Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre rahim ağzı kanseri, her yıl yüz binlerce kadını etkileyen ancak aşı ve düzenli tarama ile büyük ölçüde önlenebilen hastalıklar arasında yer alıyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Onur Erol, erken tanının hayati önem taşıdığına dikkat çekerek, “Hastalık erken evrede yakalandığında tedavi başarısı yüzde 90’ın üzerine çıkıyor” dedi.
DÜNYADA EN SIK GÖRÜLEN DÖRDÜNCÜ KANSER
Rahim ağzı kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen dördüncü kanser türü olmayı sürdürüyor. WHO verilerine göre 2022 yılında yaklaşık 660 bin yeni vaka tespit edilirken, 350 bin kadın hastalık nedeniyle yaşamını yitirdi. GLOBOCAN 2022 tahminleri ise 662 bin 301 yeni vaka ve 348 bin 874 ölümle tabloyu ortaya koyuyor. Uzmanlar, mevcut eğilimlerin değişmemesi halinde 2050 yılından sonra yeni vaka sayısında yüzde 56,8 oranında artış yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
EN BÜYÜK RİSK HPV ENFEKSİYONU
Memorial Antalya Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Onur Erol, 1-30 Ocak Rahim Ağzı Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında hastalığın nedenlerini anlattı. Prof. Dr. Erol, rahim ağzı kanserinin rahmin alt bölümünde bulunan serviks hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluştuğunu belirterek, “Hastalığın en yaygın nedeni cinsel yolla bulaşan HPV 16 ve 18 tipleridir. Sigara kullanımı, çok sayıda cinsel partner, erken yaşta cinsel ilişki, bağışıklık sisteminin zayıflığı ve düşük sosyoekonomik koşullar riski artıran faktörlerdir” dedi.
BELİRTİ VERMEDEN İLERLEYEBİLİYOR
Hastalığın erken evrede genellikle belirti vermediğine dikkat çeken Prof. Dr. Erol, “İleri evrelerde vajinal kanama, ilişki sonrası kanama, pelvik ağrı ve anormal akıntı görülebilir. Ancak belirtiler ortaya çıkmadan önce düzenli tarama yaptırmak hayat kurtarıcıdır” ifadelerini kullandı.
AŞI KORUYOR, TARAMA İHMAL EDİLMEMELİ
HPV aşısının koruyucu etkisine vurgu yapan Prof. Dr. Erol, “HPV aşısı, kansere yol açan yüksek riskli virüs tiplerine karşı yüzde 70-90 oranında koruma sağlar. Dünya Sağlık Örgütü, aşının 9-14 yaş aralığında, cinsel aktivite başlamadan önce yapılmasını öneriyor. 15-26 yaş arasında da aşılama mümkündür ve hâlâ etkilidir. Aşı yaptıran kadınların da tarama testlerini aksatmaması gerekir, çünkü aşı tüm HPV tiplerine karşı koruma sağlamaz” diye konuştu.
KETEM’LERDE ÜCRETSİZ TARAMA İMKÂNI
Türkiye’de uygulanan tarama programlarının önemine değinen Prof. Dr. Erol, “Pap smear testi ile rahim ağzından alınan hücre örnekleri incelenirken, HPV DNA testi virüsün varlığını doğrudan tespit eder. Sağlık Bakanlığı, 30 yaşından itibaren her 5 yılda bir HPV testi ve smear yapılmasını öneriyor. 30-65 yaş arası kadınlar düzenli tarama yaptırdığında rahim ağzı kanserine bağlı yaşam kaybı riski neredeyse sıfıra iner. Bu taramalar KETEM’lerde ücretsiz olarak yapılabiliyor” dedi.
YAŞAM ALIŞKANLIKLARI RİSKİ BELİRLİYOR
HPV enfeksiyonunun kansere dönüşmesinde yaşam tarzının etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Erol, “Prezervatif HPV bulaşını tamamen engellemez ancak riski azaltır. Sigara kullanımı, HPV’nin kansere dönüşme riskini 2 ila 4 kat artırır. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stresin azaltılması bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudun virüsü temizlemesine yardımcı olur” dedi.
ERKEN TANI HAYAT KURTARIYOR
Tedavi sürecinin hastalığın evresine göre planlandığını ifade eden Prof. Dr. Erol, “Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi ve immünoterapi tedavi seçenekleri arasında yer alır. Erken evrede teşhis edilen hastalarda başarı oranı yüzde 90’ların üzerindedir. Bu nedenle düzenli tarama ve farkındalık büyük önem taşır” diye konuştu.