Ekonomiye ilişkin açıklanan son veriler, tüketim harcamalarının güçlü seyrini koruduğunu ancak reel sektör ve ikinci el otomobil piyasasında temkinli görünümün sürdüğünü ortaya koydu.
Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin açıklanan ekonomik veriler, Türkiye ekonomisinde farklı sektörlerin farklı yönlerde hareket ettiğini ortaya koydu.
Kartlı harcamalarda güçlü artış sürerken, ikinci el otomobil piyasasında durgunluk devam ediyor. Reel kesim güveni ve kapasite kullanımında sınırlı toparlanma görülürken, tarımsal üretim maliyetleri ise yükselişini sürdürüyor.
KARTLI ÖDEMELERDE TARİHİ HACİM
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre Mayıs ayında kredi kartı, banka kartı ve ön ödemeli kartlarla yapılan toplam ödeme tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 artarak 2 trilyon 633 milyar 600 milyon liraya ulaştı.
Toplam kartlı işlem adedi ise yüzde 7 artışla 1 milyar 924 milyon seviyesine yükseldi.
Ödemelerin 2 trilyon 212 milyar 900 milyon liralık kısmı kredi kartlarıyla yapılırken, 412 milyar 800 milyon lirası banka kartları, 7 milyar 900 milyon lirası ise ön ödemeli kartlarla gerçekleştirildi.
Veriler, tüketicilerin harcama eğiliminin güçlü seyrini sürdürdüğünü ortaya koyarken, kart kullanımının günlük yaşamın temel ödeme araçlarından biri haline geldiğini de gösterdi.
İNTERNET ALIŞVERİŞLERİ BÜYÜMEYE DEVAM EDİYOR
Dijital ticaretteki büyüme eğilimi de devam etti.
İnternetten yapılan kartlı ödeme tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 artarak 740,4 milyar liraya yükseldi. Böylece internet alışverişlerinin toplam kartlı ödemeler içerisindeki payı yüzde 28 olarak gerçekleşti.
Ödeme adedi açısından bakıldığında ise internet üzerinden gerçekleştirilen işlem sayısı 254,6 milyona ulaştı.
TEMASSIZ ÖDEME ALIŞKANLIĞI KALICI HALE GELDİ
Mayıs ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemenin 4'ü temassız yöntemle gerçekleştirildi.
Temassız ödeme adedi yıllık bazda yüzde 8 artışla 1 milyar 298 milyon seviyesine çıkarken, işlem tutarı yüzde 50 artışla 961,8 milyar liraya ulaştı.
Ekonomistler, temassız ödeme sistemlerinin artık geçici bir alışkanlık olmaktan çıkarak kalıcı tüketici davranışına dönüştüğünü değerlendiriyor.
REEL KESİM GÜVENİ YÜKSELİŞE GEÇTİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın açıkladığı verilere göre Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) Haziran ayında yükseliş gösterdi.
Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi bir önceki aya göre 1 puan artarak 102 seviyesine çıktı.
Endeksteki yükselişte üretim hacmi, yatırım harcamaları ve sipariş beklentilerindeki iyileşme etkili oldu.
Buna karşılık istihdam beklentilerindeki zayıflama ve ihracat siparişlerine ilişkin temkinli görünüm dikkat çekti.
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; sanayi kuruluşları önümüzdeki döneme ilişkin tamamen iyimser bir tablo ortaya koymasa da üretim ve yatırım tarafında kontrollü bir toparlanma beklentisi taşıyor.
SANAYİ ÜRETİMİNDE SINIRLI TOPARLANMA
Haziran ayında açıklanan bir diğer önemli veri ise kapasite kullanım oranı oldu.
İmalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı yüzde 74,3 seviyesine yükseldi.
Bir önceki aya göre 0,2 puanlık artış gösteren veri, üretim tarafında kısmi toparlanmanın sürdüğüne işaret etti.
Uzmanlar, kapasite kullanımındaki yükselişin önemli olduğunu ancak ekonomik aktivitede güçlü bir ivmelenmeden söz etmek için henüz erken olduğunu belirtiyor.
OTOMOBİL PİYASASINDA DURGUNLUK DEVAM EDİYOR
Tüketim harcamalarındaki canlılığa rağmen ikinci el otomobil piyasasında aynı hareketlilik görülmüyor.
Sektör temsilcileri, araç fiyatlarında önemli ölçüde gerileme yaşandığını ve piyasadaki "fiyat köpüğünün" büyük oranda ortadan kalktığını ifade ediyor.
Buna rağmen satışlarda beklenen canlanmanın gerçekleşmediği belirtiliyor.
Özellikle faiz oranları, krediye erişim koşulları ve ekonomik belirsizliklerin tüketicilerin araç satın alma kararlarını ertelemelerine neden olduğu değerlendiriliyor.
Sektörde en fazla talep gören araçlar ise 800 bin ile 1 milyon 200 bin lira arasındaki otomatik vites modeller olmaya devam ediyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRÜYOR
İkinci el piyasasındaki durgunluğa rağmen elektrikli araçlara yönelik ilgi artmaya devam ediyor.
Sektör temsilcileri, birkaç yıl önce tüketicilerin en büyük çekincesi olan şarj altyapısı konusundaki kaygıların önemli ölçüde azaldığını belirtiyor.
Elektrikli araçların şehir içi kullanım oranı artarken, galeriler ve oto ticareti yapan işletmeler de bu dönüşüme uyum sağlayarak şarj altyapısı yatırımlarını hızlandırıyor.
TARIMDA MALİYET BASKISI DERİNLEŞİYOR
Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verileri ise üretici açısından maliyet baskısının sürdüğünü gösterdi.
Tarımsal girdi fiyatları Nisan ayında yıllık bazda yüzde 38,97 arttı.
Aylık artış ise yüzde 5,61 olarak gerçekleşti.
Gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 62,77 ile yıllık bazda en fazla artış gösteren kalem olurken, enerji ve yağlayıcılar aylık yüzde 12,54'lük yükselişle dikkat çekti.
Uzmanlar, tarımsal üretim maliyetlerindeki yükselişin önümüzdeki aylarda gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam edebileceği görüşünde.
EKONOMİDE FARKLI SEKTÖRLER FARKLI HİKÂYELER ANLATIYOR
Açıklanan son veriler birlikte değerlendirildiğinde Türkiye ekonomisinde tek yönlü bir görünümden söz etmek mümkün görünmüyor.
Tüketici harcamaları güçlü seyrini korurken sanayide kontrollü toparlanma işaretleri görülüyor. Buna karşılık otomotiv piyasasında durgunluk sürerken tarımsal üretim maliyetleri yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor.
Ekonomistler, yılın ikinci yarısında faiz politikaları, iç talep, ihracat performansı ve tarımsal maliyetlerdeki gelişmelerin ekonomik görünüm üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.