TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni yasa paketiyle tapu işlemleri, aidatlar, sosyal konut projeleri ve yapı denetimlerinde önemli değişiklikler yapıldı.
Yasayla birlikte çevre ihlallerine ağır para cezaları getirilirken, belediye şirketleri ve kamusal taşınmazlara ilişkin yeni yetkiler tanımlandı.
Konut piyasasından yerel yönetimlere kadar birçok alanı etkileyen düzenlemelerin önümüzdeki süreçte uygulama yönetmelikleriyle netleşmesi bekleniyor.
TBMM GENEL KURULU’NDA KABUL EDİLDİ
Tapu Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören kapsamlı yasa teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Genel Kurul’daki oylamada 304 milletvekili oy kullandı. Teklif 241 kabul oyuyla geçerken, 63 milletvekili ret oyu verdi.
Kamuoyunda özellikle “fahiş aidat düzenlemesi” başlığıyla gündeme gelen yasa; tapu işlemleri, sosyal konut projeleri, yapı güvenliği, çevre denetimi, belediye iştirakleri ve kamulaştırma süreçleri dahil çok sayıda başlıkta yeni uygulamalar içeriyor.
Yeni düzenlemenin temel hedefleri arasında konut piyasasında denetimin artırılması, kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması, yapı güvenliğinin güçlendirilmesi ve çevresel yükümlülüklerin sıkılaştırılması yer alıyor.
AİDAT VE SİTE YÖNETİMLERİNDE YENİ DÜZENLEME
Son dönemde yurttaşların en fazla şikâyet ettiği konular arasında yer alan yüksek aidatlar konusunda da yeni hükümler getirildi. Yasaya göre işletme projeleri artık kat malikleri genel kurulunda onaylanacak.
Kat maliklerinin onayladığı bir işletme projesi bulunmaması halinde ise yönetici en geç üç ay içinde geçici işletme projesi hazırlayacak. Böylece site yönetimlerinin harcama ve bütçe süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemenin özellikle büyük sitelerde yaşanan aidat tartışmaları, denetimsiz harcamalar ve yönetim krizlerine karşı yeni bir çerçeve oluşturması bekleniyor.
TAPU VE DEĞERLEME SÜREÇLERİ DİJİTALLEŞİYOR
Kanun kapsamında gayrimenkul değerleme süreçlerinde de yeni uygulamalar devreye giriyor. Sermaye Piyasası Kurulu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yetkilendirilen kuruluşların hazırladığı değerleme raporlarının elektronik ortamda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi zorunlu olacak.
Kamu kurumları, bankalar ve finans kuruluşları söz konusu raporları ücretsiz şekilde sisteme aktaracak. Düzenlemeyle tapu işlemlerinde veri güvenliğinin artırılması ve işlemlerin merkezi sistem üzerinden takip edilmesi hedefleniyor.
SOSYAL KONUT PROJELERİNE VERGİ AVANTAJI
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın yürüttüğü sosyal konut projelerine ilişkin önemli teşvikler de yasada yer aldı. Buna göre 31 Aralık 2027’ye kadar bazı sosyal konut ihalelerinde damga vergisi istisnası uygulanacak.
Hükümetin özellikle dar gelirli yurttaşlara yönelik konut projelerinde maliyetleri azaltmayı amaçladığı belirtiliyor. Vergi istisnasının projelerin daha hızlı tamamlanmasına katkı sunması bekleniyor.
ACELE KAMULAŞTIRMANIN ÖNÜ AÇILDI
Kanundaki dikkat çeken maddelerden biri de sosyal konut alanlarına ilişkin kamulaştırma düzenlemesi oldu. Yeni yerleşim alanı ilan edilen bölgelerde özel mülkiyete ait taşınmazlar için acele kamulaştırma kararı alınabilecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı gerekli gördüğü durumlarda taşınmazların devrine veya kamulaştırılmasına karar verebilecek. Düzenleme, özellikle büyük ölçekli konut projelerinde devletin hareket alanını genişletiyor.
BETON ÜRETİCİLERİNE VE ŞANTİYELERE SIKI DENETİM
Yasa kapsamında yapı güvenliği alanında da yeni yaptırımlar getirildi. Ruhsatsız yapılarda kullanılmak üzere piyasaya hazır beton arz eden kişilere 500 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca beton sevkiyatlarında kare kodlu irsaliye ve mikser etiketi zorunluluğu getirildi. Teknik standartlara aykırı beton kullanımı tespit edilen firmalar da yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalacak.
Şantiye şefleri ise günlük iş süreçleri ile yetki belgeli ustaların kayıtlarını düzenli şekilde tutmakla yükümlü olacak.
ÇEVRE İHLALLERİNE YENİ CEZALAR
Çevre danışmanlık firmaları ve çevre yönetimi hizmeti sunan kuruluşlara yönelik yaptırımlar da artırıldı. Çevre kirliliğine yol açabilecek faaliyetleri bildirmeyen firmalara 75 bin lira ceza verilecek.
Ayrıca yükümlülüklerini yerine getirmeyen kuruluşlara ceza puanı uygulanacak. Ceza puanının belirli seviyeye ulaşması halinde yeterlilik belgeleri askıya alınabilecek veya tamamen iptal edilebilecek.
YANGIN GÜVENLİĞİ VE RUHSAT SÜREÇLERİ DEĞİŞİYOR
Yeni yasa kapsamında yangın güvenliği denetimleri de sıkılaştırıldı. Periyodik kontrollerde tespit edilen eksikliklerin belirlenen süre içinde giderilmesi zorunlu olacak.
Esaslı tadilat gerektiren durumlarda ise ilgili idarelerden ruhsat veya izin alınması gerekecek. Süreçlerin doğrudan resmi izin mekanizmasına bağlanmasıyla yapı güvenliğinin artırılması hedefleniyor.
BELEDİYE ŞİRKETLERİNE CUMHURBAŞKANI İZNİ
Kanunda yer alan bir diğer önemli düzenleme ise belediye şirketleriyle ilgili oldu. Belediyelerin ve iştiraklerinin yeni şirket veya kooperatif kurması Cumhurbaşkanı iznine tabi hale getirildi.
Ayrıca mevcut veya yeni kurulacak şirketlere ortak olunması, hisse devri yapılması ve sermaye katılımı gibi işlemler için de izin şartı getirildi.
Muhalefet partileri düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerinde yerel yönetimlerin yetki alanlarının daraltıldığı yönünde eleştirilerde bulunurken, iktidar kanadı düzenlemenin kamu kaynaklarının denetimi açısından gerekli olduğunu savundu.
KAMU TAŞINMAZLARINDA YENİ YETKİLER
Yasa kapsamında Hazine taşınmazlarının tahsis süreçlerinde de yeni düzenlemeler yapıldı. Kamu hizmetleri için gerekli görülen taşınmazların Hazine adına tesciline ve ilgili kurumlara bedelsiz devrine Bakanlık karar verebilecek.
Düzenleme ile kamu taşınmazlarının daha etkin ve merkezi biçimde yönetilmesinin hedeflendiği ifade ediliyor.
YENİ DÜZENLEMELERİN ETKİSİ TAKİP EDİLECEK
Kapsamlı yasa paketinin önümüzdeki dönemde konut piyasası, yerel yönetimler, yapı sektörü ve çevre politikaları üzerinde doğrudan etkili olması bekleniyor.
Özellikle aidat uygulamaları, sosyal konut projeleri ve yapı güvenliği alanındaki yeni kuralların uygulama süreçleri kamuoyu tarafından yakından takip edilecek.