1988'in 16 Mart'ında Irak'ın Halepçe kasabasındaki binlerce Kürt, Saddam Hüseyin güçlerinin düzenlediği kimyasal saldırıda hayatını kaybetti. 

16 Mart 1988 tarihi, modern dünya tarihinin en karanlık günlerinden biri olarak hafızalara kazındı. 

Irak'ın Halepçe kasabasında yaşanan kimyasal saldırı, binlerce masum insanın hayatını kaybetmesine neden oldu. 

Saddam Hüseyin rejiminin emriyle gerçekleştirilen bu vahşet, üzerinden 38 yıl geçmesine rağmen hala yüreklerdeki acısını koruyor. 

İşte Halepçe Katliamı'nın acı dolu hikayesi ve yankıları…

HALEPÇE'YE KİMYASAL BOMBALAR YAĞDI

16 Mart 1988'de, Irak'ın eski lideri Saddam Hüseyin'in emriyle Halepçe'ye ölümcül kimyasal bombalar atıldı. İran-Irak Savaşı'nın son demlerinde yaşanan bu saldırıda, çoğu kadın, çocuk ve yaşlı olmak üzere en az 5 bin kişi hayatını kaybetti, 10 binden fazlası ise yaralandı. Bu olay, Hiroşima ve Nagazaki'den sonraki en büyük kimyasal saldırı olarak tarihe geçti.

SADDAM HÜSEYİN'İN KATLİAM EMRİ VE SONRASI

Halepçe, İran sınırına yakınlığı nedeniyle stratejik bir öneme sahipti. 15 Mart 1988'de İran yanlısı Kürt savaşçılar kasabayı ele geçirdi. Buna karşılık Saddam Hüseyin'in ordusu, Halepçe'yi hem savaş uçaklarıyla hem de topçu ateşine tuttu. Kürt savaşçılar ve erkeklerin çoğu dağlara çekilirken, kasabada savunmasız kadınlar, çocuklar ve yaşlılar kaldı.

ZEHİRLİ GAZLARIN YARATTIĞI YIKIM

16 Mart'ta Irak savaş uçakları, Halepçe'ye tam beş saat boyunca zehirli gaz bombaları yağdırdı. Olay yerine ilk ulaşan ekiplerden Sınır Tanımayan Doktorlar, hardal gazı kullanıldığını doğruladı. Ayrıca siyanür gibi diğer zehirli maddelerin de kullanıldığı belirlendi. Saldırıdan kaçan yaklaşık 500 bin kişi Türkiye'ye sığındı. Diyarbakır, Muş ve Mardin'de kurulan kamplara yerleştirilen bu sığınmacıların büyük bir kısmı, 1992'de Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin kurulmasının ardından Kuzey Irak'a geri döndü.

"KİMYASAL ALİ" VE SADDAM HÜSEYİN'İN YARGILANMASI

Saddam Hüseyin, 2003'te devrildikten sonra Kürtlere karşı uyguladığı Enfal Hareketi kapsamında 180 bin insanın ölümünden sorumlu tutuldu ve yargılandı. 2006'da başka bir davadan aldığı idam cezasıyla asıldı, fakat ölümünden sonra Kürtlere karşı "soykırım" uygulamaktan suçlu bulundu. Saddam'ın kuzeni Ali Hasan el Mecid, "Kimyasal Ali" lakabıyla tanınıyordu. O da 2010'da Halepçe katliamı da dahil olmak üzere zehirli gaz saldırılarının emrini vermekten idam cezasına çarptırıldı.

HALEPÇE KATLİAMI'NIN ACISI HALA DİRİ

Halepçe Katliamı, bir insanlık trajedisinin ötesinde, uluslararası toplumun sessiz kaldığı bir vahşetin sembolüdür. Aradan geçen 38 yıla rağmen katliamın izleri hala silinmiş değil. Halepçe, kimyasal silahların insanlık üzerindeki yıkıcı etkisini hatırlatan bir sembol olarak tarihteki yerini koruyor. Yaşananlar sadece bir bölgenin değil, tüm insanlığın ortak acısıdır. Bu acıyı unutmamak ve benzer trajedilerin tekrar yaşanmaması için dünya üzerinde barış ve adaletin sağlanması büyük önem taşımaktadır.

DEM PARTİ'DEN ANMA MESAJI

DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu, 16 Mart 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, 38 yıl önce Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak Baas Rejimi'nin Halepçe'de çocuk, kadın, genç ve yaşlı demeden binlerce kişiyi kimyasal silahlarla katlettiğini belirtti.

Açıklamada, "Kürtlerin hedef alındığı bu soykırım, insani değerlerden, demokrasiden ve evrensel hukuk normlarından nasibini almamış diktatörlüklerin işlediği bir insanlık suçu olarak tarih sayfalarındaki yerini almıştır. Katliamla yok edilmek istenen Kürt halkı, Baas rejiminin yürüttüğü zulüm politikalarına karşı direnişini sürdürmüş, bugün tüm dünyada var olduğunu ve hakları için mücadeleye devam ettiğini göstermiştir" ifadelerine yer verildi.

DEM Parti, katliamın 38. yılında yaşamını yitirenleri saygıyla andıklarını ve başta Kürt halkı olmak üzere bu topraklarda yaşayan tüm halkların eşit, özgür ve birlikte yaşayacağı bir dünyayı inşa edecekleri sözünü verdiklerini açıkladı.

DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ANMA TÖRENLERİ

Halepçe Katliamı'nın 38'inci yıl dönümü dolayısıyla Irak'ın Halepçe kentinde anma etkinlikleri başladı. Federe Kürdistan Bölgesi'nin Süleymaniye kentine bağlı Halepçe'de üç gün sürecek etkinliklerde, katliamın acılarını ve sonuçlarını anlatan mesajlar paylaşılacak, paneller ve seminerler düzenlenecek.

Türkiye'nin birçok kentinde de anma etkinlikleri düzenlendi. Katliamda hayatını kaybedenler dualarla anılırken, insanlığa karşı işlenen bu suçun asla unutulmayacağı vurgulandı. Sivil toplum kuruluşları, "Halepçe Katliamı'nın insanlık suçu olarak kabul edilene kadar mücadelemiz devam edecek" mesajını verdi. Etkinliklerde "Halepçe'yi Unutma, Unutturma" sloganları atıldı.

Kimyasal silahların insanlık üzerindeki yıkıcı etkisini hatırlatan Halepçe, sadece bir bölgenin değil tüm insanlığın ortak acısı olarak hafızalardaki yerini koruyor. Benzer trajedilerin tekrar yaşanmaması için dünyada barış ve adaletin sağlanması gerektiği vurgulanıyor.