İran ile ABD arasındaki savaşta ekonomik baskı ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığına ilişkin gerilim gündemdeki yerini koruyor.

ABD yönetimi İran’a yönelik kapsamlı yeni yaptırımlar hazırlarken, Tahran yaptırımlara destek verecek ülkelere karşılık verileceği uyarısında bulundu.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’in Tahran’daki temasları ise ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yeniden başlatılması için yürütülen diplomatik girişimlerin başlıca gündemlerinden biri oldu.

ABD’DEN İRAN’A YENİ YAPTIRIM HAZIRLIĞI

PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a yönelik yeni yaptırımların ayrıntılarını açıklamaya hazırlanıyor.

Washington, yeni yaptırım paketini İran’ın ekonomik faaliyetlerini daha fazla sınırlandıracak kapsamlı bir girişim olarak değerlendirirken, İran’la ticaret yapan üçüncü ülkelerin de yaptırımlardan etkilenebileceği belirtiliyor.

İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Muhsin Rızai ise yeni yaptırımlara destek verilmesini “savaş eylemi” olarak değerlendirebileceklerini açıkladı. İran yönetimi, yaptırımların ülkenin ekonomik faaliyetlerini hedef aldığını savunuyor.

HÜRMÜZ’DE 45 TANKER KARA LİSTEDE

İran, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kurallarını ihlal ettiğini öne sürdüğü 45 tankeri kara listeye aldı.

İran’ın yeni kurduğu Basra Körfezi Boğaz Otoritesi tarafından açıklanan listede farklı ülkelerdeki şirketler tarafından işletilen petrol ve enerji tankerleri bulunuyor. Listede Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Güney Kore merkezli şirketlerin işlettiği bazı gemilerin de yer aldığı bildirildi.

İran, kara listeye alınan gemilere para cezası, alıkoyma ve yüklerine el koyma gibi yaptırımlar uygulanabileceğini açıkladı. Bu gemilerle denizde yük transferi yapan diğer gemilerin de yaptırımlarla karşılaşabileceği bildirildi.

HÜRMÜZ’DE GEMİ TRAFİĞİ DÜŞÜK SEVİYEDE

Hürmüz Boğazı’ndaki ticari hareketlilik, savaş öncesindeki seviyelerin altında seyrediyor.

Boğazdan geçen gemilerin bir bölümünün konum bildirim sistemlerini kapatması nedeniyle gerçek trafik miktarının kesin olarak belirlenmesinin güç olduğu belirtiliyor. ABD yönetimi günlük petrol geçişlerinin yaklaşık 8 milyon varil düzeyinde olduğunu savunurken, ticari gemi takip şirketlerinin verileri daha düşük seviyelere işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği güzergâh olarak öne çıkıyordu.

PAKİSTAN’DAN DİPLOMASİ GİRİŞİMİ

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlaması amacıyla Tahran’da temaslarda bulunuyor.

Pakistanlı yetkililer, Munir’in İranlı yetkililerle yaptığı görüşmelerde yeni önerilerin ele alındığını ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ile ABD ve İran arasında doğrudan görüşmelerin yeniden başlatılmasının gündemde olduğunu belirtti.

Munir’in ziyaretinin, İslamabad’ın Washington ile Tahran arasındaki diplomatik kanalı yeniden hareketlendirme girişiminin bir parçası olduğu bildirildi.

İRAN’DAN PETROL İHRACATINA İLİŞKİN UYARI

Tahran yönetimi, ABD’nin yeni yaptırımları uygulaması halinde petrol ihracatını daha fazla sınırlandırabileceği mesajını veriyor.

İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı’ndaki enerji taşımacılığına yönelik baskının sürmesi halinde bölgedeki petrol sevkiyatlarının da etkilenebileceği uyarısında bulunuyor. Bu açıklamalar, ABD’nin yeni yaptırım paketini açıklamaya hazırlandığı dönemde geldi.

PETROL FİYATLARI 90 DOLARIN ÜZERİNDE

İran savaşının Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji piyasalarına etkisi petrol fiyatlarında da izleniyor.

Brent petrolün varil fiyatı 24 Ağustos’ta 90 doların üzerinde kalırken, Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) fiyatı 85 dolar seviyesinde işlem gördü. Fiyatlarda önceki yükselişlerin ardından sınırlı geri çekilme görülürken, piyasalar Washington’ın yeni yaptırım kararını ve Hürmüz’deki gelişmeleri takip ediyor.

ÇİN’DEN ABD YAPTIRIMLARINA TEPKİ

Çin, ABD’nin İran’a yönelik yeni yaptırım hazırlığına karşı çıktı.

Pekin yönetimi, tek taraflı yaptırımlara karşı olduğunu ve İran’la meşru ticari ilişkilerini koruyacağını açıkladı. Çin, İran petrolünün en önemli alıcıları arasında bulunurken, Washington’ın yeni yaptırım paketinde İran’la ticaret yapan üçüncü ülkelerin de hedef alınabileceği belirtiliyor.

İRAN’DA RİYAL REKOR DÜŞÜK SEVİYEYİ GÖRDÜ

İran’da ekonomik baskı ve yeni yaptırım beklentileri ulusal para birimi riyal üzerinde de etkili oldu.

Associated Press’in haberine göre riyalin piyasa kuru dolar karşısında 2,02 milyon seviyesine gerileyerek rekor düşük seviyeyi gördü. Ülkede yüksek enflasyon ve savaşın enerji ihracatı üzerindeki etkileri nedeniyle ekonomik baskının arttığı bildirildi.

ABD’nin yeni yaptırım paketinin ayrıntılarının açıklanması ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in Tahran’daki temaslarının sonuçları, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik sürecin önümüzdeki aşamasında takip edilecek gelişmeler arasında bulunuyor.