22 Mart Uluslararası Fok Günü'nde, nesli tehlike altındaki Akdeniz keşiş fokunun geleceğinin, yaşam alanlarının korunmasına bağlı olduğu açıklandı.
Dünyanın en nadir deniz memelilerinden biri olan Akdeniz keşiş fokunun geleceği, kıyı mağaralarının korunmasına bağlı.
Uzmanlar, özellikle turizm sezonu öncesi artan insan baskısına karşı uyarıyor.
AKDENİZ KEŞİŞ FOKU İÇİN KRİTİK UYARI
22 Mart Uluslararası Fok Günü kapsamında yapılan açıklamalarda, nesli tehlike altındaki Akdeniz keşiş fokunun yaşam mücadelesine dikkat çekildi. Uzmanlar, türün geleceğinin doğrudan yaşam alanlarının korunmasına bağlı olduğunu vurguladı.
TÜRKİYE KIYILARINDA SAYILARI 140’TAN AZ
Akdeniz’de yaşayan en nadir deniz memelilerinden biri olan Akdeniz keşiş fokunun Türkiye kıyılarındaki sayısının 140’tan az olduğu belirtiliyor. Tür, başta kıyı mağaraları olmak üzere sınırlı yaşam alanlarında varlığını sürdürmeye çalışıyor. Ancak bu alanlar, artan insan faaliyetleri nedeniyle ciddi tehdit altında bulunuyor.
KIYI MAĞARALARINDA İNSAN BASKISI ARTIYOR
Akdeniz Koruma Derneği’nin açıklamasına göre, özellikle turizm sezonunun yaklaşmasıyla birlikte fokların dinlenme ve yavrulama amacıyla kullandığı kıyı mağaralarında insan baskısı artıyor. Geçtiğimiz günlerde Antalya Gazipaşa’da fokların yaşam alanlarına dalış yaptırılması da kamuoyunda tepki çekmişti.
Derneğin Foça, Muğla ve Antalya kıyılarında yürüttüğü bilimsel izleme çalışmalarıyla, fokların yılın hangi dönemlerinde hangi mağaraları kullandığı tespit ediliyor. Çalışmalarda fotokapan ve uzaktan izleme sistemlerinden yararlanılıyor.
MAĞARALARA GİRİŞ YASAK, RİSK BÜYÜK
Akdeniz keşiş fokları, yaşamlarının büyük bölümünü denizde geçirse de dinlenmek, doğum yapmak ve yavrularını büyütmek için kıyı mağaralarına ihtiyaç duyuyor. Özellikle doğum döneminde bu alanlarda insanla karşılaşılması, anne ve yavru için ciddi riskler oluşturuyor.
Türkiye’de fok mağaralarına girilmesi yasal olarak yasak olmasına rağmen, tur tekneleri, dalış faaliyetleri ve bireysel ziyaretler nedeniyle bu alanlarda ihlaller yaşanabiliyor. Bu durum, türün hassas yaşam döngüsünü doğrudan etkiliyor.
YASAL KORUMA VAR, UYGULAMA TARTIŞMALI
Mevzuata göre, Akdeniz keşiş foklarının yaşadığı kıyı mağaralarına girilmesi, dalış yapılması, yüzerek ya da herhangi bir deniz aracıyla bu alanlara ulaşılması, mağara girişlerinde beklenmesi ve demirleme yapılması yasak kapsamında bulunuyor. Ayrıca türün avlanması ve zarar görmesi de farklı yasal düzenlemelerle engellenmiş durumda.
Ancak uzmanlar, mevcut yasal korumaya rağmen sahadaki uygulamaların yeterince etkin olmadığına dikkat çekiyor.
KARŞILAŞMA DURUMUNDA NE YAPILMALI?
Uzmanlar, denizde ya da kıyıda bir Akdeniz keşiş foku ile karşılaşılması halinde hayvanın kesinlikle rahatsız edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Fokların dinlenme ve yavrulama alanı olan kıyı mağaralarına karadan ya da denizden girilmemesi, bu alanların türün hayatta kalması açısından kritik öneme sahip olduğu ifade ediliyor.
Ayrıca foklara yaklaşılmaması ve sessiz olunması, hem hayvanın güvenliği hem de doğal yaşamın korunması açısından büyük önem taşıyor.