TÜİK verilerine göre Türkiye’de ortalama hanehalkı büyüklüğü son yıllarda düşüş göstererek 2025 itibarıyla 3,08 kişiye geriledi.

Tek kişilik hanelerin oranı yüzde 20,5’e yükselirken, geniş aile yapısında belirgin bir azalma yaşandığı dikkat çekti.

Araştırma sonuçları, yaşlı nüfusun yalnız yaşam oranının arttığını ve gençlerin önemli bölümünün ebeveynleriyle yaşamayı sürdürdüğünü ortaya koydu.

TÜRKİYE’DE HANEHALKI YAPISI KÜÇÜLÜYOR

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin “İstatistiklerle Aile” araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre Türkiye’de ortalama hanehalkı büyüklüğü yıllar içinde düzenli biçimde küçüldü. 2008 yılında ortalama 4 kişi olan hanehalkı büyüklüğü, 2025 yılında 3,08 kişiye kadar geriledi.

Veriler, Türkiye’de aile yapısının son yıllarda önemli bir dönüşüm geçirdiğini ortaya koyarken, yalnız yaşayan kişi sayısındaki artış dikkat çekti. Tek kişilik hanelerin oranı 2014 yılında yüzde 13,9 seviyesindeyken, 2025 yılında bu oran yüzde 20,5’e yükseldi.

EN KALABALIK HANELER ŞIRNAK’TA

Araştırmaya göre ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu kent 4,84 kişiyle Şırnak oldu. Şırnak’ı 4,63 kişiyle Ş.Urfa ve 4,43 kişiyle Batman izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu kent ise 2,49 kişiyle Tunceli olarak kayıtlara geçti. Tunceli’nin ardından Giresun ve Çanakkale geldi.

Tek kişilik hanelerin en yoğun olduğu kent yüzde 32,7 ile Gümüşhane oldu. Gümüşhane’yi Tunceli ve Giresun takip etti. Tek kişilik hanelerin en düşük olduğu kentler arasında ise Batman, Diyarbakır ve Van yer aldı.

GENİŞ AİLELERİN ORANI GERİLEDİ

TÜİK verileri, geniş aile yapısında düşüş yaşandığını da gösterdi. 2014 yılında yüzde 16,7 olan geniş aile oranı, 2025 yılında yüzde 13,5’e geriledi. Tek çekirdek ailelerden oluşan hanelerin oranı da aynı dönemde yüzde 67,4’ten yüzde 62,7’ye düştü.

Buna karşılık tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanelerin oranında artış görüldü. 2014 yılında yüzde 7,6 olan oran, 2025 yılında yüzde 11,3’e yükseldi. Hanelerin yüzde 8,5’ini anne ve çocuklardan oluşan aileler, yüzde 2,8’ini ise baba ve çocuklardan oluşan aileler oluşturdu.

Araştırmada, çekirdek aile bulunmayan ve birden fazla kişinin birlikte yaşadığı hanelerin oranının da yükseldiği görüldü. Bu oran 2014 yılında yüzde 2,1 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 3,3’e çıktı.

ÇOCUKLU HANELERDE Ş.URFA İLK SIRADA

Türkiye genelinde toplam hane sayısı 26 milyon 977 bin 795 olarak kaydedildi. Hanelerin yüzde 41,9’unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu belirtildi.

Çocuk bulunan hanelerin oranının en yüksek olduğu kent yüzde 68,2 ile Ş.Urfa oldu. En düşük oran ise yüzde 27,3 ile Tunceli’de görüldü. Verilere göre hanelerin yüzde 19,1’inde bir çocuk, yüzde 14,1’inde iki çocuk, yüzde 5,7’sinde üç çocuk bulunuyor.

YAŞLI NÜFUSTA YALNIZ YAŞAM ARTIYOR

Araştırma, yaşlı nüfusun yaşam koşullarına ilişkin dikkat çekici sonuçlar da ortaya koydu. Türkiye’de 65 yaş ve üzeri en az bir kişinin bulunduğu hane sayısı 7 milyonun üzerine çıktı. Hanelerin yüzde 26,1’inde en az bir yaşlı kişinin yaşadığı belirlendi.

Tek başına yaşayan yaşlıların sayısındaki artış ise dikkat çekti. 2014 yılında yaklaşık 1 milyon 73 bin olan yalnız yaşayan yaşlı sayısı, 2025 yılında 1 milyon 836 bine yükseldi.

Tek kişilik hanelerin yüzde 33,2’sini yalnız yaşayan yaşlıların oluşturduğu açıklandı. Bu grubun büyük bölümünü kadınlar oluştururken, yalnız yaşayan yaşlı oranının en yüksek olduğu kentler Balıkesir, Burdur ve Çorum oldu.

GENÇLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ AİLESİYLE YAŞIYOR

Araştırmada genç nüfusa ilişkin veriler de yer aldı. 25-29 yaş grubunda olup hiç evlenmeyen bireylerin yüzde 70’inin anne ve/veya babasıyla birlikte yaşadığı görüldü.

TÜİK verilerine göre bu yaş grubunda ebeveynleriyle yaşayanların oranında ekonomik koşullar, barınma maliyetleri ve sosyal nedenlerin etkili olduğu değerlendiriliyor.

AKRABA EVLİLİĞİNDE DÜŞÜŞ SÜRÜYOR

Araştırma sonuçlarına göre akraba evliliği oranlarında da düşüş devam etti. 2010 yılında yüzde 5,9 olan akraba evliliği oranı, 2025 yılında yüzde 3’e kadar geriledi.

Toplam resmi evlilikler içinde akraba evliliğinin en yüksek olduğu kent yüzde 16,9 ile Ş.Urfa oldu. Ş.Urfa’yı Mardin ve Siirt izledi. En düşük oran ise Kütahya ve Edirne’de kaydedildi.

YOKSULLUK GENİŞ AİLELERDE DAHA YÜKSEK

Gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre Türkiye’de yoksulluk oranı 2025 yılında yüzde 20,6 olarak hesaplandı. Hane yapısına göre incelendiğinde geniş ailelerde yoksulluk oranının yüzde 27,1’e ulaştığı görüldü.

Tek kişilik hanelerde yoksulluk oranı yüzde 9,8 olurken, tek çekirdek ailelerde bu oran yüzde 20,4 olarak kaydedildi.

KONUT SORUNLARI DİKKAT ÇEKTİ

Araştırmada konut koşullarına ilişkin veriler de paylaşıldı. Türkiye’de yurttaşların yüzde 57,1’inin kendi konutunda yaşadığı, yüzde 27’sinin ise kiracı olduğu belirtildi.

Konutlarda en sık karşılaşılan sorunların başında sızdıran çatı, nemli duvarlar ve çürümüş pencere çerçeveleri geldi. Nüfusun yüzde 28,8’inin bu tür sorunlarla karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Bunun yanında yurttaşların yüzde 27,9’unun yalıtım kaynaklı ısınma sorunu yaşadığı, yüzde 22,1’inin ise hava ve çevre kirliliğinden etkilendiği açıklandı.

AİLELER MUTLULUĞUN EN BÜYÜK KAYNAĞI OLDU

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre yurttaşların yüzde 69’u kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtti. Aileyi çocuklar, eşler ve ebeveynler takip etti.

Araştırma sonuçları, Türkiye’de aile yapısının değişmesine rağmen aile bağlarının toplumsal yaşamda önemini korumayı sürdürdüğünü ortaya koydu.