Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, araç kiralama sektöründeki işletmeler ve tüketiciler için yeni kurallar getirdi.
Düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan işletmelere yetki belgesi zorunluluğu getirilirken, kiralanabilecek araçların yaş, kilometre ve bakım durumlarına ilişkin standartlar belirlendi.
Depozito tutarına sınır getirilirken rezervasyon, sigorta, hasar ve olağan yıpranma konusunda tüketicilerin haklarını güçlendiren düzenlemeler de yapıldı.
YETKİ BELGESİ ZORUNLU OLACAK
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması gerekecek.
Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyetinin bulunması şartı aranacak. İşletme sorumlularının ise en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
Araç kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan taşıtların takip edilmesi amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin işlemler bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
6 YAŞINDAN BÜYÜK ARAÇLAR KİRALANAMAYACAK
Yeni düzenlemeyle kiralanabilecek araçların yaşı ve kilometresi için de sınır getirildi. Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek.
180 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile elektrikli araçlarda 300 bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar da kiralanamayacak. Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların kiraya verilmesi de yasaklanacak.
FİLOLARA ASGARİ ARAÇ ŞARTI
Araç kiralama işletmelerinin sahip olması gereken asgari filo büyüklükleri de yeniden belirlendi.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5’i işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler ise en az 2’si işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 5 taşıt bulunduracak.
Belirlenen ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında ayrıca biri Türkiye’de üretilmiş olmak üzere en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulunması zorunlu olacak.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR GETİRİLDİ
Tüketicilerin kiralama sırasında karşılaştığı yüksek depozito uygulamalarına da sınır getirildi.
1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olacak. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak.
Araç tüketici tarafından iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içerisinde geri verilmesi zorunlu olacak.
OLAĞAN YIPRANMAYA ÜCRET ALINAMAYACAK
Normal kullanım sonucunda ortaya çıkan aşınma ve yıpranmalar nedeniyle tüketiciden ücret talep edilemeyecek. Bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılması da mümkün olmayacak.
Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda işletmeler tarafından kış lastiği sağlanması zorunlu olacak. Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve kiracının sigortadan yararlanması ek ücret veya başka bir şarta bağlanamayacak.
Hasar ve arıza durumlarında ise kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturulması gerekecek.
REZERVASYONLARDA TÜKETİCİYE YENİ HAK
Ön ödemeli rezervasyonlarda, taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalmamış olması şartıyla tüketici rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden değişiklik yapabilecek veya rezervasyonu kesinti olmadan iptal edebilecek.
Ayrıca işletme ile kiracının anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadıkça değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan bedel talep veya tahsil edilemeyecek.
İLAN PLATFORMLARINA DA SORUMLULUK
Yeni düzenlemeyle araç kiralama ilanlarının yayımlandığı platformlara da yükümlülük getirildi.
Platformların, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmesi gerekecek. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve kiralama ilanı vermesi engellenecek.
YÖNETMELİK 1 OCAK 2027’DE YÜRÜRLÜKTE
Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınırken, asgari taşıt sayısı ile araçların yaş, kilometre ve diğer niteliklerine ilişkin şartların karşılanması için 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süreci uygulanacak.
Düzenlemeyle araç kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal hale getirilmesi, kayıt dışılığın ve haksız rekabetin azaltılması, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve kiralanan araçların teknik yeterliliklerinin yükseltilmesi hedefleniyor. Yeni sistemin yürürlüğe girmesiyle birlikte hem kiralama işletmeleri hem de araç kiralayan tüketiciler açısından kuralların daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.