Türkiye ekonomisine ilişkin Temmuz ve Ağustos ayı verileri, şirket kuruluşları, istihdam, reel kesim beklentileri ve imalat sanayindeki kapasite kullanımına ilişkin farklı yönlerde hareketlere işaret etti.
2026’nın ilk 7 ayında kurulan şirket sayısı yüzde 7,4 artarken, ikinci çeyrekte istihdam endeksi yıllık yüzde 1,7 yükseldi.
Ağustos ayında reel kesim güven endeksi 1,2 puan artarak 102,4’e çıkarken, imalat sanayinde kapasite kullanım oranı yüzde 73,5 seviyesine geriledi.
ŞİRKET KURULUŞLARI İLK 7 AYDA ARTTI
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin Temmuz ayına ilişkin Kurulan ve Kapanan Şirket İstatistikleri, yılın ilk 7 ayında şirket kuruluşlarında artış yaşandığını ortaya koydu.
Ocak-Temmuz döneminde kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 arttı. Kurulan gerçek kişi ticari işletmesi sayısındaki artış yüzde 4,1 olurken, kooperatif kuruluşları yüzde 20,1 geriledi.
Aynı dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 2,5, kapanan kooperatif sayısı yüzde 8,5 azalırken, kapanan gerçek kişi ticari işletmesi sayısı yüzde 9,1 arttı.
Yılın ilk 7 ayında toplam 67 bin 518 şirket ve kooperatif kuruluşu gerçekleşti.
LİMİTED ŞİRKETLER AĞIRLIKTA
Ocak-Temmuz döneminde kurulan şirketlerin önemli bölümünü limited şirketler oluşturdu.
Bu dönemde 60 bin 30 limited şirket kuruldu. Limited şirketlerin toplam sermaye içindeki payı yüzde 68,7 olarak hesaplandı.
Aynı dönemde 6 bin 570 anonim şirket kurulurken, anonim şirketlerin toplam sermayedeki payı yüzde 31,3 oldu.
Temmuz ayında kurulan şirketlerin toplam sermayesi ise bir önceki aya göre yüzde 41,2 azaldı.
TEMMUZDA TİCARET İLK SIRADA
Temmuz ayında şirket ve kooperatif kuruluşlarının sektör dağılımında toptan ve perakende ticaret ilk sırada yer aldı.
Bu alanda 3 bin 348 şirket ve kooperatif kurulurken, inşaat sektöründe 1.311, imalat sektöründe ise 1.169 kuruluş gerçekleşti.
Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise 667 kuruluşla inşaat ilk sırada yer aldı. İnşaatı 369 kuruluşla toptan ve perakende ticaret, 103 kuruluşla imalat takip etti.
Kapanan şirket ve kooperatiflerde de toptan ve perakende ticaret ilk sırada bulundu. Temmuz ayında bu sektörde 934 kuruluş kapanırken, imalat sektöründe 386, inşaat sektöründe 223 kuruluş kapandı.
YABANCI ORTAKLI 919 ŞİRKET KURULDU
Temmuz ayında 919 yabancı ortak sermayeli şirket kuruldu.
Bu şirketlerin 393’ünde Suriye, 126’sında Türkiye, 58’inde İran ortaklığı bulunurken, kurulan şirketlerin 77’si anonim, 842’si limited şirket statüsünde oldu.
Yabancı sermayenin kurulan bu şirketlerdeki payı yüzde 60,1 olarak gerçekleşti.
Temmuz ayında ayrıca 102 kooperatif kuruldu. Bunların 57’sini konut yapı kooperatifleri, 20’sini işletme kooperatifleri, 10’unu ise tarımsal kalkınma kooperatifleri oluşturdu.
İSTİHDAMDA YILLIK ARTIŞ
Türkiye İstatistik Kurumu’nun ikinci çeyrek İşgücü Girdi Endeksleri verilerine göre, sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinin toplamında istihdam endeksi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 arttı.
Sektör bazında sanayide istihdam endeksi yüzde 2,2 azalırken, inşaatta yüzde 5,0, ticaret ve hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 yükseldi.
İstihdam endeksi bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 0,8 arttı. Bu dönemde sanayide yüzde 0,1 düşüş görülürken, inşaatta yüzde 2,1, ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 0,9 artış kaydedildi.
ÇALIŞILAN SAAT VE ÜCRETLERDE ARTIŞ
Toplam çalışılan saat endeksi ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 yükseldi.
Sanayide çalışılan saat yüzde 0,2, inşaatta yüzde 7,3, ticaret ve hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 arttı.
Brüt ücret-maaş endeksi ise yıllık yüzde 35,8 yükseldi. Sektörler içerisinde brüt ücret-maaş endeksindeki artış sanayide yüzde 33,2, inşaatta yüzde 38,3, ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 37,1 oldu.
Çeyreklik bazda brüt ücret-maaş endeksi yüzde 8 arttı.
İŞGÜCÜ MALİYETİNDE YÜZDE 34 ARTIŞ
Saatlik işgücü maliyeti endeksi ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34 arttı.
Saatlik işgücü maliyeti sanayide yüzde 34, inşaatta yüzde 30,3, ticaret ve hizmet sektörlerinde yüzde 35,3 yükseldi.
Saatlik kazanç endeksi yıllık yüzde 32,3 artarken, kazanç dışı işgücü maliyeti endeksindeki artış yüzde 42,9 oldu.
Kazanç dışı işgücü maliyeti sanayide yüzde 38,8, inşaatta yüzde 36,5, ticaret ve hizmet sektörlerinde yüzde 47,2 arttı.
REEL KESİM GÜVENİ AĞUSTOSTA YÜKSELDİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Ağustos ayı İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerinde de yükseliş görüldü.
Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi, Temmuz ayına göre 1,2 puan artarak 102,4 seviyesine çıktı.
Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise 0,6 puan yükselerek 102,8 oldu.
Endeksteki artışta gelecek üç aydaki ihracat siparişleri ve üretim hacmine ilişkin beklentilerin yanı sıra son üç aydaki toplam sipariş miktarı, sabit sermaye yatırımları ve gelecek üç aydaki istihdam beklentileri etkili oldu.
ÜRETİM VE SİPARİŞ BEKLENTİLERİ GÜÇLENDİ
İktisadi Yönelim Anketi sonuçlarına göre gelecek üç ayda üretim hacmi, iç piyasa sipariş miktarı ve ihracat siparişlerinde artış bekleyen işletmelerin oranı bir önceki aya göre yükseldi.
Gelecek üç aydaki istihdama ilişkin artış beklentisi ile gelecek 12 aydaki sabit sermaye yatırımlarına yönelik beklentiler de güçlendi.
Buna karşılık mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında, mevcut mamul mal stoklarının ise mevsim normallerinin üzerinde olduğu yönündeki değerlendirmeler devam etti.
Gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi ise 0,1 puan gerileyerek yüzde 31,2 oldu.
KAPASİTE KULLANIMI YÜZDE 73,5’E GERİLEDİ
İmalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı Ağustos ayında bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 73,5 seviyesinde gerçekleşti.
Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı da 0,4 puan gerileyerek yüzde 73,5 oldu.
TCMB’nin verileri, Ağustos ayında imalat sanayinde faaliyet gösteren 2 bin 12 iş yerinin İktisadi Yönelim Anketi’ne verdiği yanıtların değerlendirilmesiyle oluşturuldu.
Şirket kuruluşlarındaki artış, istihdamdaki yükseliş ve reel kesim güvenindeki toparlanmaya karşın imalat sanayinde kapasite kullanım oranının gerilemesi, ekonominin farklı göstergelerinde farklı yönlü hareketlerin sürdüğünü ortaya koydu.