Orta Çağ'ın en güçlü hükümdarları arasında gösterilen Gürcü Kraliçesi Tamara'nın mezarının Ardahan'ın Posof ilçesinde olabileceğine yönelik iddialar, bölgede yürütülen arkeolojik çalışmaların ardından yeniden gündeme taşındı.
Kesikkayalar bölgesinde tespit edilen Orta Çağ'a ait kalıntılar dikkat çekerken, mezarın burada bulunduğuna ilişkin söylemler ise rivayetler ve çeşitli araştırmacıların değerlendirmeleriyle sınırlı kalmayı sürdürüyor.
Konuya ilişkin resmî makamlar tarafından Kraliçe Tamara'nın mezarının Posof'ta bulunduğunu doğrulayan herhangi bir bilimsel tespit veya açıklama ise bulunmuyor.
ORTA ÇAĞ KALINTILARI DİKKAT ÇEKİYOR
PolitiKARS'ın haber kaynakları ve ajanslardan derlediği bilgilere göre; Ardahan'ın Posof ilçesine bağlı Yolağzı köyü sınırlarındaki Kesikkayalar bölgesi, hem tarihî yapıları hem de Orta Çağ dönemine ait arkeolojik bulgular nedeniyle yeniden ilgi odağı hâline geldi.
Ardahan İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Dede, 2024 yılında Ardahan Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında bölgede Orta Çağ dönemine ait önemli kalıntılar tespit edildiğini belirtti. Dede, söz konusu yapıların doğal oluşumlarla açıklanmasının güç olduğunu ifade ederek alanın kültürel miras açısından önemli potansiyel taşıdığını değerlendirdi.
MEZAR İDDİASI RİVAYETLERE DAYANIYOR
Bölgede uzun yıllardır anlatılan rivayetlerde, Gürcü Kraliçesi Tamara'nın mezarının Kesikkayalar'daki mağaralarda bulunduğu öne sürülüyor.
Yolağzı Köyü Muhtarı Fehim Gündüz de Gürcistan'da yapılan bazı araştırmalara atıfta bulunarak, Kraliçe Tamara'nın mezarının Gürcistan dışında, Posof veya Posof'a yakın Artvin sınırlarında olabileceğinin iddia edildiğini aktardı.
Gündüz ayrıca, Kesikkayalar'da çok sayıda odadan oluştuğu öne sürülen kaya yerleşimlerinin bulunduğunun rivayet edildiğini, ancak alanın bir bölümünün zaman içerisinde meydana gelen heyelanlar nedeniyle zarar gördüğünü ifade etti.
BİLİMSEL OLARAK KANITLANMIŞ DEĞİL
Tarihçiler arasında uzun yıllardır tartışılan Kraliçe Tamara'nın mezarının yeri konusunda bugüne kadar uluslararası düzeyde kabul görmüş kesin bir bilimsel sonuca ulaşılamadı.
Bu nedenle Posof'a ilişkin değerlendirmeler de şu aşamada tarihî rivayetler, yerel anlatımlar ve bazı araştırmalarda dile getirilen iddialar kapsamında değerlendiriliyor. Kraliçe Tamara'nın mezarının Kesikkayalar'da bulunduğunu ortaya koyan resmî bir arkeolojik bulgu veya bilimsel rapor ise bulunmuyor.
ARAŞTIRMALARIN SÜRMESİ BEKLENİYOR
2024 yılında başlayan ve sonuçları 2026 yılında yayımlanan Posof Orta Çağ Arkeolojik Yüzey Araştırması kapsamında Kesikkayalar ve çevresinin, Orta Çağ'a ait çok sayıda kültür varlığı barındıran önemli bir arkeolojik alan olduğu belirtildi.
Araştırmacılar, bölgede yapılabilecek yeni bilimsel çalışmaların farklı bulgular ortaya çıkarabileceğini değerlendirirken, Kraliçe Tamara'nın mezarına ilişkin iddiaların doğrulanabilmesi için kapsamlı arkeolojik kazılar ve somut bilimsel verilerin gerektiğine dikkat çekiyor.