Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı son veriler, Kars’ın dış ticarette potansiyelinin oldukça altında kaldığını gözler önüne serdi.
İhracatın yalnızca 115 bin dolar seviyesinde kalması, sınır ticareti ve sanayi yatırımlarındaki yapısal sorunları yeniden gündeme taşıdı.
Bölge yurttaşları ve ekonomik çevreler, doğukapı sınır kapısının açılmasıyla birlikte kentin yeniden lojistik üs haline gelebileceğini savunuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2026 yılı Nisan ayı dış ticaret verileri, bir dönem Kafkaslar’a açılan en önemli ticaret merkezlerinden biri olarak gösterilen Kars’ın ekonomik anlamda yaşadığı kaybı yeniden gündeme taşıdı.
Geçmişte bölgesel ticaretin merkezi konumunda bulunan Kars’ın, yıllar içerisinde hem idari hem de ekonomik olarak önemli avantajlarını kaybettiği değerlendiriliyor. Iğdır ve Ardahan’ın ayrı kent statüsüne kavuşmasının ardından ekonomik hinterlandı daralan Kars’ın, özellikle sınır ticareti ve lojistik alanında ciddi güç kaybı yaşadığı belirtiliyor.
Kent ekonomisinin en kritik sorunlarından biri olarak ise Ermenistan’a açılan doğukapı sınır kapısının yıllardır kapalı tutulması gösteriliyor. Uzun süredir atıl durumda bulunan sınır kapısının, Kars’ın dış ticaret hacmini doğrudan etkilediği ifade edilirken, bu durumun ihracat rakamlarına da net şekilde yansıdığı görülüyor.
KARS’IN İHRACATI 115 BİN DOLARDA KALDI
TÜİK verilerine göre Kars’ın 2026 yılı Nisan ayı ihracatı yalnızca 115 bin dolar olarak gerçekleşti. Kentin ithalatı ise 492 bin dolar seviyesinde kaldı. Açıklanan rakamlar, Kars’ın bölgedeki diğer kentlerin oldukça gerisinde kaldığını ortaya koydu.
Bölge kentleri arasında en yüksek ihracat 4 milyon 683 bin dolarla Iğdır’da gerçekleşirken, Ağrı’nın ihracatı 3 milyon 624 bin dolar oldu. Ardahan’da ise 233 bin dolarlık ihracat kaydedildi.
İthalat rakamlarında da benzer tablo dikkat çekti. Ağrı 16 milyon 82 bin dolarlık ithalatla ilk sırada yer alırken, Iğdır’ın ithalatı 5 milyon 68 bin dolar olarak açıklandı. Ardahan’ın ithalatı 271 bin dolar seviyesinde gerçekleşirken, Kars 492 bin dolarlık ithalatla sınırlı kaldı.
DOĞUKAPI SINIR KAPISI TARTIŞMALARI YENİDEN GÜNDEMDE
Ekonomik çevreler, Kars’ın dış ticarette geride kalmasının temel nedenlerinden birinin doğukapı sınır kapısının kapalı olması olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye ile Ermenistan arasında yıllardır kapalı bulunan kapının yeniden açılması halinde Kars’ın lojistik, taşımacılık, turizm ve ihracat alanlarında önemli hareketlilik yaşayabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu hattı, Kars Lojistik Merkezi ve kentin Kafkasya’ya açılan stratejik konumu dikkate alındığında, Kars’ın yeniden bölgesel ticaret üssü olabileceği ifade ediliyor. Ancak mevcut durumda sınır ticaretindeki daralma, üretim ve yatırım kapasitesini de olumsuz etkiliyor.
TARIM VE HAYVANCILIK GÜCÜ DIŞ TİCARETE YANSIMIYOR
Türkiye’nin önemli hayvancılık ve tarım merkezlerinden biri olan Kars’ın üretim potansiyelini dış ticarete yeterince aktaramadığı görülüyor. Uzun yıllardır sanayi yatırımlarındaki sınırlı artış, organize üretim alanlarının yetersizliği ve sınır ticaretindeki durgunluk nedeniyle kent ekonomisinin büyüme hızının düşük kaldığı değerlendiriliyor.
Bölge yurttaşları ise Kars’ın yeniden ekonomik canlılık kazanabilmesi için üretime dayalı yatırımların artırılması, sanayi altyapısının güçlendirilmesi ve sınır ticaretinin yeniden hareketlendirilmesi gerektiğini dile getiriyor.
TÜRKİYE’DE DIŞ TİCARET AÇIĞI GERİLEDİ
Öte yandan TÜİK ile Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan Türkiye geneli dış ticaret verileri, ihracatta artış yaşandığını ortaya koydu. 2026 yılı Nisan ayında Türkiye’nin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,3 artarak 25 milyar 408 milyon dolara yükseldi. İthalat ise yüzde 3,1 artışla 33 milyar 909 milyon dolar oldu.
Nisan ayında dış ticaret açığı yüzde 29,8 azalarak 8 milyar 500 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,9 seviyesine çıktı. Buna karşın Kars’taki düşük ihracat rakamları, kent ekonomisinin Türkiye genelindeki toparlanma eğilimine yeterince dahil olamadığını ortaya koydu.
TÜRKİYE’NİN DIŞ BORÇ STOKU 518,5 MİLYAR DOLAR OLDU
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) açıkladığı verilere göre, 2026 yılının ilk çeyreği itibarıyla Türkiye’nin toplam brüt dış borç stoku 518,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Kısa vadeli dış borç stoku 166,6 milyar dolar olurken, uzun vadeli dış borçların 351,9 milyar dolar seviyesine ulaştığı açıklandı.
Ekonomistler, yüksek dış borç yükü ve üretim odaklı büyüme ihtiyacının, Anadolu kentlerindeki ihracat kapasitesinin artırılmasını daha kritik hale getirdiğini değerlendiriyor. Bu çerçevede Kars gibi sınır kentlerinin yeniden üretim ve lojistik merkezine dönüştürülmesinin ekonomik açıdan stratejik önem taşıdığı belirtiliyor.
DİĞER EKONOMİ HABERLERİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere göre imalat sanayi genelinde kapasite kullanım oranı Mayıs ayında yüzde 74,1’e yükseldi. Reel Kesim Güven Endeksi de 2,4 puan artarak 101 seviyesine çıktı. Veriler, sanayi üretiminde sınırlı da olsa toparlanma eğiliminin sürdüğüne işaret etti.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) açıkladığı verilere göre yılın ilk dört ayında kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,1 arttı. Ancak aynı dönemde kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısındaki yüzde 24,9’luk yükseliş dikkat çekti. Ardahan’da ise Nisan ayında hiç şirket kuruluşu gerçekleşmediği açıklandı.
TÜİK’in yapı izin istatistiklerine göre 2026 yılının ilk çeyreğinde yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 19,6, daire sayısı yüzde 37 ve toplam yüzölçümü yüzde 26,1 arttı. İnşaat sektöründeki hareketliliğin özellikle büyük kentlerde devam ettiği değerlendiriliyor.