ABD ve İran arasında ateşkes sonrası yürütülen müzakereler Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlıyor.
Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın statüsü, nükleer program ve bölgesel güvenlik başlıkları öne çıkarken, taraflardan sert açıklamalar da gelmeye devam ediyor.
ABD VE İRAN HEYETLERİ İSLAMABAD’DA
ABD Başkan Yardımcısı James David Vance başkanlığındaki ABD heyeti, İran ile yürütülecek müzakereler için Pakistan’ın başkenti İslamabad’a geldi. Aynı süreçte İran müzakere heyeti de Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın liderliğinde kente ulaştı.
Görüşmelere ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’ın da katıldığı, İran tarafında ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin heyette yer aldığı bildirildi.
Pakistan’ın ev sahipliğinde başlayan temaslarda taraflar, ateşkes sonrası bölgesel dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde ilk kez doğrudan masaya oturmuş oldu.
MASADA HÜRMÜZ BOĞAZI VE NÜKLEER DOSYA VAR
Görüşmelerin ana gündemini İran’ın nükleer programı, zenginleştirilmiş uranyum meselesi ve Hürmüz Boğazı’nın statüsü oluşturuyor.
Washington yönetiminin, boğazın uluslararası deniz trafiğine açık kalmasını ve İran’ın nükleer faaliyetlerinde sınırlamaya gitmesini istediği belirtiliyor. İran tarafının ise yaptırımların kaldırılması, bölgesel askeri gerilimin sonlandırılması ve Hürmüz üzerinden geçiş düzeninin yeniden tanımlanması yönünde taleplerini masaya taşıdığı ifade ediliyor.
Lübnan başlığı da müzakerelerin dolaylı gündem maddeleri arasında yer alırken, İsrail ile Hizbullah hattındaki ateşkes tartışmaları sürecin hassasiyetini artırıyor.
İRAN HEYETİNDEN DİKKAT ÇEKEN MESAJ
İslamabad’a gelen İran heyetini taşıyan uçakta, ABD’nin Minab kentinde bir ilkokula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden çocukların fotoğrafları, eşyaları ve beyaz güllerin yer aldığı görüntüler dikkat çekti.
…
İran Meclis Başkanı Galibaf, söz konusu kareleri sosyal medya hesabından paylaşarak “Bu uçuştaki yol arkadaşlarım” ifadelerini kullandı. Söz konusu sembolik mesajın müzakere sürecine politik bir vurgu taşıdığı değerlendiriliyor.
TRUMP’TAN SERT AÇIKLAMALAR
ABD Başkanı Donald Trump ise müzakereler sürerken yaptığı açıklamalarda sert mesajlar verdi. Hürmüz Boğazı’nın açılmasının “kaçınılmaz” olduğunu savunan Trump, gerekirse askeri seçeneklerin devreye alınabileceğini ifade etti.
Trump ayrıca ABD donanmasının “en gelişmiş mühimmatlarla yeniden yüklendiğini” belirterek, anlaşma sağlanamaması halinde güç kullanımının gündeme gelebileceğini söyledi. Nükleer silahlanma konusuna da değinen Trump, İran’ın nükleer kapasite geliştirmesine kesin olarak karşı olduklarını vurguladı.
BÖLGEDE GERİLİM YÜKSEK SEYREDİYOR
ABD ile İran arasında yaşanan çatışmaların ardından bölgede tansiyonun tamamen düşmediği görülüyor. Irak’taki İran yanlısı Haşdi Şabi, son çatışma döneminde yaşanan saldırılarda 80 üyesinin hayatını kaybettiğini, 270’ten fazla üyesinin ise yaralandığını açıklamıştı.
Öte yandan İsrail’in Lübnan’ın Nebatiye kentindeki bir idari binaya düzenlediği hava saldırısında 13 güvenlik görevlisinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Bölgedeki bu gelişmeler, İslamabad’daki müzakerelerin önemini daha da artırıyor.
ABD-İran hattında başlayan yeni diplomatik süreç, Hürmüz Boğazı ve nükleer dosya ekseninde şekillenirken, İslamabad’daki görüşmelerin bölgesel dengeleri nasıl etkileyeceği uluslararası kamuoyu tarafından yakından izleniyor.