TÜİK verileri, Kars’ta nüfus kaybının hızlandığını ve genç nüfusun kentten uzaklaşmayı sürdürdüğünü ortaya koydu.

Sağlık, istihdam ve ekonomik göstergelerde ortaya çıkan tablo, yıllardır çözülemeyen yapısal sorunların derinleştiğini gösterdi.

Tarım ve hayvancılığa sıkışan ekonomik yapı nedeniyle üretim çeşitlenemezken, kentte gelecek kaygısı daha görünür hale geldi.

KARS HER YIL BİRAZ DAHA KÜÇÜLÜYOR

PolitiKARS’ın derlediği bilgilere göre; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Kars Bölge Müdürlüğü tarafından açıklanan “Sayılarla Türkiye TRA2 Bölgesi – Nisan 2026” verileri, Kars’ın son yıllardaki en ağır sosyal ve ekonomik dönemlerinden birini yaşadığını ortaya koydu. Açıklanan rakamlar yalnızca nüfus kaybını değil, aynı zamanda kentte derinleşen ekonomik kırılganlığı, göç baskısını ve sosyal çözülmeyi de gözler önüne serdi.

2023 yılında 210 bin olan Kars nüfusu, 2024’te 207 bine, 2025’te ise 205 bine geriledi. Son üç yılda yaşanan düşüş, kentin sürekli göç veren yapısının artık geçici değil kronik hale geldiğini gösterdi.

Özellikle genç nüfusun eğitim, iş ve yaşam koşulları nedeniyle büyük kentlere yönelmesi, Kars’ın geleceğine dair kaygıları artırdı. Kentte kalan nüfusun giderek yaşlanması ise ekonomik üretkenlikten sosyal yaşama kadar birçok alanda yeni sorunları beraberinde getiriyor.

KARS GÖÇ VERMEYE DEVAM EDİYOR

2025 verilerine göre Kars’a 9,7 bin kişi gelirken, kentten ayrılanların sayısı 14,2 bine ulaştı. Böylece net göç eksi 4,5 bin olarak kaydedildi.

Bu tablo, Kars’ın yalnızca nüfus kaybetmediğini, aynı zamanda insan kaynağını da yitirdiğini ortaya koydu. Özellikle üniversite mezunu gençlerin ve çalışma çağındaki yurttaşların başka kentlere yönelmesi, Kars’ta ekonomik canlılığın her geçen yıl daha da zayıflamasına neden oluyor.

Uzun yıllardır konuşulan yatırım eksikliği, sanayi altyapısının gelişmemesi ve sınırlı istihdam olanakları, göçün temel nedenleri arasında gösteriliyor.

EKONOMİ TEK SEKTÖRE MAHKÛM KALDI

Veriler, Kars ekonomisinin halen büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayandığını ortaya koydu. 2025 itibarıyla kentte 604 bin büyükbaş ve 878 bin küçükbaş hayvan bulunuyor.

Ancak uzmanlara göre yalnızca hayvancılığa dayalı ekonomik yapı, sürdürülebilir büyüme için yeterli olmuyor. Üretim çeşitliliğinin sınırlı kalması, sanayi yatırımlarının yetersizliği ve özel sektörün güçlenememesi nedeniyle kent ekonomisi kırılgan yapısını koruyor.

2026’nın ilk üç ayında yalnızca 1,1 milyon dolarlık ihracat yapılması da ekonomik kapasitenin ne kadar dar kaldığını gösterdi. Konut satışlarının düşük seyretmesi ve tüketim verilerinin Türkiye ortalamasının altında kalması, ekonomik durgunluğun günlük yaşama da yansıdığını ortaya koydu.

İŞSİZLİK VERİLERİ GERÇEĞİ TAM YANSITMIYOR TARTIŞMASI

2025 yılı için açıklanan yüzde 6,7’lik işsizlik oranı ilk bakışta düşük görünse de, kentte uzun süredir dile getirilen “gizli işsizlik” tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Çok sayıda yurttaşın mevsimlik işler, geçici çalışma alanları ya da aile ekonomisine dayalı ücretsiz işlerde yer alması nedeniyle resmi verilerin sahadaki tabloyu tam olarak yansıtmadığı değerlendiriliyor.

İşgücüne katılım oranının yüzde 56,7 seviyesinde kalması da özellikle kadınlar ve gençler açısından istihdam alanlarının sınırlı olduğuna işaret ediyor.

SAĞLIKTA PERSONEL YÜKÜ DİKKAT ÇEKİYOR

Kars’ta bir hekime 520 kişi, bir hemşireye ise 387 kişi düştüğü açıklandı. Yatak başına düşen kişi sayısı ise 346 olarak kaydedildi.

Veriler, sağlık altyapısındaki yükün sürdüğünü ortaya koyarken özellikle uzman doktor eksikliği, randevu yoğunluğu ve çevre ilçelerden merkeze yönelen hasta trafiği, kentte uzun süredir tartışılan sorunlar arasında yer alıyor.

Sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan zorlukların, göç kararlarını etkileyen unsurlardan biri olduğu da sık sık dile getiriliyor.

DOĞUM AZALIYOR, SOSYAL YAPI DEĞİŞİYOR

Kars’ta kaba doğum hızının 2022’de binde 14,7’den 2024’te binde 12,6’ya gerilemesi, kentte nüfus yenilenme hızının da düştüğünü gösterdi.

Boşanma oranlarındaki yükseliş ise ekonomik baskılar ve sosyal değişimlerle ilişkilendiriliyor. 2025’te kaba boşanma hızı binde 1,29’a çıktı.

Uzmanlar, ekonomik belirsizliklerin aile yapısı üzerindeki etkisinin giderek daha görünür hale geldiğine dikkat çekiyor.

EĞİTİMDE ARTIŞ VAR, SONUÇLARI SINIRLI KALIYOR

Kars’ta okuryazarlık oranı yüzde 95,5’e yükselse de eğitimdeki gelişimin ekonomik karşılığının yeterince oluşmadığı değerlendiriliyor.

Özellikle lise ve sonrası eğitim alan gençlerin kentte kendilerine uygun iş alanı bulamaması, eğitimli nüfusun göçünü hızlandırıyor. Bu durum, Kars’ın yetişmiş insan gücünü koruyamayan kentler arasında yer almasına neden oluyor.

KARS İÇİN YENİ BİR YOL HARİTASI TARTIŞILIYOR

Açıklanan veriler, Kars’ta yalnızca ekonomik değil demografik ve sosyal açıdan da ciddi bir dönüşüm yaşandığını ortaya koydu.

Uzun yıllardır devam eden göç, sınırlı yatırım ortamı, üretim çeşitliliğinin gelişmemesi ve genç nüfus kaybı, kentte kalıcı çözüm ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı.

Kentte artık yalnızca günü kurtaran politikaların değil, üretimi artıran, genç nüfusu kentte tutan ve ekonomik çeşitliliği güçlendiren uzun vadeli planlamaların gerekliliği daha yüksek sesle tartışılıyor.