Iğdır’da el emeğiyle hazırlanan üzerlikler, yurtiçi ve yurtdışından gelen siparişlerle farklı adreslere gönderiliyor.
Kars, Ağrı ve Iğdır çevresinde doğal olarak yetişen ve yörede geleneksel kullanımı bulunan üzerlik (xeml), farklı tasarımlarla hazırlanarak satışa sunuluyor.
Özellikle yurtdışında yaşayan bölge insanlarının ilgisiyle Kanada ve Avrupa ülkelerine kadar gönderilen ürünler, kadınların emeğini gelir kaynağına dönüştürüyor.
BÖLGEDE YAYGIN OLARAK HAZIRLANIYOR
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; üzerlik, Kars, Ağrı ve Iğdır’ın kırsal kesimlerinde hem doğal olarak yetişen hem de geleneksel kullanım alanını koruyan bitkiler arasında bulunuyor.
Özellikle taşlık ve yüksek kesimlerde yetişen üzerlikler, Ağustos ayının ortalarından itibaren toplanarak kurutuluyor. Toplanan bitkiler daha sonra el işçiliğiyle hazırlanarak farklı biçimlerde satışa sunuluyor.
Bölgede uzun yıllardır kullanılan ürün, son dönemde farklı tasarımlarla yeniden değerlendirilerek daha geniş bir pazara ulaştırılıyor.
ÜZERLİK (XEML) EL EMEĞİYLE ŞEKİLLENİYOR
Yörede üzerlik (xeml) olarak bilinen ürün, toplandıktan sonra çeşitli işlemlerden geçirilerek tasarlanıyor.
Özellikle üzerliklerin tomurcukları kullanılarak farklı modeller hazırlanıyor. Süsleme ve birleştirme aşamalarının el işçiliğiyle yapılması nedeniyle ürünlerin her biri farklı özellik taşıyor.
Geleneksel kullanımını koruyan üzerlik, bu yöntemle dekoratif bir ürüne dönüştürülerek satışa hazırlanıyor.
KADINLARIN EMEĞİ ÜRÜNE DÖNÜŞÜYOR
Üretim sürecinde kadınların emeği önemli yer tutuyor.
Kırsal alanlardan toplanan üzerliklerin ayıklanması, kurutulması, tasarlanması ve satışa hazırlanması aşamalarında el işçiliği kullanılıyor. Satıştan elde edilen gelir ise üretime katılan kadınların aile bütçelerine katkı sağlıyor.
Üretimin siparişlere göre yapılması, geleneksel el işçiliğinin aynı zamanda ek gelir sağlayan bir faaliyete dönüşmesini sağlıyor.
SOSYAL MEDYA İLE PAZAR ALANI GENİŞLEDİ
Üzerliklerin tanıtım ve satışında sosyal medya platformları kullanılıyor.
Hazırlanan farklı modellerin fotoğrafları ve ürün bilgileri internet üzerinden paylaşılırken, siparişler de bu kanallar aracılığıyla alınıyor. Böylece Kars, Ağrı ve Iğdır çevresinde hazırlanan ürünler farklı kentlerdeki alıcılara ulaştırılıyor.
Sosyal medya üzerinden kurulan doğrudan satış ağı, geleneksel ürünlerin yerel pazarın dışına çıkmasına da imkân sağlıyor.
YURTDIŞINDAN DA SİPARİŞ GELİYOR
Üzerliklere özellikle yurtdışında yaşayan bölge insanlarının ilgi gösterdiği belirtiliyor.
Iğdır’da hazırlanan ürünlerin Kanada, Hollanda, Almanya, Belçika ve İsviçre gibi ülkelere gönderildiği aktarılıyor. Yurtdışından gelen taleplerin artması nedeniyle üretimde zaman zaman sipariş yoğunluğu yaşanıyor.
El emeğine dayalı üretim nedeniyle ürünlerin hazırlanması belirli bir süre alırken, mevcut üretim kapasitesi artan taleplerin tamamının kısa sürede karşılanmasını zorlaştırıyor.
GELENEKSEL KULLANIMI SÜRÜYOR
Kars, Ağrı ve Iğdır çevresinde üzerlik, yalnızca dekoratif amaçla değil, geleneksel inanışlar kapsamında da kullanılıyor.
Evlerin girişlerine ve duvarlarına asılan üzerliğin nazardan korunma amacı taşıdığına inanılıyor. Kurutulan üzerliğin yakılmasıyla oluşan duman da yörede aynı geleneksel amaçla kullanılıyor.
Bu kullanım biçimleri, ürünün bölge kültüründeki yerini korumasını sağlıyor.
KÜLTÜREL ÜRÜNDEN EKONOMİK DEĞERE
Kars, Ağrı ve Iğdır çevresinde yaygın biçimde hazırlanan üzerlik (xeml), geleneksel kullanımının yanı sıra el emeğiyle yeniden tasarlanarak farklı pazarlara ulaştırılıyor.
Kırsal alanlardan toplanan bitkinin kadınların emeğiyle ürüne dönüştürülmesi, yöresel bir kültürel unsurun ekonomik değer kazanmasını sağlıyor. Yurtdışından gelen siparişler ise bölgedeki geleneksel el işçiliğinin daha geniş bir alıcı kitlesine ulaşmasına imkân veriyor.