İran ve ABD arasında son günlerde artan gerilim, karşılıklı açıklamalarla daha da derinleşti.
Tahran yönetimi tehdit altında müzakereyi reddederken, Washington cephesi ablukayı sürdüreceğini vurguladı.
Diplomasi umutları ise zayıflamış görünüyor.
GALİBAF’TAN ABD’YE NET MESAJ: “TESLİMİYET MASASI OLMAYACAK”
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik baskı politikalarını sert sözlerle eleştirdi. Galibaf, ABD’nin abluka ve ateşkes ihlali yoluyla müzakere sürecini bir “teslimiyet masasına” dönüştürmek istediğini savundu.
Tahran yönetiminin tehdit altında müzakere etmeyeceğini açıkça dile getiren Galibaf, son iki haftadır sahada yeni hamleler için hazırlık yapıldığını belirtti. Açıklama, bölgede askeri tansiyonun yeniden yükselebileceği yönünde yorumlandı.
TRUMP: “ABLUKA SÜRECEK, İRAN BÜYÜK KAYIP YAŞIYOR”
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik sert söylemini sürdürdü. Trump, İran ile devam eden süreci “açık ara kazandıklarını” öne sürerek, anlaşma sağlanana kadar ablukanın kaldırılmayacağını ifade etti.
Trump, İran’ın günlük yüz milyonlarca dolar kayıp yaşadığını iddia ederek bu durumun sürdürülemez olduğunu savundu. ABD Başkanı ayrıca, bazı medya kuruluşlarını hedef alarak savaşın seyrine ilişkin haberleri eleştirdi.
İRAN DIŞİŞLERİ: “ABD’NİN TUTUMU DİPLOMASİYLE BAĞDAŞMIYOR”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD’nin politikalarını eleştiren bir başka isim oldu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde Arakçi, ABD’nin ateşkesi sürekli ihlal ettiğini ve hukuka aykırı davrandığını dile getirdi.
Arakçi, İran limanlarına ve gemilerine yönelik müdahalelere dikkat çekerek, bu yaklaşımın diplomasi iddiasıyla çeliştiğini söyledi. Tahran yönetiminin ulusal çıkarlarını korumak için gerekli adımları atacağını da vurguladı.
PEZEŞKİYAN: “DİYALOĞUN TEMELİ TAAHHÜTLERE BAĞLILIKTIR”
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ABD’nin yaklaşımını “çelişkili ve yapıcı olmayan” olarak değerlendirdi. Pezeşkiyan, sağlıklı bir diyalog için tarafların taahhütlerine bağlı kalması gerektiğini belirtti.
İran toplumunun baskıya boyun eğmeyeceğini ifade eden Pezeşkiyan, mevcut politikaların güven krizini derinleştirdiğini söyledi.
ATEŞKES VE MÜZAKERE BELİRSİZLİĞİ SÜRÜYOR
ABD ile İran arasında devam eden ateşkesin geleceği belirsizliğini koruyor. Trump, anlaşmaya varılamaması halinde ateşkesin uzatılmasının düşük ihtimal olduğunu açıkladı.
Öte yandan, Pakistan’da yapılması planlanan görüşmelerle ilgili çelişkili açıklamalar dikkat çekti. ABD tarafı müzakerelerin süreceğini belirtirken, İran cephesinden temkinli mesajlar gelmeye devam ediyor.
DENİZDE GERİLİM: İRAN BANDIRALI GEMİYE MÜDAHALE
ABD ordusu, Umman Denizi’nde İran bandıralı bir kargo gemisine müdahale edildiğini duyurdu. ABD Merkez Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, geminin ablukayı ihlal ettiği gerekçesiyle durdurulduğu ve kontrol altına alındığı belirtildi.
İran basını ise söz konusu müdahalenin gerçekleştiği iddialarını yalanladı. Bu gelişme, bölgede deniz güvenliği açısından gerilimin yeni bir boyut kazandığını ortaya koydu.
İSRAİL-LÜBNAN HATTINDA DİPLOMATİK TRAFİK
Bölgede yalnızca ABD-İran hattında değil, İsrail ile Lübnan arasında da diplomatik hareketlilik yaşanıyor. Taraflar arasında geçtiğimiz hafta başlayan doğrudan görüşmelerin ikinci turunun Perşembe günü yapılması bekleniyor.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, müzakerelerin amacının çatışmaları sona erdirmek ve kalıcı istikrar sağlamak olduğunu ifade etti. Görüşmelerin, onlarca yıl sonra kurulan en üst düzey temas olması dikkat çekiyor.
AB’DEN TÜRKİYE VURGUSU
Avrupa Birliği Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Türkiye’nin AB açısından stratejik önemine dikkat çekti. Kos, Türkiye’nin ekonomik, askeri ve bölgesel bağlantılar açısından kritik bir konumda olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin, Güney Amerika Ortak Pazarı’ndan (MERCOSUR) daha önemli olduğunu belirten Kos, yeni dönemde daha yakın ilişkiler için sinyal verdi.
Ortadoğu’da ABD ile İran arasında yükselen gerilim, karşılıklı sert açıklamalar ve sahadaki gelişmelerle yeni bir aşamaya taşındı. Diplomasi kanalları tamamen kapanmasa da taraflar arasındaki güven krizi derinleşirken, bölgedeki ateşkes ve müzakere süreçlerinin geleceği belirsizliğini koruyor.