Ağrı’da üretim yapan 7 meslek lisesinin yıl boyunca gerçekleştirdiği faaliyetlerden 71 milyon 90 bin liralık ciro elde edildiği açıklandı.
Mobilyadan temizlik ürünlerine kadar farklı alanlarda üretim yapılırken, öğrencilerin üretim karşılığında cep harçlığı aldığı belirtildi.
Ancak öğrencilere yapılan toplam ödeme, öğrenci başına düşen tutar ve cironun ne kadarının öğrencilere aktarıldığına ilişkin veri paylaşılmadı.
71 MİLYON LİRALIK ÜRETİM HACMİ
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; Ağrı’da 7 meslek lisesinin üretim faaliyetlerinden elde ettiği toplam ciro 71 milyon 90 bin liraya ulaştı. Kentteki okullarda mobilya, metal teknolojisi ve yiyecek-içecek hizmetlerinin yanı sıra sıvı sabun, yüzey temizleyici, çamaşır suyu, dezenfektan, kolonya, cam temizleyici, bulaşık deterjanı, parfüm ve oda spreyi gibi ürünler üretiliyor.
Üretimlerin bir bölümünün kamu kurumları ve işletmelere yönelik gerçekleştirildiği belirtilirken, haberlerde öğrencilerin de okul bünyesindeki üretim süreçlerinde yer aldığı aktarıldı. Öğrencilerin yaptıkları üretim oranında cep harçlığı aldığı ifade edilirken, bu ödemelerin toplam tutarına ilişkin herhangi bir rakam açıklanmadı.
CİRONUN ÖĞRENCİLERE YANSIYAN PAYI AÇIK DEĞİL
71 milyon 90 bin liralık ciro, okulların gerçekleştirdiği satış ve üretim faaliyetlerinin toplam ekonomik büyüklüğünü gösteriyor. Ancak bu rakamın tamamının gelir veya kâr olarak değerlendirilmesi de doğru değil; döner sermaye üretimlerinde malzeme, faaliyet giderleri, işçilik ve diğer mali kalemler bulunuyor.
Dolayısıyla açıklanan 71 milyon 90 bin liranın belirli bir bölümünün doğrudan öğrencilere ödendiği yönünde bir hesaplama yapmak mevcut verilerle mümkün değil. Öğrencilere yapılan toplam ödeme ile cironun öğrenciler açısından ekonomik karşılığı açıklanmadığı için, üretimde öğrencilerin emeğinin parasal karşılığını ortaya koyacak bir hesap da yapılamıyor.
MEB Teftiş Kurulu’nun döner sermaye işletmelerine ilişkin rehberinde, parça başı üretimlerde personele ödenmek üzere ayrılan işçilik tutarının en az yüzde 30’unun “öğrenci hakkı” olarak ayrılması gerektiği belirtiliyor. Aynı düzenlemede sipariş bedelinin en az yüzde 5’inin kâr, yüzde 25’inin ise faaliyet gideri olarak ayrılması öngörülüyor.
Bu düzenleme, 71 milyon 90 bin liralık cironun yüzde 30’unun, yani 21 milyon 327 bin liranın öğrencilere ödenmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Yüzde 30’luk oran, ilgili üretimde personele ayrılan işçilik tutarı üzerinden uygulanıyor.
ÖĞRENCİLERİN EMEĞİ VE ÖDEME MEKANİZMASI
MEB’in döner sermaye sisteminde öğrencilerin siparişler üzerinden gerçekleştirdikleri çalışmaların uygulamalı mesleki eğitime hizmet etmesi amaçlanıyor. Bu nedenle okul bünyesindeki üretim, yalnızca ticari faaliyet olarak değil, aynı zamanda mesleki eğitim sürecinin bir parçası olarak yürütülüyor.
Ancak üretim hacminin 71 milyon 90 bin liraya ulaşmasıyla birlikte öğrencilerin bu ekonomik faaliyet içerisindeki konumu da mali açıdan önem kazanıyor. Kaç öğrencinin üretimlere katıldığı, öğrencilerin toplam kaç saat çalıştığı, hangi üretimlerden ne kadar ödeme aldığı ve yıl boyunca öğrencilere toplam ne kadar ödeme yapıldığı açıklanmış değil.
Bu veriler açıklanmadığı sürece, 71 milyon 90 bin liralık cironun öğrenciler açısından ne ifade ettiği yalnızca “cep harçlığı” ifadesiyle sınırlı kalıyor. Özellikle öğrencilerin üretimdeki katkısı ile kendilerine yapılan ödemelerin karşılaştırılabileceği ayrıntılı mali verilerin kamuoyuna sunulması, sistemin ekonomik boyutunun anlaşılmasını sağlayacak.
Ağrı’daki 7 meslek lisesinin 71 milyon 90 bin liralık ciroya ulaştığı bilgisi paylaşılırken, bu cironun hangi kalemlere dağıldığı ve öğrencilerin toplam payının ne olduğu konusunda ise henüz ayrıntılı bir veri bulunmuyor.