İran ile ABD-İsrail hattında 31 gündür süren çatışmalar, Körfez’e yayılan saldırılarla yeni bir boyut kazandı.
Askeri hamleler hız kesmezken, taraflar bir yandan da diplomatik çözüm arayışını sürdürüyor.
31 GÜNLÜK SAVAŞTA YENİ EŞİK
Ortadoğu’da yaklaşık bir aydır devam eden savaş, artık yalnızca iki ülke arasındaki bir gerilim olmaktan çıkıp bölgesel bir çatışma hattına dönüştü.
İran ile ABD ve İsrail arasında başlayan karşılıklı saldırılar, zamanla Körfez ülkelerini de içine alan çok katmanlı bir güvenlik krizine evrildi.
Son gelişmeler, savaşın askeri boyutunun derinleştiğini, buna karşın diplomatik temasların da tamamen kopmadığını ortaya koyuyor. Ancak sahadaki sertleşme, masadaki ihtimalleri zayıflatıyor.
KÖRFEZ’E YAYILAN ÇATIŞMA DİNAMİĞİ
Çatışmanın ilk haftalarında ağırlıklı olarak İran ile İsrail arasındaki karşılıklı saldırılar öne çıkarken, süreç ilerledikçe ABD’nin doğrudan ve dolaylı müdahalesi belirginleşti. Bu durum, İran’ın stratejisini değiştirerek bölgedeki ABD varlıklarını hedef alan daha geniş bir saldırı konseptine yönelmesine neden oldu.
Son 24 saatlik gelişmeler bu değişimi net biçimde ortaya koyuyor. İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi’nde İsrail bağlantılı bir gemiyi hedef aldığını duyururken, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri unsurlarına yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini açıkladı.
Buna karşılık Körfez ülkeleri, hava savunma sistemlerini devreye sokarak saldırıları engellemeye çalıştı. Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a yönelen balistik füzelerin düşürülmesi ve Kuveyt ile Bahreyn’de sirenlerin çalması, çatışmanın artık doğrudan bölge ülkelerinin güvenliğini tehdit ettiğini gösteriyor.
ENERJİ HATLARI VE DENİZ TRAFİĞİ HEDEFTE
Savaşın dikkat çeken bir diğer boyutu ise enerji altyapıları ve deniz ticareti üzerindeki baskı. Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresinde artan saldırılar, küresel enerji arzı açısından ciddi riskler doğuruyor.
ERBİL’DE İHA DÜŞÜRÜLDÜ
Irak Federe Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) başkenti Erbil’de, hava sahasında tespit edilen bir insansız hava aracı (İHA) hava savunma sistemleri tarafından imha edildi. Erbil Uluslararası Havalimanı’na yöneldiği değerlendirilen İHA’nın, havalimanında konuşlu koalisyon güçlerine ait sistemlerce hedef alındığı açıklandı. Patlama sonrası parçaların açık bir alana düştüğü, olayda yalnızca maddi hasar oluştuğu ve herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı bildirildi.
İRAN’DAN KÖRFEZ’E GENİŞ KAPSAMLI SALDIRI İDDİASI
İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi’nde İsrail’e ait olduğu belirtilen bir konteyner gemisinin balistik füzelerle vurulduğunu duyurdu. Açıklamada, Birleşik Arap Emirlikleri’nde ABD Deniz Piyadelerinin bulunduğu bir noktanın İHA’larla hedef alındığı, Bahreyn’de ABD’ye ait hava savunma sistemlerinin imha edildiği ve Kuveyt’teki bir hava üssünde erken ihbar radarlarının vurulduğu öne sürüldü.
Aynı açıklamada, söz konusu saldırıların ABD ve İsrail’e yönelik operasyonların 88’inci dalgası olduğu ifade edildi.
KÖRFEZ ÜLKELERİNE YENİ FÜZE VE İHA SALDIRILARI
Suudi Arabistan, Kuveyt ve Bahreyn de yeni saldırıların hedefi oldu. Suudi Arabistan, başkent Riyad’a yönelen 7 balistik füze ile ülkenin doğusuna atılan bir füzenin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Kuveyt yönetimi, hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyururken, yurttaşlara resmi güvenlik talimatlarına uyma çağrısı yaptı. Bahreyn’de ise birçok bölgede sirenler çaldı ve yurttaşlardan güvenli alanlara yönelmeleri istendi.
Saldırıların can kaybı ya da hasara yol açıp açmadığına dair net bilgi paylaşılmadı.
DUBAİ AÇIKLARINDA PETROL TANKERİNE SALDIRI
Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında Kuveyt’e ait bir petrol tankerine saldırı düzenlendiği bildirildi. Kuveyt Petrol Şirketi, “Al Salmi” adlı tankerde hasar oluştuğunu ve yangın çıktığını açıkladı. Tankerin dolu olduğu belirtilirken, olası petrol sızıntısı riskine dikkat çekildi.
Dubai Medya Ofisi ise saldırıyı doğrularken, mürettebatın tamamının güvende olduğunu ve yaralanma yaşanmadığını bildirdi.
Ayrıca hava savunma sistemleri tarafından düşürülen bir unsurun enkazının Dubai’de terk edilmiş bir yapıya düşmesi sonucu yangın çıktığı, çevrede bulunan 4 kişinin yaralandığı aktarıldı.
NETANYAHU: “SAVAŞTA YARI YOLU GEÇTİK”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’a yönelik yürütülen operasyonlara ilişkin yaptığı açıklamada, hedeflerin yarısından fazlasına ulaşıldığını söyledi. Savaşın süresine dair takvim vermekten kaçınan Netanyahu, sürecin “zaman değil, görev bazlı” ilerlediğini ifade etti.
Netanyahu ayrıca İran’ın askeri ve nükleer kapasitesinin ciddi şekilde zayıflatıldığını öne sürdü.
İRAN: “ABD GÜÇLERİ BÖLGEDEN ÇEKİLMELİ”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını hedef alarak, bu güçlerin bölgeden çıkarılması gerektiğini söyledi. İran’ın operasyonlarının bölge ülkelerini değil, “saldırgan güçleri” hedef aldığını savunan Arakçi, Suudi Arabistan’a da “kardeş ülke” vurgusu yaptı.
ABD: “GÖRÜŞMELER DEVAM EDİYOR”
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD ile İran arasında yürütülen temasların sürdüğü ve olumlu ilerlediği belirtildi. Ancak aynı açıklamada, diplomatik çözüm sağlanamaması halinde askeri seçeneklerin masada olduğu mesajı da verildi.
ABD tarafı, İran’ın nükleer programından vazgeçmesi gerektiğini vurgularken, aksi durumda ağır sonuçlarla karşılaşabileceğini ifade etti.
RUBIO: “SAVAŞ HAFTALAR İÇİNDE BİTEBİLİR”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’daki çatışmaların aylar değil haftalar içinde sona erebileceğini öne sürdü. Rubio, askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlanmak üzere olduğunu belirtti.
AVRUPA’DAN MESAFELİ TUTUM
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin savaşa doğrudan dahil olmayacağını açıkladı. İspanya ise ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarında kullanılan askeri uçaklara hava sahasını kapattığını duyurdu.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile IKBY yetkilileri arasında gerçekleşen görüşmede bölgedeki gelişmeler ele alındı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile temas kurarak çatışmaların sona erdirilmesine yönelik adımları değerlendirdi.
BÖLGEDE GERİLİM YENİ BİR EŞİKTE
Ortadoğu genelinde art arda gelen saldırılar, karşılıklı sert açıklamalar ve askeri hareketlilik, çatışmanın daha geniş bir alana yayılabileceği endişesini artırıyor. Diplomatik girişimlere rağmen sahadaki gerilim düşmezken, bölge ülkeleri ve uluslararası aktörler gelişmeleri yakından izlemeyi sürdürüyor.