri artırdı.

Normalleşme süreci kapsamında sınır kapıları, demir yolu bağlantıları ve enerji iş birliklerine yönelik teknik görüşmeler hız kazandı.

Kars, Iğdır ve Nahçıvan hattında gelişen diplomatik ve ticari temasların bölgesel ekonomiye yeni bir ivme kazandırması bekleniyor.

TÜRKİYE-ERMENİSTAN HATTINDA YENİ SÜREÇ

Türkiye ile Ermenistan arasında 2022 yılında başlayan normalleşme süreci, ekonomik ilişkiler açısından dikkat çeken yeni bir aşamaya taşındı. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, iki ülke arasında doğrudan ticaretin başlamasına ilişkin bürokratik hazırlıkların 11 Mayıs 2026 itibarıyla tamamlandığı bildirildi.

Açıklama, özellikle sınır kentlerinde uzun süredir beklenen ekonomik hareketliliğin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Kars başta olmak üzere Doğu Anadolu hattındaki iş çevreleri, ticaretin başlamasının bölge ekonomisine yeni fırsatlar yaratabileceğini değerlendiriyor.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, 2022’den bu yana sürdürülen normalleşme süreci kapsamında karşılıklı güven artırıcı adımların ekonomik ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını araladığını ifade etti.

SINIR KAPILARI VE LOJİSTİK HATLAR GÜNDEMDE

İki ülke arasındaki ortak sınırın açılmasına yönelik teknik ve diplomatik çalışmaların ise sürdüğü belirtildi. Özellikle Alican Sınır Kapısı ile Kars-Gümrü demir yolu hattına ilişkin görüşmelerin ekonomik açıdan kritik önem taşıdığı ifade ediliyor.

Uzmanlara göre sınır geçişlerinin başlaması, yalnızca Türkiye ile Ermenistan arasındaki ticareti değil, Kafkasya’dan Avrupa’ya uzanan lojistik ağları da doğrudan etkileyebilir. Bölgedeki kara yolu taşımacılığı, depolama, gümrük hizmetleri ve lojistik sektörlerinin bu süreçten önemli ölçüde etkilenmesi bekleniyor.

Kars’ın jeopolitik konumu nedeniyle yeniden bölgesel ticaret merkezlerinden biri haline gelebileceği değerlendirilirken, özellikle demir yolu bağlantılarının aktifleşmesinin Orta Koridor açısından stratejik sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

KARS VE IĞDIR’DA EKONOMİK BEKLENTİ ARTIYOR

Süreç, Kars ve Iğdır’daki iş dünyası tarafından yakından takip ediliyor. Ticaret temsilcileri, sınırların açılmasıyla birlikte tarım, turizm, lojistik, taşımacılık ve hizmet sektörlerinde ciddi hareketlilik yaşanabileceğini ifade ediyor.

Uzun yıllardır kapalı durumda bulunan Alican Sınır Kapısı’nın yeniden faaliyete geçmesinin, Türkiye ile Güney Kafkasya arasındaki ekonomik bağlantıları güçlendirebileceği belirtiliyor. Bölge esnafı ise ticaret hacmindeki olası artışın yeni yatırım alanları oluşturabileceğini düşünüyor.

Kars Ticaret ve Sanayi Odası’nda gerçekleştirilen son toplantılar da bölgesel ekonomik beklentilerin büyüdüğünü ortaya koydu. Azerbaycan ve Nahçıvan heyetlerinin katıldığı görüşmelerde yatırım fırsatları, sanayi alanları ve yeni ulaşım bağlantıları masaya yatırıldı.

KARS-BAKÜ UÇUŞLARI VE NAHÇIVAN TEMASLARI

Kars Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen toplantıya Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Türkiye Cumhuriyeti’ndeki Ticaret Temsilcisi Tamerlan Taghiyev, Azerbaycan Ekonomi Bakanı Danışmanı Niyazi Safarov ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekonomi Bakan Yardımcısı Tapdık Aliyev’in de aralarında bulunduğu heyet katıldı.

Toplantıda Nahçıvan’daki yatırım alanları, sanayi bölgeleri, vergi teşvikleri ve ticaret imkanlarına ilişkin kapsamlı sunumlar gerçekleştirildi. Kars’ın lojistik avantajları, sınır ticareti kapasitesi ve turizm altyapısı da Azerbaycan heyetine tanıtıldı.

Görüşmelerin en dikkat çeken başlıklarından biri ise Kars-Bakü doğrudan uçak seferleri oldu. Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, seferlerin başlamasının bölgesel ticaret ve turizm açısından önemli katkılar sağlayacağını belirterek destek çağrısında bulundu. Azerbaycan heyeti de projeye olumlu yaklaştıklarını ifade etti.

Programa katılan Azerbaycan’ın Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev ise Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ekonomik ilişkilerin kardeşlik bağlarıyla daha da güçleneceğini söyledi.

ERMENİSTAN CEPHESİNDEN DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR

Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan da süreçle ilgili yaptığı değerlendirmelerde, Türkiye ile yürütülen diyaloğun olumlu ilerlediğini belirtti. Kostanyan, son yıllarda yalnızca diplomatik değil; kültürel miras, ulaştırma, altyapı ve enerji alanlarında da çok boyutlu görüşmeler yürütüldüğünü ifade etti.

Kostanyan, Kars-Gümrü demir yolu hattının yeniden inşasına ilişkin teknik temasların sürdüğünü aktarırken, Ani Köprüsü’nün yeniden inşası konusunda da sembolik önem taşıyan bir mutabakat zaptının imzalandığını açıkladı.

Elektrik alanında iş birliği ihtimaline de değinen Kostanyan, Ermenistan’ın enerji fazlasını Türkiye’ye ihraç etme seçeneğinin değerlendirildiğini söyledi.

“GÜNEY KAFKASYA DÜNYA İÇİN KRİTİK OLABİLİR”

Ermenistanlı yetkili, Güney Kafkasya’daki bağlantı hatlarının küresel lojistik açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye arasındaki ulaşım ağlarının dünya ticareti açısından “oyun değiştirici” rol üstlenebileceğini dile getirdi.

Kostanyan ayrıca Ermenistan ile Avrupa Birliği ilişkilerinin aktif biçimde geliştiğini, buna rağmen dış politikada denge yaklaşımını korumaya çalıştıklarını söyledi. İran, Rusya, Avrupa Birliği ve ABD ile ilişkilerin aynı anda yürütülmeye çalışıldığını ifade eden Kostanyan, bölgede çatışma yerine diplomatik çözüm arayışlarının önemine dikkat çekti.

NORMALLEŞME SÜRECİ 2021’DE BAŞLADI

Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci, 2021 yılının sonunda özel temsilcilerin atanmasıyla başlamıştı. Türkiye adına eski Washington Büyükelçisi Serdar Kılıç, Ermenistan adına ise Ruben Rubinyan görüşmeleri yürütmeye başlamıştı.

Taraflar ilk aşamada üçüncü ülke yurttaşlarına sınır geçişlerinin açılması ve doğrudan hava kargo taşımacılığının başlaması konusunda uzlaşı sağlamıştı. Sonraki süreçte karşılıklı uçuşlar yeniden başlamış, teknik heyetler çeşitli temaslar gerçekleştirmişti.

Uzmanlara göre gelinen aşama, yalnızca iki ülke ilişkileri açısından değil; Kars merkezli bölgesel ekonomi, Kafkasya ticareti ve uluslararası lojistik koridorları bakımından da yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.