ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin 31’i Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde olmak üzere toplam 66 uluslararası kuruluştan çekilmesini öngören kararnameyi imzaladı.
Karar, Washington yönetiminin küresel kurumlarla ilişkilerinde yeni ve sert bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
“ABD ÇIKARLARINA HİZMET ETMİYOR” GEREKÇESİ
PolitiKARS’ın derlediği bilgilere göre; Beyaz Saray’dan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu kuruluşların ABD’nin ulusal çıkarlarına hizmet etmediği, bazı yapıların ise ülkenin egemenliğini ve refahını tehdit eder nitelikte olduğu savunuldu. Açıklamada, bu nedenle kapsamlı bir çekilme sürecinin başlatıldığı bildirildi.
BM BÜNYESİNDEKİ 35 KURULUŞTAN AYRILMA KARARI
Kararname kapsamında ABD’nin çekileceği Birleşmiş Milletler bünyesindeki 35 kuruluş da tek tek sıralandı.
Bunlar arasında; BM Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesi, BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’ne bağlı bölgesel komisyonlar (Afrika, Asya-Pasifik, Latin Amerika ve Karayipler, Batı Asya), Uluslararası Hukuk Komisyonu, Uluslararası Ticaret Merkezi, Barış İnşa Komisyonu ve Barış İnşa Fonu gibi kritik yapılar yer aldı.
Ayrıca; BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, BM Nüfus Fonu, BM Kadın Birimi (UN Women), BM Demokrasi Fonu, BM Eğitim ve Araştırma Enstitüsü, BM İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat) ve BM Üniversitesi de çekilme kararı alınan kurumlar arasında bulunuyor.
BM DIŞINDAKİ 35 KURULUŞ DA LİSTEDE
ABD’nin ayrılacağı BM dışındaki 35 uluslararası kuruluş arasında ise enerji, iklim, çevre, demokrasi, kültür ve güvenlik alanlarında faaliyet yürüten çok sayıda yapı dikkat çekiyor.
Bu listede; Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), Uluslararası Doğa Koruma Birliği, Küresel Terörle Mücadele Forumu, Uluslararası Demokrasi ve Seçim Yardımı Enstitüsü ve Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu gibi önde gelen kuruluşlar da yer aldı.
RUBIO: “GEREKSİZ, İSRAFÇI VE EGEMENLİĞE TEHDİT”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, karara ilişkin yaptığı açıklamada sert ifadeler kullandı. Rubio, Trump yönetiminin bu kurumları “gereksiz, kötü yönetilen, israfçı ve ABD’nin öncelikleriyle örtüşmeyen gündemler izleyen yapılar” olarak değerlendirdiğini belirtti.
Rubio, bazı kuruluşların ABD’nin egemenliğine, özgürlüklerine ve genel refahına tehdit oluşturduğunun tespit edildiğini vurgulayarak, çekilme kararının bu çerçevede alındığını ifade etti.
ULUSLARARASI ARENADA YANKI UYANDIRDI
ABD’nin onlarca uluslararası kuruluştan eş zamanlı çekilme kararı, küresel diplomasi ve çok taraflı iş birliği açısından geniş yankı uyandırdı. Kararın özellikle iklim değişikliği, insan hakları ve kalkınma alanlarında uluslararası dengeleri nasıl etkileyeceği ise önümüzdeki süreçte netlik kazanacak.