Kaldırım çizgilerine basmama davranışı, günlük yaşamda oyun veya alışkanlık olarak görülse de bazı durumlarda Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) ile ilişkili olabilir.

Uzmanlara göre davranışın hastalık belirtisi olarak değerlendirilmesinde belirleyici unsur, kişinin bunu ne ölçüde kontrol edebildiği ve günlük yaşamını ne kadar etkilediği.

Çizgiye basıldığında yoğun kaygı yaşanması, davranışın tekrarlanması ve kişinin okul, iş veya sosyal yaşamının bundan etkilenmesi durumunda profesyonel destek gerekebiliyor.

DAVRANIŞ NE ZAMAN SORUNA DÖNÜŞÜYOR?

PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; çizgilere basmama gibi tekrarlayıcı davranışlar bazı kişilerde obsesyon ve kompulsiyon döngüsünün bir parçası haline gelebiliyor. Ancak bu davranışın görülmesi tek başına obsesif kompulsif bozukluk tanısı anlamına gelmiyor.

OKB’de temel olarak kişinin istemsiz biçimde ortaya çıkan takıntılı düşünceler nedeniyle kaygı yaşaması ve bu kaygıyı azaltmak amacıyla tekrarlayıcı davranışlara yönelmesi söz konusu oluyor.

Özellikle davranışın kontrol edilmesinin zorlaşması, yoğun sıkıntı oluşturması ve kişinin günlük faaliyetlerini aksatması klinik değerlendirme açısından önem taşıyor.

ÇİZGİLERE BASMADAN YÜRÜMEK HER ZAMAN OKB DEĞİL

Çocukluk ve ergenlik döneminde çizgilere basmadan yürüme, yolun belirli bir tarafından gitme veya benzer ritüel davranışlar normal gelişim içinde de görülebiliyor.

Bu nedenle yalnızca belirli bir davranışın varlığı üzerinden OKB tanısı konulamıyor. Tanı, davranışın sıklığı, kişinin kontrolü, oluşturduğu kaygı ve günlük yaşam üzerindeki etkisi birlikte değerlendirilerek uzman tarafından konuluyor.

KAYGI VE RAHATLAMA DÖNGÜSÜ

OKB’de kişi, çoğu zaman mantıksız olduğunu fark ettiği bir düşünce veya korkuyla karşı karşıya kalabiliyor. Ardından bu sıkıntıyı azaltmak için belirli bir davranışı gerçekleştirme ihtiyacı ortaya çıkabiliyor.

Davranışın ardından geçici bir rahatlama yaşanması, ritüelin tekrarlanmasını güçlendirebiliyor. Zaman içerisinde bu döngü kişinin iş, eğitim ve sosyal yaşamını etkileyebilecek seviyeye ulaşabiliyor.

Çizgiye basmama davranışında da benzer bir mekanizma ortaya çıkabiliyor. Kişi çizgiye bastığında kötü bir sonuç yaşanacağına ilişkin gerçekçi olmayan bir düşünce geliştirebilir ve çizgilere basmaktan kaçınarak kısa süreli rahatlama sağlayabilir.

TEDAVİDE UZMAN DEĞERLENDİRMESİ ÖNEMLİ

OKB tedavisinde bilişsel davranışçı terapi ve ilaç tedavisi kullanılabiliyor. Tedavi yöntemi kişinin belirtilerine ve klinik durumuna göre belirleniyor.

Özellikle maruz bırakma ve tepki önleme yaklaşımı, kişinin kaygı oluşturan durumlarla karşılaşmasını ve kompulsif davranışı gerçekleştirmeden kaygının azalmasını öğrenmesini hedefleyen bilişsel davranışçı terapi yöntemlerinden biri olarak kullanılıyor.

Uzmanlar, tekrarlayıcı davranışların günlük yaşamı belirgin biçimde kısıtlaması, yoğun kaygıya yol açması veya kişinin davranışı kontrol etmekte zorlanması halinde profesyonel değerlendirme alınmasının önemine dikkat çekiyor.