ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı hava harekâtı ve ardından gelen karşılıklı sert açıklamalar, Ortadoğu’da tansiyonu en üst seviyeye taşıdı.
İran’da çok sayıda kent hedef alınırken, Irak ve İngiltere’de protestolar düzenlendi; Türkiye ise diplomasi çağrısını yineledi.
NETANYAHU’DAN DİKKAT ÇEKEN HAMANEY AÇIKLAMASI
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatta olmadığına dair “çok sayıda işaret bulunduğunu” öne sürdü. Netanyahu’nun sözleri, bölgede zaten yükselen tansiyonu daha da artırdı. İran makamlarından bu iddiaya ilişkin resmi bir doğrulama ya da yalanlama gelmedi.
İSRAİL’DEN “EN BÜYÜK HAVA HAREKÂTI” AÇIKLAMASI
İsrail ordusu, İran’a yönelik saldırılarda hava kuvvetleri tarihindeki en büyük çaplı operasyonun gerçekleştirildiğini duyurdu. Yaklaşık 200 savaş uçağıyla İran’ın batı ve merkezi kesimlerinde 500’e yakın hedefin vurulduğu bildirildi. Açıklamada balistik füze rampaları ve hava savunma sistemlerinin hedef alındığı, yüzlerce mühimmatın kullanıldığı kaydedildi.
İsrail tarafı, hava sahasında üstünlük sağlandığını ve İran’ın askeri kapasitesine ağır darbe indirildiğini savundu. Operasyonlarda F-35 ve F-15 tipi savaş uçaklarının kullanıldığı öne sürüldü.
İRAN’DAN SERT YANIT: “PİŞMAN EDECEĞİZ”
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, ABD ve İsrail’i sert sözlerle hedef aldı. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıların karşılıksız kalmayacağını belirterek “yaptıklarına pişman edeceklerini” ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Birleşmiş Milletler’e gönderdiği mektupta saldırıların ülkesinin egemenliğine açık bir ihlal olduğunu savundu. İran’ın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi kapsamında meşru müdafaa hakkını kullandığını belirten Arakçi, bölgedeki ABD ve İsrail üslerinin meşru hedef sayılacağını bildirdi.
İRAN’DA AĞIR KAYIP: LAMERD VE MİNAB HEDEF ALINDI
İran’ın Fars eyaletine bağlı Lamerd kentinde dört füzenin isabet ettiği saldırıda 17 kişinin yaşamını yitirdiği, 100’den fazla kişinin yaralandığı açıklandı. Yetkililer can kaybının artabileceği uyarısında bulundu.
İran basını ayrıca Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentinde bir ilkokulun hedef alındığını, 85 öğrencinin hayatını kaybettiğini yazdı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, saldırıyı “vahşi bir eylem” olarak nitelendirdi ve olayın ülkenin hafızasından silinmeyeceğini söyledi.
İran Kızılayı ise ülke genelinde 24 eyaletin hedef alındığını, toplam can kaybının 201’e yükseldiğini, 747 kişinin yaralandığını duyurdu.
IRAK’TA ALARM DURUMU
Saldırıların ardından Irak’ta da güvenlik önlemleri artırıldı. ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği, ülkedeki güvenlik durumunun hızla kötüleşebileceği uyarısıyla konsolosluk hizmetlerini geçici olarak askıya aldı. Amerikan yurttaşlara bulundukları yerde kalmaları çağrısı yapıldı.
Bağdat’ta hükümet binalarının bulunduğu Yeşil Bölge çevresinde güvenlik önlemleri sıkılaştırıldı. ABD ve İsrail karşıtı protestolar düzenlendi. Irak hükümeti ise ülkenin bölgesel bir savaşın parçası olmak istemediğini açıkladı.
LONDRA’DA PROTESTO
İngiltere’nin başkenti Londra’da yüzlerce kişi ABD’nin Londra Büyükelçiliği önünde toplanarak İran’a yönelik saldırıları protesto etti. Göstericiler “Daha fazla savaşa hayır” sloganları attı. Eylem yoğun güvenlik önlemleri altında ve olaysız şekilde sona erdi.
ERDOĞAN’DAN DİPLOMASİ ÇAĞRISI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarından “derin üzüntü ve endişe” duyduklarını belirtti. İran’ın egemenliğinin ihlal edildiğini ifade eden Erdoğan, aynı şekilde İran’ın körfez ülkelerine yönelik füze ve dron saldırılarını da kabul edilemez bulduklarını söyledi.
Diplomasiye alan açılmaması halinde bölgenin daha büyük bir çatışma riskiyle karşı karşıya kalacağını vurgulayan Erdoğan, Türkiye’nin ateşkes ve müzakere için diplomatik temaslarını sürdüreceğini kaydetti.
BÖLGEDE SAVAŞ ENDİŞESİ
Karşılıklı sert açıklamalar, geniş çaplı askeri operasyonlar ve sivil kayıplar, Ortadoğu’da daha büyük bir çatışma ihtimaline ilişkin kaygıları artırıyor. Uluslararası toplumdan gelen itidal ve diplomasi çağrılarına rağmen sahadaki gelişmeler, gerilimin kısa vadede düşmeyeceğine işaret ediyor.