Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvurunun kabul edildiği 2012 yılından bu yana yüksek mahkemeye 739 bin 417 başvuru yapıldığını açıkladı.

Bugüne kadar yaklaşık 87 bin ihlal kararı verildiğini belirten Özkaya, anayasa yargısının temel amacının ihlalleri tespit etmekten çok yeni ihlallerin önüne geçecek bir hukuk kültürü oluşturmak olduğunu söyledi.

Özkaya ayrıca Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi ortak projesi kapsamında yenilenen Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası'nın da kamuoyunun erişimine açıldığını duyurdu.

ADANA'DA ÖNEMLİ HUKUK BULUŞMASI

"Anayasa Mahkemesinin Temel Haklar Alanındaki Kararlarının Etkili Şekilde Uygulanmasının Desteklenmesi Avrupa Birliği-Avrupa Konseyi Ortak Projesi" kapsamında düzenlenen kapanış töreni ve Adana Bölge Toplantısı, yargı dünyasının önemli isimlerini bir araya getirdi.

Adana'da gerçekleştirilen programa Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya'nın yanı sıra yüksek yargı temsilcileri, hakimler, savcılar ve çeşitli kurumların yöneticileri katıldı. Toplantıda bireysel başvuru sisteminin gelişimi, anayasa yargısının etkisi ve mahkeme kararlarının uygulanma süreçleri ele alındı.

"AMAÇ SADECE İHLAL TESPİTİ DEĞİL"

Programın açılışında konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, hukuk devletinin gücünün yalnızca normların varlığından değil, bu normların etkili biçimde uygulanmasından kaynaklandığını söyledi.

Anayasa Mahkemesi kararlarının yalnızca mahkeme salonlarında kalmaması gerektiğini belirten Özkaya, kararların toplumsal hayata, kamu yönetimine ve yargısal uygulamalara yansımasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Özkaya, "Anayasa yargısının nihai amacı yalnızca ihlalleri tespit etmek değildir. Daha önemlisi, ihlallerin tekrarını önleyecek anayasal bir bilinç ve uygulama kültürü oluşturmaktır" dedi.

14 YILDA 739 BİNİ AŞAN BAŞVURU

Bireysel başvuru sisteminin Türk hukuk tarihinin en önemli reformlarından biri olduğunu vurgulayan Özkaya, sistemin ulaştığı seviyenin dikkat çekici olduğunu söyledi.

Paylaşılan verilere göre, bireysel başvurunun uygulanmaya başladığı 23 Eylül 2012 tarihinden bugüne kadar Anayasa Mahkemesi'ne toplam 739 bin 417 başvuru yapıldı.

Bu başvuruların 637 bin 274'ü sonuçlandırılırken, yaklaşık yüzde 86'sı karara bağlandı. Mahkeme önünde halen sonuçlandırılmayı bekleyen 102 bin 143 başvuru bulunuyor.

Özkaya, söz konusu rakamların hem vatandaşların bireysel başvuru sistemine duyduğu güveni hem de mahkemenin karşı karşıya olduğu yoğun iş yükünü ortaya koyduğunu ifade etti.

87 BİN İHLAL KARARI VERİLDİ

Anayasa Mahkemesi'nin bugüne kadar makul sürede yargılanma hakkı dahil olmak üzere yaklaşık 87 bin ihlal kararı verdiğini belirten Özkaya, bu verinin bireysel başvurunun hak eksenli hukuk anlayışının gelişmesindeki etkisini gösterdiğini söyledi.

Bireysel başvurunun yalnızca bireylerin haklarını koruyan bir mekanizma olmadığını ifade eden Özkaya, aynı zamanda insan hakları uyuşmazlıklarının uluslararası mercilere taşınmadan önce ulusal hukuk sistemi içerisinde çözümlenmesini sağlayan etkili bir iç hukuk yolu olduğunu kaydetti.

AİHM BAŞVURULARINDA AZALMA SAĞLADI

Özkaya, bireysel başvurunun hayata geçirilmesinden sonra temel hak ve özgürlüklere ilişkin çok sayıda uyuşmazlığın Türkiye'de çözüme kavuşturulduğunu belirtti.

Bu durumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvuruların azalmasına katkı sunduğunu dile getiren Özkaya, insan haklarının korunmasında iç hukuk mekanizmalarının etkinliğinin önemli ölçüde güçlendiğini ifade etti.

İLK DERECE MAHKEMELERİNE ÖZEL VURGU

Anayasa Mahkemesi Başkanı Özkaya, bireysel başvuru sisteminin başarısının yalnızca yüksek mahkemenin verdiği kararlarla ölçülemeyeceğini söyledi.

Kararların ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve kamu kurumları tarafından uygulanmasının asıl başarı ölçütü olduğunu belirten Özkaya, bu alanda hazırlanan yol haritalarının önemli katkılar sunduğunu kaydetti.

KARARLAR BİLGİ BANKASI YENİLENDİ

Konuşmasında teknoloji ve erişilebilirlik alanındaki çalışmalara da değinen Özkaya, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında önemli bir dijital altyapının oluşturulduğunu söyledi.

PolitiKARS'ın derlediği bilgilere göre; bu çalışmalar sayesinde Anayasa Mahkemesi kararlarının görünürlüğü artırılırken, kararların uygulanma süreçlerini takip etmeye imkan sağlayan sürdürülebilir bir izleme sistemi de oluşturuldu.

Özkaya, "Bugünden itibaren Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası'nın yeni halini tüm kamuoyunun kullanımına sunmaktan büyük memnuniyet duyuyorum" ifadelerini kullandı.

BİN 539 HAKİM VE SAVCIYA ULAŞILDI

Proje kapsamında Türkiye'nin farklı bölgelerinde düzenlenen toplantılarla yargı mensuplarına yönelik eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi.

İstanbul, Diyarbakır, Trabzon ve Erzurum başta olmak üzere birçok ilde yapılan programlarla toplam bin 539 hakim ve savcıya ulaşıldığı açıklandı.

Özkaya, bu toplantıların yalnızca eğitim faaliyeti olmadığını, aynı zamanda yargı teşkilatının farklı kademeleri arasında güçlü bir iletişim zemini oluşturduğunu belirtti.

"TEMEL HAKLAR TÜM TOPLUMUN ORTAK SORUMLULUĞU"

Anayasa yargısında yeni bir döneme geçildiğini ifade eden Özkaya, artık temel meselenin sadece ihlallerin tespit edilmesi değil, anayasal kararların sistem genelinde etkili sonuçlar doğurması olduğunu söyledi.

Temel hak ve özgürlüklerin korunmasının yalnızca yüksek mahkemelerin görevi olmadığını vurgulayan Özkaya, bu sorumluluğun kamu kurumlarından yargı teşkilatına, sivil toplumdan vatandaşlara kadar toplumun tüm kesimlerine ait olduğunu dile getirdi.

YARGITAY'DAN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRME

Programda konuşan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanı Adem Albayrak ise Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuru sayısının Avrupa ülkelerinin büyük bölümünden çok daha yüksek seviyede bulunduğunu söyledi.

Albayrak, Türkiye'deki bireysel başvuru sayısının birçok Avrupa ülkesinin 10 ila 12 katına ulaştığını belirterek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 47 ülkeden aldığı başvurulardan daha fazla bireysel başvurunun Türk Anayasa Mahkemesi'ne yapıldığını ifade etti.

"ADALET, MÜLKÜN TEMELİDİR"

Adana Valisi Mustafa Yavuz da konuşmasında adalet kavramının devlet geleneğinin temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Bu tür toplantıların vatandaşların adalet sistemine olan güveninin güçlenmesine katkı sağlayacağını ifade eden Yavuz, Adana'nın tarih boyunca dayanışma ve hakkaniyet anlayışının önemli merkezlerinden biri olduğunu söyledi.

Program, "Bireysel Başvuru İhlal Kararlarının Objektif ve Subjektif Etkisi" başlıklı oturumla devam ederken, toplantıya çok sayıda hakim ve savcı katıldı.