Suriye ve Rusya, Hmeymim Havalimanı ile Tartus Limanı’ndaki sivil tesislerin yönetiminin Şam’a devri için mutabakat zaptı imzaladı.
Anlaşmayla Rusya’nın askeri varlığının yeniden yapılandırılması ve üslerin ortak eğitim merkezlerine dönüştürülmesi kararlaştırıldı.
Yaklaşık 18 aylık müzakerelerin ardından dönüşüm sürecinin üç aydan kısa sürede tamamlanması ve yeni düzenlemelerin başlaması bekleniyor.
SİVİL TESİSLERİN YÖNETİMİ SURİYE’YE GEÇİYOR
Suriye ile Rusya arasında yaklaşık 18 ay süren görüşmelerin ardından, Rusya’nın Suriye kıyılarındaki askeri varlığının geleceğine ilişkin mutabakat zaptı imzalandı. Anlaşma kapsamında Hmeymim Havalimanı ile Tartus Limanı’ndaki 4’üncü ticari rıhtım başta olmak üzere sivil nitelikteki tesislerin yönetiminin Suriye hükümetine devredilmesi kararlaştırıldı.
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; mutabakatla birlikte söz konusu tesislerin kademeli olarak Suriye’nin sivil yönetim sistemine dahil edilmesi planlanıyor. Böylece Rusya’nın uzun süredir kontrolünde bulunan stratejik bölgelerde sivil işletme ve yönetim yapısının yeniden Suriye makamlarına geçmesi öngörülüyor.
RUS ASKERİ VARLIĞININ YAPISI DEĞİŞECEK
Mutabakatın askeri tesislere ilişkin bölümünde ise Rusya’nın bölgedeki varlığının tamamen sona erdirilmesinden ziyade yeni bir yapıya dönüştürülmesi üzerinde uzlaşıldı.
Buna göre mevcut askeri üs ve tesislerin işlevlerinin yeniden şekillendirilerek ortak eğitim ve nitelik kazandırma merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor. Yeni düzenlemelerin iki tarafın karşılıklı çıkarlarını gözeten bir çerçevede uygulanacağı belirtildi.
Bu düzenleme, Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığının niteliğinde önemli bir değişiklik anlamına gelirken, Moskova’nın Akdeniz’deki stratejik konumunun da yeni bir model üzerinden sürdürülmesine imkan tanıyabilecek.
DÖNÜŞÜM İÇİN ÜÇ AYDAN KISA SÜRE
Mutabakat kapsamında dönüşüm sürecinin tamamlanması için üç aydan kısa bir takvim belirlendi. Bu sürenin ardından yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yaklaşık bir buçuk yıl süren müzakerelerin ardından gelen anlaşma, Suriye ile Rusya arasındaki ilişkilerde askeri varlığın yeniden tanımlandığı yeni bir aşamaya işaret ediyor. Özellikle Hmeymim ve Tartus’un geleceğine ilişkin belirsizliğin önemli ölçüde giderilmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni çerçevesini de ortaya koyuyor.
LAZKİYE HAVALİMANI İÇİN DE YENİ SÜREÇ
Öte yandan Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu tarafından Lazkiye Uluslararası Havalimanı’nın yönetiminin devralındığı açıklandı. Kurumun, havalimanının yeniden faaliyete geçirilmesi ve uçuşlara açılması için teknik ve operasyonel hazırlıkları yürüteceği bildirildi.
Lazkiye’deki havalimanının yeniden sivil hava ulaşım sistemine dahil edilmesiyle bölgenin Suriye’nin diğer kentleriyle ve bölgesel ya da uluslararası destinasyonlarla hava bağlantısının güçlendirilmesi hedefleniyor.
ŞEYBANİ TESİSLERDE İNCELEME YAPTI
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve beraberindeki heyet de mutabakat kapsamında düzenlemeye konu olan tesislerde incelemelerde bulundu.
Suriye Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Şeybani, Lazkiye Uluslararası Havalimanı ve Tartus Limanı’nda saha gezisi gerçekleştirerek yeni düzenlemenin uygulanacağı alanlar hakkında bilgi aldı.
RUSYA’NIN SURİYE’DEKİ STRATEJİK VARLIĞI
Hmeymim Hava Üssü, Rusya’nın 2015’te Suriye’ye askeri müdahalesinin ardından Moskova’nın bölgedeki hava operasyonlarının ana merkezlerinden biri haline gelmişti. Tartus’taki deniz üssü ise Rusya’nın Akdeniz’deki askeri ve lojistik faaliyetleri açısından stratejik önem taşıyordu.
Her iki tesisin geleceği, Beşşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Moskova ile Şam arasındaki görüşmelerin başlıca başlıklarından biri olmuştu. Yeni mutabakatla birlikte Rusya’nın Suriye kıyısındaki askeri varlığının niteliği değiştirilirken, sivil tesislerin yönetiminin Suriye’ye geçmesiyle Şam’ın bu alanlardaki idari kontrolü de güçlenecek.
Üç aydan kısa sürede tamamlanması planlanan dönüşümün nasıl uygulanacağı, Rus personelinin yeni merkezlerdeki görev ve yetkilerinin kapsamı ile Hmeymim ve Tartus’un bölgesel güvenlik açısından üstleneceği rol, önümüzdeki dönemde Suriye-Rusya ilişkilerinin en önemli başlıkları arasında yer alacak.