DEM Parti Grup Başkanvekili ve Kars Milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, zincir marketlerin yerel ekonomi üzerindeki etkilerinin araştırılması için TBMM’ye önerge sundu.

Önergede, Kars merkez ve ilçelerde artan zincir market sayısının küçük esnafı, yerel üreticiyi ve kırsal ekonomik yapıyı baskı altına aldığı vurgulandı.

Koçyiğit, yerel üretimin korunması, küçük işletmelerin desteklenmesi ve bölgesel ekonomik dengenin sağlanması için yapısal düzenleme çağrısı yaptı.

KARS’TAN TBMM’YE ZİNCİR MARKET ÇAĞRISI

DEM Parti Grup Başkanvekili ve Kars Milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, zincir marketlerin yerel ekonomi, küçük esnaf ve üreticiler üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na Meclis Araştırması açılması için önerge sundu.

Koçyiğit’in önergesinde, Türkiye’de perakende sektörünün giderek daha merkezi bir yapıya dönüştüğü belirtilirken, zincir marketlerin yalnızca piyasa rekabeti açısından değil; yerel ekonomik yapı, üretim ilişkileri ve küçük işletmelerin sürdürülebilirliği bakımından da belirleyici bir noktaya ulaştığı ifade edildi.

Önergede, özellikle son yıllarda zincir marketlerin hızlı yayılım göstermesiyle birlikte mahalle bakkalları, küçük ölçekli işletmeler ve yerel üreticilerin ekonomik açıdan daha kırılgan hale geldiğine dikkat çekildi. Küçük esnafın krediye erişim, fiyat rekabeti, müşteri devamlılığı ve tedarik zincirine dahil olma gibi başlıklarda ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldığı kaydedildi.

KARS VERİLERİ DİKKAT ÇEKTİ

Araştırma önergesinde Kars’a ilişkin veriler de ayrıntılı şekilde paylaşıldı. Buna göre Kars merkez ve köylerinde toplam 122 bin 524 nüfusa karşılık 104 zincir market bulunduğu belirtildi.

İlçelerdeki dağılımın da dikkat çekici olduğu ifade edilen önergede, Digor’da 19 bin 403 nüfusa karşılık 2, Akyaka’da yaklaşık 10 bin nüfusa karşılık 3, Susuz’da 9 bin 52 nüfusa karşılık 3, Selim’de 21 bin 178 nüfusa karşılık 5, Arpaçay’da 14 bin 670 nüfusa karşılık 5 ve Kağızman’da 44 bin 161 nüfusa karşılık 20 zincir market bulunduğu bilgisine yer verildi.

Bu tabloya işaret eden Koçyiğit, perakende sektöründeki yayılımın yerel ekonomik dengeleri koruyan bir planlamadan çok piyasa yoğunlaşmasına dayandığını savundu.

“YEREL ÜRETİCİLERİN PAZARA ERİŞİMİ ZAYIFLIYOR”

Önergede, zincir marketlerin güçlü tedarik ağı ve alım kapasitesi nedeniyle küçük üreticiler üzerinde fiyat baskısı oluşturduğu belirtildi. Yerel üreticilerin ürünlerini doğrudan tüketiciye ulaştırma imkanlarının giderek daraldığı, bunun da gelir kayıplarını beraberinde getirdiği ifade edildi.

Kırsal bölgelerde üretim yapan yurttaşların pazara erişimde yaşadığı sorunların yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kırsal kalkınma ve bölgesel eşitsizlikler açısından da önemli sonuçlar doğurduğu kaydedildi.

Koçyiğit, daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundukları “Zincir Marketler Kanun Teklifi”ni de hatırlatarak, mevcut yapının yalnızca serbest piyasa koşulları çerçevesinde değerlendirilemeyeceğini söyledi. Yerel üretimin korunması, ekonomik çeşitliliğin sürdürülmesi ve küçük esnafın desteklenmesi için kamusal düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

DÜZENLEME VE DENETİM ÇAĞRISI

Araştırma önergesinde, yerel ekonomiyi korumaya yönelik çeşitli politika başlıkları da sıralandı. Buna göre yerel esnafın korunmasına yönelik düzenleyici mekanizmaların güçlendirilmesi, zincir marketlerin yayılımına ilişkin nüfus ve bölgesel denge kriterlerinin yeniden belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

Ayrıca küçük üreticilerin pazara erişimini kolaylaştıracak kooperatifleşme modellerinin desteklenmesi, doğrudan satış imkanlarının artırılması ve yerel üreticilerin zincir market tedarik süreçlerinde adil koşullarda yer almasını sağlayacak rekabet denetimlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulunuldu.

Kars gibi kentlerde bölgesel perakende planlamasının geliştirilmesi ve kamu destek programlarının artırılması gerektiğini belirten Koçyiğit, perakende sektörünün yalnızca piyasa mekanizmalarına bırakılmasının yerel ekonomik yapının korunması açısından yeterli olmadığını vurguladı.