İran ile ABD arasında son ayların en kritik diplomatik ve askeri süreci yaşanırken, ateşkes ihlali iddiaları ve karşılıklı sert açıklamalar bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltti.
İran yönetimi, ABD’nin son 48 saatte Hürmüzgan bölgesinde ateşkesi ihlal ettiğini savunurken, Washington ise İran’daki hedeflere “savunma amaçlı” operasyon düzenlediklerini açıkladı.
Katar’da sürdürülen diplomatik temaslar ve olası anlaşma görüşmeleri devam ederken, taraflardan gelen açıklamalar Ortadoğu’da kırılgan sürecin daha da hassas hale geldiğini ortaya koydu.
ATEŞKES TARTIŞMALARI YENİDEN GÜNDEMDE
İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD güçlerinin Hürmüzgan bölgesinde ateşkesi ihlal ettiği öne sürüldü. Açıklamada, özellikle İran ticari gemilerine yönelik müdahalelerin sürdüğü belirtilirken, yaşanan gelişmelerden Washington yönetimi sorumlu tutuldu.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise İran’ın güneyindeki bazı hedeflere “kendini savunma amaçlı” saldırılar düzenlendiğini duyurdu. Açıklamada hedefler arasında füze üsleri ve mayın döşediği belirtilen askeri teknelerin bulunduğu ifade edildi.
PolitiKARS’ın derlediği bilgilere göre; ABD’li yetkililer saldırıların ateşkesin tamamen sona erdiği anlamına gelmediğini savunurken, İran tarafı ise bunun diplomatik sürece zarar verdiğini ileri sürdü.
KATAR TEMASLARI KRİTİK HALE GELDİ
İran ile ABD arasında dolaylı müzakereler sürerken, İran heyeti Katar’ın başkenti Doha’da temaslarını yoğunlaştırdı. Heyette İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati’nin yer aldığı bildirildi.
İran basınında yer alan haberlerde, Tahran yönetiminin ABD ile olası anlaşma kapsamında dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılmasını istediği aktarıldı. Haberlere göre İran tarafı, anlaşmanın imzalanması halinde fonların aşamalı şekilde bırakılmasını talep ediyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise müzakerelerde bazı başlıklarda yoğun görüş ayrılıklarının sürdüğünü belirterek, anlaşma sürecinin birkaç gün daha devam edeceğini söyledi.
TRUMP’TAN İRAN’A YENİ ÇAĞRI
ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, söz konusu uranyumun ya ABD’ye teslim edilmesi ya da uluslararası denetim altında imha edilmesi gerektiğini savundu.
Trump ayrıca İran ile yürütülen diplomatik sürecin ardından Ortadoğu’da yeni bir normalleşme döneminin başlayabileceği mesajını verdi. ABD basınında yer alan değerlendirmelerde, Washington yönetiminin İsrail ile bölge ülkeleri arasındaki ilişkileri genişletmeyi hedeflediği öne sürüldü.
İRAN CEPHESİNDEN SERT MESAJLAR
İran Dini Lideri Mücteba Hamaney ise yayımladığı mesajda ABD’nin artık bölgede güvenli askeri üs alanlarına sahip olamayacağını ifade etti. Hamaney’in açıklamalarında İsrail ve ABD karşıtı sert ifadeler öne çıktı.
Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın yaklaşık 87 gün sonra ülke genelindeki internet erişim kısıtlamalarının kaldırılması yönünde talimat verdiği bildirildi. İran’da savaş ve güvenlik gerekçesiyle uygulanan internet kesintileri uzun süredir tartışma konusu oluyordu.
BÖLGEDE BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Son günlerde İran’ın farklı kentlerinde duyulan patlama sesleri, Basra Körfezi’ndeki askeri hareketlilik ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, bölgedeki kırılgan güvenlik ortamını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
Diplomatik temasların devam etmesine rağmen tarafların karşılıklı sert söylemleri sürdürmesi, Ortadoğu’daki gerilimin kısa vadede tamamen düşmeyeceğine yönelik değerlendirmeleri güçlendiriyor.