İsrail’de sandık çıkış anketleri, Netanyahu ve muhalefet bloklarının Knesset’te hükümet için gereken 61 sandalyeye ulaşamadığını gösterdi.
Likud en büyük parti görünürken Gadi Eisenkot’un Yashar’ı da güçlü sonuç aldı; Arap partilerine 17-19 sandalye öngörülüyor, bu da önemli.
Resmi sayım sürerken ilk sonuçlar Netanyahu blokunu önde gösterdi; oylar kesinleşmeden hükümetin kim tarafından kurulacağı netleşmedi.
SANDIK ÇIKIŞ ANKETLERİNDE NET BİR ÇOĞUNLUK YOK
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimlerin ardından açıklanan sandık çıkış anketleri, 120 sandalyeli Knesset’te hiçbir siyasi bloğun tek başına hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadığını ortaya koydu.
Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi, çıkış anketlerinde en fazla sandalye kazanması beklenen parti olarak öne çıktı. Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi de muhalefetin başlıca siyasi aktörlerinden biri oldu.
Ancak televizyon kanallarının yayımladığı tahminler arasında farklılıklar bulunuyor. Kan 11, Kanal 12 ve Kanal 13’ün anketleri, Netanyahu’nun blokunun yaklaşık 50 sandalye alabileceğini, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun ise 52-53 sandalyeye ulaşabileceğini gösterdi. Kanal 14’ün tahmini ise Netanyahu’nun bloğunu 60 sandalyeyle önde gösterdi.
Bu farklılıklar, çıkış anketlerinin kesin seçim sonuçları olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.
LİKUD EN BÜYÜK PARTİ OLARAK ÖNE ÇIKTI
Çıkış anketlerine göre Netanyahu’nun Likud Partisi’nin 24-30 arasında sandalye kazanması öngörüldü. Tahminler arasındaki fark, partinin parlamentodaki sandalye sayısının henüz netleşmediğini gösteriyor.
Eisenkot’un Yashar Partisi için 19-23 sandalye aralığında tahminler yapıldı. Eski başbakan Naftali Bennett’in liderliğindeki B’Yahad partisinin ise yaklaşık 11-15 sandalye kazanabileceği öngörüldü.
Likud’un tek başına en fazla sandalyeyi kazanması, Netanyahu’nun hükümeti kurmasının kesinleştiği anlamına gelmiyor. İsrail’de hükümetin kurulabilmesi için parlamentoda güvenoyu alınması gerekiyor. Bu nedenle partilerin sandalye sayıları kadar olası koalisyon ortaklıkları da önem taşıyor.
ARAP PARTİLERİNİN SANDALYE SAYISI BELİRLEYİCİ OLABİLİR
Sandık çıkış anketlerinde Arap partilerinin toplam 17-19 sandalye kazanabileceği tahmin edildi. Hadash-Ta’al ve Birleşik Arap Listesi (Ra’am) gibi partilerin parlamentodaki temsilinin artması, hükümet kurma görüşmelerinin seyrini etkileyebilecek başlıklardan biri olarak öne çıktı.
Netanyahu’nun sağ ve dini partilerden oluşan bloğu ile Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun çoğunluğa ulaşamaması, Arap partilerinin olası rolünü daha önemli hale getirdi.
Bununla birlikte, iki ana siyasi blokun Arap partileriyle hükümet kurmaya ilişkin tutumları, koalisyon seçeneklerini sınırlandırıyor. Muhalefet içindeki bazı liderlerin bu partilerle hükümet ortaklığına mesafeli yaklaşması da alternatif bir çoğunluk oluşturulmasını zorlaştırabilir.
Arap partileri doğrudan bir koalisyona katılmasa bile dışarıdan destek veya güven oylamasında çekimser kalma gibi seçenekler, olası hükümet senaryoları arasında değerlendiriliyor. Bu seçeneklerin hayata geçip geçmeyeceği ise partilerin seçim sonrasındaki tutumlarına bağlı olacak.
RESMİ OY SAYIMI SÜRÜYOR
İsrail Merkezi Seçim Komitesi, seçim gecesinin ardından oyların sayımına başladı. Çıkış anketlerinin açıklanmasından sonra yayımlanan ilk resmi sonuçlar, Likud’un önde olduğunu gösterdi.
Ancak sayımın ilk aşamalarında açıklanan veriler, toplam oyların yalnızca bir bölümünü kapsıyor. Sandıkların tamamından gelen oyların yanı sıra özel zarflarla kullanılan oyların da sayılması gerekiyor. Bu nedenle sandalye dağılımı, sayım ilerledikçe değişebilir.
İsrail’de seçimlere katılım yüzde 77,7 olarak açıklandı. Bu oran, 1999’dan bu yana kaydedilen en yüksek katılım düzeyi olarak bildirildi.
HÜKÜMETİ KURMA SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Kesin sonuçların açıklanmasının ardından İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, parlamentoda temsil hakkı kazanan partilerin liderleriyle görüşecek. Herzog, hükümeti kurma olasılığını en yüksek gördüğü adaya görev verecek. Bu kişinin mutlaka en fazla sandalyeyi kazanan partinin lideri olması gerekmiyor.
Görevlendirilen adayın koalisyon görüşmeleri için başlangıçta 28 günü bulunuyor. Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 gün daha uzatabiliyor. İlk adayın hükümeti kuramaması halinde başka bir parlamenter de görevlendirilebiliyor.
Hiçbir siyasi blokun 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamaması, azınlık hükümeti kurulması veya yeni bir seçime gidilmesi ihtimallerini gündeme getiriyor. Ancak bu senaryoların hiçbiri henüz kesinleşmiş değil.
NETANYAHU’NUN GÖREVİ SÜREBİLİR
Yeni hükümet kurulana kadar Netanyahu liderliğindeki mevcut hükümet görevini geçici olarak sürdürecek. Koalisyon görüşmelerinin sonuç vermemesi halinde siyasi belirsizlik uzayabilir.
Seçim sonuçları, İsrail siyasetinde yalnızca hangi partinin daha fazla sandalye kazandığıyla değil, parlamentoda hükümet kurabilecek bir çoğunluğun oluşturulup oluşturulamayacağıyla da şekillenecek. Resmi oy sayımı ve partiler arasındaki görüşmeler, ülkenin yeni hükümetinin kimlerden oluşacağını belirleyecek.