İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaşta diplomatik temaslar konusunda belirsizlik sürerken Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişleri düşük seviyede kalıyor.

Kpler verilerine göre Hürmüz’den Çarşamba günü yalnızca 9 emtia taşıyan gemi geçti; savaş öncesine göre belirgin biçimde azalan deniz trafiği enerji arzına ilişkin endişeleri canlı tutuyor.

İran’ın boğazın kapalı olduğunu savunmasına karşılık ABD Başkanı Donald Trump geçiş güzergâhının açık olduğunu söylüyor; tarafların farklı açıklamaları belirsizliği artırıyor.

HÜRMÜZ’DE TRAFİK DÜŞÜK SEVİYEDE

Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği savaşın küresel ekonomi üzerindeki en önemli etkilerinden biri olmaya devam ediyor.

Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı son bilgilere göre Çarşamba günü boğazdan 9 emtia gemisi geçti. Bir önceki günle aynı kalan bu sayı, savaş öncesindeki deniz taşımacılığı seviyelerinin oldukça altında bulunuyor.

Bab el-Mendeb Boğazı’nda da gemi geçişleri geriledi. Bazı gemilerin takip sistemlerini kapatması nedeniyle mevcut verilerin bölgedeki gerçek trafiğin tamamını yansıtmayabileceği belirtiliyor.

PETROL FİYATLARI YÜKSELİYOR

Hürmüz’deki belirsizlik petrol piyasalarında fiyatları yukarı yönlü etkiliyor.

Brent petrolün Ekim vadeli fiyatı 91,87 dolara, Batı Teksas türü ham petrolün Eylül vadeli fiyatı ise 86 dolara yükseldi. Brent petrolün yükselişi beşinci işlem gününe taşınırken fiyatlar 24 Temmuz’dan bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Reuters’ın enerji piyasalarına ilişkin değerlendirmesinde savaş nedeniyle özellikle rafine petrol ürünlerinde arz sıkıntısının daha belirgin hale geldiği, Orta Doğu’daki rafinaj kapasitesinin yüzde 20’den fazlasının savaşın etkisiyle devre dışı kaldığı aktarıldı.

TRUMP’TAN İRAN’A DESTEK VERENLERE YENİ TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a herhangi bir şekilde destek veren ülke ve kuruluşların ekonomik sonuçlarla karşılaşacağı uyarısında bulundu.

Trump’ın açıklaması, Washington’ın İran’a yönelik askeri baskının yanında ekonomik izolasyonu da genişletmeye hazırlandığı şeklinde değerlendiriliyor. Reuters, açıklamanın İran’la ticaret ve finansal ilişki sürdüren ülkelere yönelik ikincil yaptırım riskini artırabileceğine dikkat çekti.

ABD yönetiminin özellikle İran’ın petrol ihracatı ve finansal bağlantılarını hedef alan yeni önlemler üzerinde durduğu bildiriliyor.

ABD VE İRAN MÜZAKERE KONUSUNDA AYRIŞIYOR

Savaşın sona erdirilmesi için diplomatik kanalın yeniden açılıp açılmayacağı belirsizliğini koruyor.

Trump son açıklamalarında İran’la şu anda devam eden bir müzakere bulunmadığını söylerken, aynı zamanda ilerleyen süreçte İran’la yeniden görüşebilecekleri yönünde mesaj verdi.

İran tarafı ise Hürmüz Boğazı konusunda Washington’ın açıklamalarını kabul etmiyor. Tahran, stratejik su yolunun halen kapalı olduğunu savunuyor.

BAE’NİN İRAN KARARI BÖLGEDEKİ EKONOMİK BASKIYI ARTIRDI

Savaşın bölgesel ekonomik etkileri Körfez ülkelerinde de hissediliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin İran’la ticari ve finansal işlemleri askıya alması, Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artıran gelişmeler arasında yer aldı. Kararın ardından İran’ın Körfez bölgesindeki ticari bağlantılarının daha da daralması bekleniyor.

Washington’ın İran’la ticaret yapan ülkelere yönelik yeni ekonomik yaptırım tehdidi ile BAE’nin aldığı karar aynı döneme denk gelirken, savaşın ekonomik boyutu askeri gelişmeler kadar belirleyici hale geliyor.

TÜRKİYE AÇISINDAN EN KRİTİK BAŞLIK ENERJİ VE ULAŞIM

İran savaşı, Türkiye açısından özellikle enerji fiyatları, bölgesel ticaret ve ulaştırma güzergâhları bakımından yakından izleniyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiğinin devam etmesi, petrol ve rafine ürün arzına ilişkin endişeleri artırırken, savaşın uzaması halinde enerji maliyetleri üzerinden küresel enflasyon baskısının güçlenebileceği değerlendiriliyor.

Son gelişmelerde doğrudan Türkiye sınırına yönelik doğrulanmış yeni bir saldırı öne çıkmazken, Ankara açısından savaşın seyri, Hürmüz’deki deniz trafiği ve diplomatik temasların geleceği temel takip başlıkları olmayı sürdürüyor.