İran ile ABD arasındaki savaşta 31 Ağustos ve 2 Eylül tarihleri arasında yeniden başlayan karşılıklı saldırılar, bir aylık askeri sakinliğin ardından çatışmaları yeniden yoğunlaştırdı.

ABD’nin İran’daki askeri hedeflere yönelik geniş kapsamlı hava saldırılarına Tahran, Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Irak’taki ABD unsurlarına füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi.

Hürmüz Boğazı’nda iki petrol tankerinin hedef alınması enerji sevkiyatına ilişkin endişeleri artırırken, petrol fiyatları beş haftanın en yüksek seviyelerine çıktı.

ABD İRAN’DAKİ HEDEFLERİ VURDU

PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; ABD ordusu 1 Eylül’de İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait hava savunma sistemleri, radar tesisleri, iletişim merkezleri ve deniz operasyonlarında kullanılan bazı hedeflere yönelik saldırılar düzenledi.

ABD ordusu, saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı’nda deniz mayını döşeme kapasitesine ve bölgedeki askeri faaliyetlerine karşı gerçekleştirildiğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın karşılık vermesi halinde daha ağır saldırılar düzenlenebileceği uyarısında bulundu.

İran ise ABD saldırılarında güneydeki bazı yerleşim yerlerinin de etkilendiğini bildirdi. Tahran yönetimi, Sirik çevresinde düzenlenen saldırılarda sivillerin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını açıkladı.

İRAN’DAN ABD ÜSLERİNE FÜZE VE İHA SALDIRILARI

ABD saldırılarının ardından İran, bölgedeki Amerikan askeri varlıklarını hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi.

İran kaynakları Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Irak’taki ABD üslerinin hedef alındığını açıklarken, ABD ve bölge ülkelerinden yapılan ilk açıklamalarda saldırıların önemli bölümünün hava savunma sistemleri tarafından engellendiği bildirildi.

Tahran, saldırılarda ABD askerlerinin zarar gördüğünü ileri sürerken, Washington bu iddiaları doğrulamadı.

HÜRMÜZ’DE İKİ PETROL TANKERİ HEDEF ALINDI

Hürmüz Boğazı’nda Suudi Arabistan petrolü taşıyan iki süper tanker, 1 Eylül’de kimliği belirlenemeyen mermilerle hedef alındı.

Reuters’ın haberine göre Suudi bayraklı Sidr ile Liberya bayraklı Senegal Prosperity tankerleri, Umman’ın Khasab bölgesi yakınlarında birbirine yakın zamanlarda saldırıya uğradı. Her iki geminin de Suudi Arabistan’daki Juaymah terminalinden yaklaşık 2 milyon varil petrol yüklediği bildirildi.

Saldırılarda can kaybı yaşanmadığı açıklanırken, olayın sorumluluğunu üstlenen olmadı.

HÜRMÜZ’DE PETROL GEÇİŞİNE İLİŞKİN FARKLI VERİLER

Hürmüz Boğazı’ndaki petrol taşımacılığına ilişkin açıklamalarda farklı rakamlar ortaya çıktı.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, 1 Eylül’de boğazdan 17 milyon varil petrol geçtiğini açıkladı. Bu miktarın savaş dönemindeki en yüksek günlük geçişlerden biri olduğu bildirildi.

Buna karşın denizcilik güvenliği ve ticari gemi hareketlerine ilişkin veriler, Hürmüz’deki seyrüseferin saldırılar ve güvenlik tehditleri nedeniyle hâlâ yüksek risk altında bulunduğunu gösteriyor.

PETROL FİYATLARI BEŞ HAFTANIN ZİRVESİNE ÇIKTI

ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların yeniden başlaması enerji piyasalarına da yansıdı.

Brent petrol 1 Eylül’de yüzde 4,6 yükselişle varil başına 94,65 dolardan kapanırken, ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı yüzde 5,2 artarak 90,22 dolara yükseldi.

2 Eylül’de ise fiyatlardaki hareketlilik devam etti. Brent petrol 94 dolar seviyelerinde işlem görürken, piyasalarda Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının yeniden aksayabileceğine ilişkin riskler izleniyor.

LNG SEVKİYATLARINDA ALTERNATİF YÖNTEMLER

Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunları, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarında da alternatif yöntemlerin kullanılmasına yol açtı.

Reuters’ın haberine göre bazı LNG kargoları, Hürmüz Boğazı dışındaki uluslararası sularda gemiden gemiye transfer yöntemiyle başka tankerlere aktarıldı. Bu yöntemle Katar ve BAE’den çıkan bazı LNG sevkiyatlarının Hindistan ve Japonya’ya ulaştırılması planlandı.

Bölgede yaşanan gelişmelerin ardından Asya spot LNG fiyatının savaş öncesindeki seviyenin iki katından fazla artarak milyon İngiliz termal birimi başına 23,20 dolara ulaştığı bildirildi.

İRAN’IN PETROL İHRACATI GERİLEDİ

ABD’nin deniz ablukası ve uyguladığı yaptırımların İran’ın petrol ihracatı üzerindeki etkisi de sürüyor.

Reuters’ın sektör verilerine dayandırdığı habere göre İran’ın ham petrol yüklemeleri mart ayında günlük yaklaşık 2 milyon varil seviyesindeyken, ağustos ayında günlük 220 bin ila 255 bin varile kadar geriledi.

İran petrolünün en önemli alıcısı olan Çin’e yönelik sevkiyatların da deniz ablukası nedeniyle aksadığı belirtilirken, Tahran’ın açık denizlerde depoladığı petrol miktarının azaldığı bildirildi.

İRAN EKONOMİK BASKIYA KARŞI DÖVİZ REZERVLERİNİ AÇIKLADI

İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati, ABD yaptırımları ve savaşın ekonomik etkilerine rağmen ülkenin yeterli döviz rezervine sahip olduğunu açıkladı.

Hemmati, döviz piyasasındaki dalgalanmayı kontrol etmek amacıyla gerektiğinde piyasaya 2 milyar dolara kadar kaynak aktarabileceklerini söyledi. İran riyalinin dolar karşısında 2 milyon seviyesini aşarak tarihi düşük seviyelere gerilediği, temmuz ayında ise enflasyonun yüzde 66’ya ulaştığı bildirildi.

DİPLOMATİK SÜREÇ YENİDEN BELİRSİZLİĞE GİRDİ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin daha önceki mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerine dönmesi halinde Tahran’ın da ateşkes düzenlemesine geri dönebileceğini açıkladı.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, son saldırıların ardından İran’ın karşılık vermesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceğini bildirdi. Washington ile Tahran arasında yeni bir doğrudan müzakere sürecinin başladığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

ABD ordusu İran’a yönelik son saldırı dalgasının tamamlandığını açıklarken, İran’ın bölgedeki ABD üslerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları sonrasında tarafların yeni bir askeri adım atıp atmayacağı yakından izleniyor.