ABD Başkanı Donald Trump’ın Pakistan’daki kritik görüşmeyi iptal etmesi, İran’la yürütülen diplomatik temaslara dair belirsizliği artırdı.
İran’dan sert uyarılar gelirken, bölgede askeri ve siyasi gerilim yeniden tırmanıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin İslamabad temaslarını tamamlayıp ayrılmasının ardından, Trump yönetiminin Pakistan hattındaki ABD heyeti ziyaretini sonlandırması, diplomatik sürecin kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu.
TRUMP’TAN SÜRPRİZ KARAR: PAKİSTAN ZİYARETİ İPTAL
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner’in Pakistan’a gerçekleştirmesi planlanan ziyaretini iptal ettiği bildirildi. ABD basınına yansıyan bilgilere göre bu ziyaret, İran ile yapılması öngörülen temaslar kapsamında gündeme gelmişti.
Trump’ın, İran ile iletişim kurmak için uzun ve maliyetli bir diplomatik sürece ihtiyaç olmadığını düşündüğü, “İstedikleri zaman bizi arayabilirler” sözleriyle doğrudan temas seçeneğine işaret ettiği aktarıldı.
Bu karar, ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı diplomasi trafiğinde yeni bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
İRAN HEYETİ İSLAMABAD’DAN AYRILDI
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlığındaki heyet, Pakistan’da gerçekleştirdiği temasların ardından başkent İslamabad’dan ayrıldı.
Heyetin, Pakistanlı yetkililerle yaptığı görüşmelerde bölgesel gelişmeler, güvenlik başlıkları ve İran’ın beklentilerini içeren taleplerin ele alındığı belirtildi. Yerel kaynaklara göre İran tarafı, ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimlerin sona erdirilmesine yönelik görüş ve önerilerini Pakistan’a iletti.
Ziyaret boyunca Arakçi’nin Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve üst düzey askeri yetkililerle bir araya geldiği, görüşmelerde bölgesel istikrarın önemi üzerinde durulduğu ifade edildi.
“ABD İLE GÖRÜŞME YOK” AÇIKLAMASI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan’da ABD ile herhangi bir görüşme planlanmadığını net bir dille açıkladı.
Bekayi, İran heyetinin ziyaret amacının Pakistan ile diplomatik temasları sürdürmek ve bölgedeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunmak olduğunu belirtti. İran basını da ABD ile müzakere iddialarını “gerçek dışı” olarak nitelendirdi.
İRAN’DAN SERT UYARI: “KARŞILIK VERİRİZ”
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemul Enbiya Karargahı, ABD’nin bölgedeki faaliyetlerine ilişkin sert bir açıklama yaptı.
Açıklamada, ABD’nin abluka ve askeri faaliyetlerini sürdürmesi halinde İran’ın güçlü bir karşılık vereceği vurgulandı. İran tarafı ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik kontrolün sürdürüleceğini ve olası bir saldırıya karşı hazırlıklı olduklarını duyurdu.
Bu açıklama, bölgede askeri gerilimin tırmanabileceğine dair endişeleri artırdı.
ABD’DEN YAPTIRIM HAMLESİ: 344 MİLYON DOLARLIK VARLIK DONDURULDU
ABD yönetimi, İran’a yönelik ekonomik baskıyı artıran yeni bir adım attı. ABD Hazine Bakanlığı, İran’la bağlantılı olduğu iddia edilen 344 milyon dolar değerindeki kripto varlığı dondurduğunu açıkladı.
Ayrıca Çin merkezli bir rafineri şirketi ve yaklaşık 40 gemi ile bağlantılı kuruluşlara da yaptırım uygulandığı duyuruldu. Washington yönetimi, İran’ın finansal kaynaklarını sınırlamaya yönelik adımların süreceğini vurguladı.
PENTAGON: “GEREKİRSE ATEŞ AÇARIZ”
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, İran’ın Amerikan güçlerini tehdit etmesi halinde tereddütsüz askeri karşılık verileceğini söyledi.
ABD’nin bölgede uyguladığı deniz ablukasının genişlediğini belirten Hegseth, İran’a ait bazı gemilere el konulduğunu ve yeni müdahalelerin gündemde olduğunu ifade etti.
Bu açıklamalar, askeri seçeneklerin masada kalmaya devam ettiğini ortaya koydu.
TRUMP: “NÜKLEER SİLAH KULLANMAYACAĞIM”
ABD Başkanı Trump, İran’a karşı nükleer silah kullanma ihtimaline ilişkin yaptığı değerlendirmede, böyle bir senaryonun söz konusu olmadığını belirtti.
Trump, İran’ın geleneksel yöntemlerle zaten etkisiz hale getirildiğini savunarak, nükleer silah kullanımını “gereksiz ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
AB: “ÇATIŞMANIN PARÇASI DEĞİLİZ, ÇÖZÜMÜN PARÇASI OLACAĞIZ”
Avrupa Birliği (AB) cephesinden yapılan açıklamalarda ise diplomatik çözüm vurgusu öne çıktı. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Birliğin çatışmanın tarafı olmadığını ancak çözüm sürecine katkı sunacağını ifade etti.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise bölgedeki gerilimin enerji maliyetlerini ciddi şekilde artırdığına dikkat çekerek, kalıcı barışın önemine işaret etti.
BÖLGEDE BELİRSİZLİK DERİNLEŞİYOR
ABD ile İran arasındaki gerilim, diplomatik temasların sekteye uğraması ve karşılıklı sert açıklamalarla yeni bir aşamaya girmiş durumda.
Pakistan üzerinden yürütülmesi beklenen temasların iptal edilmesi, taraflar arasındaki doğrudan iletişim kanallarının ne ölçüde açık olduğu sorusunu yeniden gündeme getirdi.
Uzmanlara göre önümüzdeki süreçte hem diplomatik girişimler hem de askeri hamleler, Ortadoğu’daki dengeleri doğrudan etkileyecek.