ABD Başkanı Trump, İran operasyonlarının sona ermek üzere olduğunu belirterek, “Oldukça hızlı bir şekilde çıkacağız” dedi.
İran ise Hürmüz Boğazı’nın kesin kontrolünde olduğunu vurgularken, İngiltere Başbakanı Starmer bölgede seyrüsefer özgürlüğünü ulusal çıkar olarak tanımladı.
ABD’nin NATO’dan çekilme ihtimali ve müttefiklerle yaşanan gerilim ise dikkat çekiyor.
TRUMP: “İRAN’DAN OLDUKÇA HIZLI BİR ŞEKİLDE ÇIKACAĞIZ”
ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin İran’daki askeri varlığının yakında sona ereceğini belirterek, gerektiğinde hedefli saldırılar için geri dönebileceklerini ifade etti. Trump, İran’ın nükleer silah kapasitesinin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını savundu.
Reuters ajansına konuşan Trump, İran savaşının ne zaman biteceğine ilişkin soruya, “Size tam olarak söyleyemem. Oldukça hızlı bir şekilde çıkacağız” yanıtını verdi. ABD’nin aldığı önlemlerle İran’ın nükleer silaha sahip olmasının engellendiğini iddia eden Trump, “Nükleer silahları olmayacak, çünkü şu anda bunu yapabilecek durumda değiller” dedi.
İran’daki rejim değişikliğine de değinen Trump, hava saldırılarında eski dini lider Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından yönetimde tam bir değişim yaşandığını öne sürdü. Trump, “Rejim değişikliğine ihtiyacım yoktu, ama bunu yaşadık. Artık bombalanmak istemedikleri için bir anlaşmaya varma ihtimalimiz çok yüksek” ifadelerini kullandı.
NATO’DAN ÇEKİLME SİNYALİ
Başkan Trump, ayrıca ABD’nin NATO’dan çekilmesini “kesinlikle” düşündüğünü belirterek, İran operasyonlarında müttefiklerinden yeterli desteği görmediğini söyledi. Trump, “İhtiyacımız olduğunda yanımızda olmadılar. Onlardan hiçbir zaman fazla bir şey istemedik. Bu, tek taraflı bir ilişki oldu” şeklinde konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Fox News’e verdiği röportajda benzer bir eleştiride bulunarak, “Askeri üslerini kullanmamıza izin vermelerini istediğimizde cevapları hayır oluyorsa neden NATO’dayız?” sorusunu gündeme getirdi. Rubio, İspanya, İngiltere ve Fransa’nın İran’a yönelik saldırılarda ABD’ye destek vermemesini eleştirdi.
İRAN’DAN HÜRMÜZ BOĞAZI ÇIKIŞI
ABD Başkanı’nın açıklamalarına İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan yanıt gecikmedi. Yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun “kararlı ve net” bir şekilde İran’ın kontrolü altında olduğu vurgulanarak, “Hürmüz Boğazı, ABD Başkanı’nın gülünç gösterileriyle bu ulusun düşmanlarına açılmayacak” denildi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durumun ABD ve İsrail’in saldırılarının sonucu olduğunu belirterek, “Bu savaşta herhangi bir bahaneyle yapılacak her türlü dış müdahale tehlikeli sonuçlar doğuracaktır. Durumun normale dönmesi, ABD ve İsrail’in saldırılarını durdurmasına bağlı” dedi.
STARMER: “SEYRÜSEFER ÖZGÜRLÜĞÜ İNGİLTERE’NİN ULUSAL ÇIKARIDIR”
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ortadoğu’daki çatışmanın ikinci ayına girildiğini belirterek, halka “fırtınayı atlatma” sözü verdi. Hürmüz Boğazı’nın güvenli ve erişilebilir hale getirilmesinin İngiltere’nin ulusal çıkarı olduğunu vurgulayan Starmer, “Bu bizim savaşımız değil. Bu çatışmaya sürüklenmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
Starmer, hayat pahalılığıyla mücadelenin en etkili yolunun bölgede gerilimi düşürmek olduğunu kaydederek, İngiltere’nin Körfez’de deniz güvenliğini sağlamak amacıyla 35 ülkeyi bir araya getirdiğini açıkladı. Ayrıca, önümüzdeki haftalarda Avrupa Birliği ile daha yakın ekonomik ve güvenlik iş birliği için yeni bir zirve düzenleyeceklerini duyurdu.
BÖLGEDE SON DURUM
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları devam ederken, İran’ın başkenti Tahran başta olmak üzere birçok şehirde şiddetli patlamalar meydana geldi. İran’ın misillemeleri ise Körfez ülkelerini hedef aldı. Kuveyt Uluslararası Havalimanı’ndaki yakıt tankları ile Bahreyn’de bir şirkete ait tesis, İran destekli grupların saldırılarına maruz kaldı.
Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyine düzenlenen iki ayrı İsrail saldırısında ilk belirlemelere göre 7 kişi yaşamını yitirirken, 24 kişi yaralandı. İsrail ordusu, saldırıların üst düzey iki Hizbullah mensubunu hedef aldığını öne sürdü.
Öte yandan, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE), İran pasaportu taşıyan tüm kişilerin Dubai Uluslararası Havalimanı’na girişini ve transit geçişini yasakladığı bildirildi. İran Ticaret Odası Üyesi Ali Şeriati, BAE’nin ayrıca ülkede bulunan İranlıların oturum izinlerini iptal ettiğini iddia etti.
RUSYA’DAN TEMAS VURGUSU
Rusya Dış İstihbarat Servisi Başkanı Sergey Narişkin, Ortadoğu’daki krizin çözümü için çeşitli ülkelerle görüşmeler yürüttüklerini belirterek, “ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile temas halindeyiz” dedi. Narişkin ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’e, Rusya’nın “adil barış önerilerini” kabul etmesi çağrısında bulundu.
İSRAİL’DEN İDAM KARARINA TEPKİLER
İsrail Meclisi’nin işgal altındaki topraklardaki askeri mahkemelerde yargılanan Filistinliler için idam cezası öngören yasa tasarısını onaylaması uluslararası tepki çekti. Avrupa Birliği Komisyonu, kararı “çok endişe verici” olarak nitelendirirken, Irak Dışişleri Bakanlığı kararın uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirtti.