Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2025 yıl sonu verilerine göre Kars’ta 972 taşınmaz kültür varlığı bulunuyor.

Kars, bu sayıyla Ağrı, Ardahan, Artvin, Erzurum ve Iğdır’ın yer aldığı bölge ve çevre kentleri arasında ilk sırada yer alıyor.

Altı kentte kayıtlı toplam taşınmaz kültür varlığı 2 bin 617’ye ulaşırken, Kars’ın toplam içindeki payı yüzde 37,1 olarak hesaplanıyor.

KARS’TA 972 TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIĞI

PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 2025 yıl sonu verilerinde Kars’ta 972 taşınmaz kültür varlığı kayıtlı bulunuyor.

Kars’taki envanterin 435’ini sivil mimarlık örnekleri oluşturuyor. Bunları 137 askeri yapı, 111 dinsel yapı, 75 idari yapı ve 73 kültürel yapı takip ediyor.

Kentte ayrıca 40 şehitlik, 40 endüstriyel ve ticari yapı, 29 mezarlık, 25 kalıntı ile 7 anıt ve abide bulunuyor.

Kars’taki 972 kayıt içerisinde en büyük grubu oluşturan sivil mimarlık örnekleri, toplam taşınmaz kültür varlıklarının yaklaşık yüzde 44,8’ine karşılık geliyor.

ERZURUM 903 VARLIKLA İKİNCİ SIRADA

Bölge ve çevre kentleri arasındaki sıralamada Kars’ın ardından Erzurum geliyor. Bakanlık verilerine göre Erzurum’da 903 taşınmaz kültür varlığı bulunuyor.

Erzurum’daki kayıtların 226’sı sivil mimarlık örneği, 198’i dinsel yapı, 145’i kültürel yapı ve 86’sı askeri yapı olarak kayıtlara geçti.

Kentte ayrıca 82 mezarlık, 42 şehitlik, 40 idari yapı, 37 endüstriyel ve ticari yapı, 35 kalıntı ile 12 anıt ve abide bulunuyor.

Kars ile Erzurum arasındaki fark 69 taşınmaz kültür varlığı olarak hesaplanıyor.

ARTVİN’DE 389, ARDAHAN’DA 189 VARLIK

Artvin, 389 taşınmaz kültür varlığıyla altı kentlik sıralamada üçüncü sırada bulunuyor.

Artvin’de 140 sivil mimarlık örneği, 98 dinsel yapı, 87 kültürel yapı ve 31 askeri yapı bulunurken, diğer kategorilerde de farklı sayılarda tescilli yapı ve alan yer alıyor.

Ardahan’da ise 189 taşınmaz kültür varlığı kayıtlı. Kentte 37 askeri yapı, 34 dinsel yapı, 32 mezarlık, 24 kültürel yapı, 21 sivil mimarlık örneği ve 21 kalıntı bulunuyor.

IĞDIR VE AĞRI’DA 100’ÜN ALTINDA

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2025 yıl sonu verilerine göre Iğdır’da 92, Ağrı’da ise 72 taşınmaz kültür varlığı bulunuyor.

Iğdır’daki 92 kaydın 32’sini mezarlıklar, 22’sini askeri yapılar ve 14’ünü sivil mimarlık örnekleri oluşturuyor.

Ağrı’da ise 34 mezarlık, 11 dinsel yapı, 10 şehitlik, 8 kültürel yapı ve 5 askeri yapı başta olmak üzere toplam 72 taşınmaz kültür varlığı kayıtlı.

ALTI KENTTE 2 BİN 617 VARLIK

Kars, Erzurum, Artvin, Ardahan, Iğdır ve Ağrı’nın 2025 yıl sonu verileri birlikte değerlendirildiğinde, altı kentte toplam 2 bin 617 taşınmaz kültür varlığı bulunuyor.

Kars’taki 972 varlık toplamın yüzde 37,1’ini oluştururken, Erzurum’daki 903 varlığın toplam içindeki payı yüzde 34,5 olarak hesaplanıyor.

Böylece Kars ve Erzurum’daki toplam 1.875 taşınmaz kültür varlığı, altı kentteki toplam envanterin yaklaşık yüzde 71,6’sını oluşturuyor.

Sıralamada Kars 972 varlıkla ilk sırada yer alırken, Erzurum 903, Artvin 389, Ardahan 189, Iğdır 92 ve Ağrı 72 varlıkla takip ediyor.

KARS’IN TARİHİ YAPI STOKU ÖNE ÇIKIYOR

Veriler, Kars’ın yalnızca arkeolojik alanlarıyla değil, sivil mimarlık örnekleri ve farklı dönemlere ait askeri, dinsel, idari ve kültürel yapılarıyla geniş bir taşınmaz kültür varlığı envanterine sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Özellikle 435 sivil mimarlık örneği, Kars’ın toplam envanterinde tarihî kent dokusunun önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.

Bakanlığın yayımladığı istatistikler 2025 yıl sonundaki kayıtları kapsıyor. Yeni tescil ve envanter güncellemeleriyle kentlerin taşınmaz kültür varlığı sayılarında değişiklik yaşanabileceği belirtiliyor.