Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının süresiz talep edilmesine imkan veren ibareyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Kararın yürürlüğe girmesi 30 Haziran 2027’ye bırakılırken, yeni düzenlemede nafaka süresinin somut olayın koşullarına göre belirlenmesi gerekecek.
AYM, hiçbir ölçüt olmadan süresiz nafaka öngörülmesinin tarafların hakları arasında makul dengeyi bozabileceğine hükmetti.
TMK 175’TEKİ İBARE İPTAL EDİLDİ
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresinin iptaline karar verdi. Düzenleme, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilmesini düzenliyor. AYM’nin iptal kararı 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesinin önündeki bir uyuşmazlık sırasında yapılan itiraz başvurusu üzerine verildi. Başvuruda, TMK’nin 175’inci maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’nın çeşitli hükümlerine aykırı olduğu ileri sürüldü.
NAFAKA TAMAMEN KALDIRILMADI
AYM’nin kararı, boşanma sonrasında bağlanan yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması anlamına gelmiyor. İptal edilen bölüm, nafakanın “süresiz olarak” istenebilmesine imkan veren ifade oldu. Kararın yürürlüğe girmesinden sonra yoksulluk nafakasının hangi süreyle ödeneceğinin yeni yasal çerçeve içinde belirlenmesi gerekecek.
Mevcut düzenlemede ise iptal hükmü hemen uygulanmayacak. AYM, yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesi ve ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun önlenmesi amacıyla kararın yürürlüğe girmesini dokuz ay sonraya bıraktı.
30 HAZİRAN 2027’DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
İptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme yürürlükte kalacak. Dokuz aylık süre içinde yasama organının, yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
AYM’NİN GEREKÇESİNDE HAKLAR ARASINDAKİ DENGE VURGUSU
Yüksek Mahkeme, kararında hiçbir ölçüt aranmaksızın kategorik biçimde süresiz nafaka öngörülmesinin, özellikle kusuru bulunmayan veya kusuru daha ağır olmayan taraf açısından uzun süre devam eden bir mali yük oluşturabileceğini değerlendirdi.
AYM, tarafların ekonomik durumları, nafaka alacaklısının yoksulluk halinin devam edip etmediği ve nafaka yükümlüsünün koşulları gibi somut olayın özelliklerinin dikkate alınmasını sağlayacak bir hukuki çerçevenin önemine işaret etti. Mahkemenin değerlendirmesinde, tarafların hakları arasında makul bir dengenin korunması gerektiği vurgulandı.
NAFAKA SÜRESİNDE YENİ ÇERÇEVEYİ YASA BELİRLEYECEK
Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte nafakanın süresiz olarak talep edilebilmesine ilişkin mevcut ibare uygulanamayacak. Bunun yerine, AYM kararının gerektirdiği yeni hukuki çerçevenin yasama tarafından oluşturulması gerekecek.
Bu nedenle 30 Haziran 2027 tarihi itibarıyla yoksulluk nafakasının bütün boşanma davalarında otomatik olarak belirli bir süreyle sınırlanacağı sonucuna bugünden varılamıyor. Nafakanın süresine ilişkin esaslar, yürürlüğe girecek yeni yasal düzenlemeyle netleşecek.
BOŞANMA SONRASI NAFAKA DÜZENLEMESİNDE DEĞİŞİKLİK GÜNDEMDE
TMK’nin 175’inci maddesindeki mevcut düzenleme, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın belirli şartlarla diğer taraftan nafaka talep edebilmesine imkan tanıyor. AYM’nin iptal kararı, bu hakkın kendisini değil, “süresiz olarak” talep edilebilmesini sağlayan ibareyi hedef alıyor.
Kararın yürürlüğe girmesine kadar geçecek dokuz aylık dönemde yapılacak yasal düzenleme, boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresinin hangi kriterlere göre belirleneceğini ortaya koyacak.
KARARIN UYGULANMASI 2027’YE KADAR ESKİ DÜZENLEMEYLE SÜRECEK
AYM’nin iptal kararı bugün yayımlanmış olsa da hüküm aynı gün yürürlüğe girmiyor. Mahkemenin belirlediği dokuz aylık süre nedeniyle mevcut düzenleme 30 Haziran 2027’ye kadar uygulanmaya devam edecek.
Dolayısıyla kararın bugünden itibaren mevcut yoksulluk nafakalarının kendiliğinden sona ermesi veya yeni açılacak davalarda nafaka hakkının ortadan kalkması şeklinde yorumlanması doğru olmayacak. Yeni hukuki çerçevenin yürürlüğe gireceği tarih 30 Haziran 2027 olarak belirlendi.