TÜİK’in 2026 yılı başında açıkladığı 2025 ADNKS verileri üzerinden yapılan “herkes nüfus kütüğünün bulunduğu kentte yaşasaydı” simülasyonu, Kars’ın mevcut nüfusunun çok üzerinde bir demografik ağırlığa sahip olduğunu ortaya koydu.

TÜİK kayıtlarına göre Kars nüfus kütüğüne kayıtlı 1 milyon 16 bin 817 kişi bulunuyor. Bu rakam, Kars’ı nüfus kütüğü açısından Türkiye’nin en kalabalık kentlerinden biri konumuna taşıyor.

Ardahan ve Iğdır’ın da 1992 yılında Kars’tan ayrılmadığı varsayımında, üç kentin kütük nüfusları birlikte değerlendirildiğinde ortaya 1 milyon 937 bin 341 kişilik bir toplam çıkıyor.

KARS’IN KÜTÜK NÜFUSU 1 MİLYONU GEÇTİ

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı ADNKS sonuçları, 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’nin nüfusunun 86 milyon 92 bin 168 olduğunu ortaya koydu. Aynı veri setinde yer alan nüfus kütüğü kayıtları ise kişilerin ikamet ettikleri kent ile nüfusa kayıtlı oldukları kent arasındaki farkı gösteriyor.

Kars’ın mevcut ikamet nüfusu 268 bin 981 olarak kaydedilirken, nüfus kütüğü Kars olanların toplamı 1 milyon 16 bin 817’ye ulaşıyor.

İki rakam arasındaki yaklaşık 748 bin kişilik fark, Kars nüfusuna kayıtlı yurttaşların önemli bölümünün başka kentlerde yaşadığını gösteriyor.

Kütük nüfusu sıralamasında Kars, 1 milyon 30 bin 639 kişilik Sakarya’nın ardından 1 milyon 16 bin 817 kişiyle 34’üncü sırada yer alıyor. Kars’ın hemen altında ise 1 milyon 15 bin 358 kişilik Muş bulunuyor.

ARDAHAN VE IĞDIR DA HESABA KATILDI

Kars’ın nüfus yapısını daha geniş değerlendirmek için Ardahan ve Iğdır’ın 1992 yılında Kars’tan ayrılmadığı varsayımı dikkate alındı.

TÜİK verilerinden derlenen rakamlara göre Ardahan nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 553 bin 697, Iğdır nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı ise 366 bin 827.

Kars’ın 1 milyon 16 bin 817 kişilik kütük nüfusuna bu iki rakam eklendiğinde toplam 1 milyon 937 bin 341 kişiye ulaşılıyor.

Başka bir ifadeyle, Kars, Ardahan ve Iğdır’ın 1992 öncesindeki idari bütünlüğünün korunduğu ve üç kentin nüfus kütüğüne kayıtlı herkesin kendi memleketinde yaşadığı varsayımında, tarihsel Kars coğrafyasının kütük nüfusu yaklaşık 1,94 milyon olacaktı.

BUGÜNKÜ KARS, ARDAHAN VE IĞDIR’DA 564 BİN YURTTAŞ YAŞIYOR

TÜİK’in 2025 ADNKS sonuçlarında Kars’ın nüfusu 268 bin 981, Ardahan’ın 90 bin 392, Iğdır’ın ise 205 bin 71 olarak kaydedildi. Üç kentin mevcut ikamet nüfusu toplamı 564 bin 444 kişiye ulaşıyor.

Kütük nüfusları ise aynı tabloya farklı bir boyut kazandırıyor. Üç kentte bugün yaşayanların toplamı 564 bin civarındayken, Türkiye genelinde bu üç kentin nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 1 milyon 937 bin 341’e çıkıyor.

Aradaki fark, bölgeden yıllar içerisinde gerçekleşen göçün demografik etkisini ortaya koyuyor.

1992’DEKİ AYRILIK NÜFUS HARİTASINI DA DEĞİŞTİRDİ

Ardahan ve Iğdır, 1992 yılında Kars’tan ayrılarak ayrı kent statüsüne kavuştu. Iğdır’ın Kars’a bağlı olduğu dönem 1992’de sona ererken, Ardahan da aynı yıl ayrı bir kent haline geldi.

Bugünkü idari yapıda üç kent ayrı ayrı değerlendirilirken, kütük nüfusu üzerinden yapılan simülasyon tarihsel Kars coğrafyasının çok daha büyük bir nüfus potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.

Kars’ın tek başına 1 milyon 16 bin 817 kişilik kütük nüfusuna sahip olması, Ardahan’ın 553 bin 697 ve Iğdır’ın 366 bin 827 kişilik kütük nüfuslarının eklenmesiyle daha belirgin bir tablo oluşturuyor.

1 milyon 937 bin 341 kişilik toplam, mevcut kütük nüfusu sıralamasında Kars, Ardahan ve Iğdır ayrı kentler olarak değerlendirildiğinde ortaya çıkan tablodan çok daha yüksek bir nüfus büyüklüğüne karşılık geliyor.

TÜİK VERİLERİ GÖÇÜN İZİNİ DE GÖSTERİYOR

Nüfus kütüğü ile ikamet edilen kent arasındaki fark, özellikle Kars, Ardahan ve Iğdır gibi uzun yıllardır göç veren kentlerde dikkat çekiyor.

Kars’ın mevcut nüfusu 269 bin seviyesinde bulunurken kütük nüfusunun 1 milyonun üzerine çıkması, kentin demografik etkisinin il sınırlarının oldukça dışına taştığını gösteriyor. Ardahan ve Iğdır verileri de eklendiğinde tarihsel Kars coğrafyasının Türkiye genelindeki nüfus ağırlığı daha geniş bir çerçevede ortaya çıkıyor.

TÜİK’in kütük verileri, kişilerin bugün nerede yaşadığından ziyade nüfus kayıtlarının hangi ile bağlı olduğunu gösteriyor. Bu nedenle 1 milyon 937 bin 341 kişilik rakam, üç kentte fiilen yaşayan nüfusu değil, Kars, Ardahan ve Iğdır nüfus kütüklerine kayıtlı toplam yurttaş sayısını ifade ediyor.

** Bu hesaplama, “herkes memleketine dönseydi” varsayımıyla oluşturulan bir simülasyon niteliğinde. Resmî nüfus projeksiyonu olarak değil, TÜİK’in 2025 ADNKS kütük verilerinin güncel 2026 yayınları üzerinden yapılan bir değerlendirme olarak ele alınması gerekiyor.