ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde anlaşmaya çok yakın olduklarını belirterek taraflar arasında yalnızca birkaç başlıkta görüş ayrılığı kaldığını söyledi.
İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini öne süren Trump, anlaşmanın sağlanamaması halinde daha sert seçeneklerin de masada olduğunu ifade etti.
Trump'ın açıklamaları, Orta Doğu'da gerilimin yeniden yükseldiği ve diplomatik temasların yoğunlaştığı bir dönemde uluslararası kamuoyunun dikkatini yeniden Washington-Tahran hattına çevirdi.
TRUMP'TAN DİKKAT ÇEKEN İRAN DEĞERLENDİRMESİ
ABD Başkanı Donald Trump, NBC News'e verdiği röportajda İran'ın nükleer programı, Washington-Tahran görüşmeleri ve bölgesel gelişmelere ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu. İran ile yürütülen müzakerelerde önemli ilerleme sağlandığını savunan Trump, tarafların kapsamlı bir anlaşmaya hiç olmadığı kadar yakın olduğunu söyledi.
Trump, görüşmelerde çözülmesi gereken birkaç başlık kaldığını belirterek, bunların aşılması halinde uzun süredir devam eden krizin diplomatik yollarla sonlandırılabileceğini ifade etti.
“İRAN NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLMAYACAK”
İran'ın nükleer faaliyetlerini ABD açısından temel güvenlik meselesi olarak gördüğünü belirten Trump, Tahran yönetiminin nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini yineledi.
Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda uzlaşının oluştuğunu ileri sürerek, "İran ile anlaşmaya çok yakınız. Üzerinde anlaşmamız gereken birkaç nokta kaldı. Bunlar büyük meseleler gibi görünmüyor. İran, nükleer silaha sahip olmayacağı gerçeğini kabul etmiş durumda" ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, hedeflerinin yalnızca geçici bir uzlaşma değil, İran'ın nükleer kapasitesini uzun vadeli ve kalıcı şekilde sınırlandıracak bir düzenleme olduğunu söyledi.
“YA ANLAŞMA YA DA DAHA SERT SEÇENEKLER”
Trump, diplomatik çözümün öncelikli tercihleri olduğunu belirtirken, görüşmelerin başarısız olması halinde farklı senaryoların da değerlendirileceğini ifade etti.
Uzun yıllardır İran'ın nükleer programını küresel güvenlik açısından tehdit olarak gördüğünü dile getiren Trump, bu tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırmak istediğini belirtti.
Trump, "Bunu ya müzakereler yoluyla yapacağım ya da onları paramparça edeceğim" sözleriyle dikkat çeken bir çıkış yaparken, askeri seçeneğin teknik olarak daha kolay ancak daha maliyetli sonuçlar doğurabileceğini savundu.
YENİ SAVAŞ TARTIŞMALARINA YANIT VERDİ
Röportajda Trump'a seçim kampanyası döneminde sık sık dile getirdiği "ABD'yi yeni savaşlara sokmayacağı" yönündeki söylemleri de hatırlatıldı.
Trump ise hiçbir zaman savaş olmayacağı yönünde kesin bir garanti vermediğini belirterek, ABD'nin ulusal güvenliği açısından gerekli gördüğü adımları atmaktan kaçınmayacağını söyledi.
İran'ın nükleer kapasite kazanmasının hem Orta Doğu hem de küresel güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğuracağını savunan Trump, alınan kararların bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
ORTA DOĞU'DA YENİ DENGELER ARANIYOR
Trump'ın açıklamaları, Orta Doğu'da son dönemde yeniden hız kazanan diplomatik temasların gölgesinde geldi.
Bölgedeki çatışmalar, enerji güvenliği, İsrail-İran gerilimi ve uluslararası ticaret koridorlarına ilişkin tartışmalar sürerken, Washington ile Tahran arasında olası bir anlaşmanın bölgesel dengeleri önemli ölçüde etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, taraflar arasında sağlanacak olası bir uzlaşının yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, Körfez bölgesindeki güvenlik mimarisini ve küresel enerji piyasalarını da etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
TRUMP'TAN OBAMA ANLAŞMASINA ELEŞTİRİ
Trump, eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde imzalanan nükleer anlaşmayı da eleştirdi. Önceki anlaşmanın İran'ın nükleer faaliyetlerini durdurmak yerine zaman kazandırdığını savunan Trump, kendi yönetiminin daha kapsamlı ve daha sıkı denetim mekanizmaları içeren bir model üzerinde çalıştığını söyledi.
Trump, yeni bir anlaşmanın İran'ın nükleer silaha ulaşmasını engelleyen kalıcı bir güvenlik duvarı oluşturması gerektiğini ifade etti.
EKONOMİ VE PETROL FİYATLARI MESAJI
ABD Başkanı, İran dosyasındaki gelişmelerin enerji piyasaları üzerindeki etkilerine de değindi.
Bölgede kalıcı istikrar sağlanması halinde petrol ve akaryakıt fiyatlarında düşüş yaşanacağını savunan Trump, mevcut sürecin tamamlanmasının ardından enerji maliyetlerinin daha da gerileyebileceğini ileri sürdü.
Trump ayrıca ABD ekonomisinin güçlü büyümesini sürdürdüğünü belirterek faiz artırımlarına karşı olduğunu ve ekonomik büyümeyi destekleyecek politikaların devam etmesi gerektiğini söyledi.
GÖZLER YENİ MÜZAKERE TURUNDA
Trump'ın açıklamaları, ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerin kritik aşamaya ulaştığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
Taraflardan henüz resmi bir anlaşma açıklaması gelmezken, diplomatik kaynaklar önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek temasların sürecin geleceği açısından belirleyici olacağını ifade ediyor.
Washington ve Tahran arasında olası bir uzlaşının, uzun yıllardır kriz başlığı olarak öne çıkan nükleer dosyada yeni bir dönemin kapısını aralayıp aralamayacağı ise önümüzdeki süreçte netlik kazanacak.