İran, ABD’nin deniz ablukasını sürdürmesi üzerine Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını açıkladı.
Washington ise İran’la anlaşma sağlanamazsa ateşkesi uzatmayabileceği mesajını verdi.
Karşılıklı açıklamalar, küresel enerji hattında tansiyonu yeniden yükseltti.
İRAN’DAN SERT ADIM: HÜRMÜZ BOĞAZI KONTROL ALTINDA
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurdu. Hatemul Enbiya Merkez Karargahı tarafından yapılan açıklamada, daha önce yürütülen müzakereler sonucunda sınırlı sayıda petrol tankeri ve ticari geminin kontrollü geçişine izin verildiği hatırlatıldı.
Ancak açıklamada, ABD’nin bu sürece bağlı kalmadığı savunularak, “Abluka bahanesiyle korsanlık ve hırsızlık faaliyetleri sürdürülüyor” ifadelerine yer verildi. Bu gerekçeyle Hürmüz Boğazı’nın yeniden İran Silahlı Kuvvetleri’nin sıkı denetimi altına alındığı bildirildi.
İran tarafı, ABD’nin ablukayı sonlandırmaması halinde boğazdaki durumun aynı şekilde devam edeceğini ve geçişlerin kısıtlı kalacağını vurguladı.
ATEŞKES AÇIKLAMASIYLA ÇELİŞEN GELİŞME
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bir gün önce yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın ateşkes süresi boyunca ticari gemilerin geçişine açık olacağını duyurmuştu. Ancak ABD’nin Basra ve Umman Körfezi’ndeki İran limanlarına yönelik denetim ve abluka uygulamalarını sürdürmesi, sahadaki durumu yeniden değiştirdi.
TRUMP’TAN ATEŞKES MESAJI: “UZATMAYABİLİRİM”
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen görüşmelere ilişkin yaptığı açıklamada, anlaşmaya varılamaması halinde mevcut ateşkesin uzatılmayabileceğini söyledi. Arizona’nın Phoenix kentinden Washington’a dönüşünde konuşan Trump, Ortadoğu’daki sürecin genel olarak olumlu ilerlediğini ancak nihai sonucun henüz netleşmediğini ifade etti.
Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini vurgulayarak, “Bu, tüm sürecin en kritik başlığı” dedi. Ateşkesin 22 Nisan Çarşamba günü sona ereceğini hatırlatan Trump, “Belki uzatmam. Bu durumda abluka devam eder ve yeniden askeri seçenekler gündeme gelebilir” ifadelerini kullandı.
URANYUM GERİLİMİ: KARŞILIKLI AÇIKLAMALAR
Trump ayrıca İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun ABD’ye getirileceğini iddia etti. Anlaşma sağlanamazsa bu sürecin daha sert yöntemlerle gerçekleşeceğini savunan Trump, “Her halükarda onu alacağız” dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise bu iddiaları kesin bir dille reddetti. Bakanlık Sözcüsü İsmail Bekayi, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu hiçbir koşulda ülke dışına çıkarılamaz” ifadelerini kullandı. Bekayi ayrıca böyle bir konunun hiçbir müzakere başlığında yer almadığını belirtti.
KÜRESEL ETKİLER BEKLENİYOR
Dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan bu gelişmeler, küresel petrol piyasaları ve deniz ticareti açısından kritik sonuçlar doğurabilecek nitelikte değerlendiriliyor. Uzmanlar, taraflar arasında kalıcı bir anlaşma sağlanamaması halinde bölgedeki risklerin daha da artabileceğine dikkat çekiyor.