ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmalar sürerken İran’da kritik bir liderlik değişimi yaşandı.
Uzmanlar Meclisi, Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesinin ardından oğlu Mücteba Hamaney’i ülkenin yeni dini lideri olarak seçti.
Bölgedeki askeri gerilim ve karşılıklı saldırılar ise Ortadoğu’da savaş riskini büyütüyor.
İRAN’DA YENİ DÖNEM: MÜCTEBA HAMANEY DİNİ LİDER SEÇİLDİ
İran’da dini lider Ali Hamaney’in ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından başlayan liderlik süreci tamamlandı. İran Anayasası gereği ülkenin en yüksek siyasi ve dini makamı olan dini lideri belirlemek üzere toplanan Uzmanlar Meclisi, yaptığı oylama sonucunda Mücteba Hamaney’i yeni dini lider olarak seçti.
Oy çokluğuyla seçilen Mücteba Hamaney, İran’daki siyasi sistemin en güçlü makamı olan dini liderlik görevini devraldı. Dini lider, aynı zamanda silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak görev yapıyor ve yargı kurumlarının üst düzey yöneticileri ile bazı önemli devlet kurumlarının başkanlarını atama yetkisine sahip bulunuyor.
Seçimin ardından İran Genelkurmay Başkanlığı, Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı ve İran Ordusu tarafından yayımlanan açıklamalarda yeni lidere bağlılık bildirildi.
DEVRİM MUHAFIZLARI VE ORDU HAMANEY’E BAĞLILIK BİLDİRDİ
İran Devrim Muhafızları Ordusu da yayımladığı bildiride Uzmanlar Meclisi’nin kararını desteklediğini açıkladı. Açıklamada, Mücteba Hamaney’in emirlerine tam itaat edileceği vurgulandı.
Ordudan yapılan açıklamada ise İran’ın bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak için yeni dini liderin komutasında görevlerin sürdürüleceği belirtildi. Silahlı kuvvetlerin geçmişe kıyasla daha güçlü ve kararlı şekilde sahada olacağı ifade edildi.
İSRAİL’DEN İRAN HEDEFLERİNE SALDIRI
Bölgedeki askeri gerilim liderlik değişimiyle birlikte daha da tırmandı. İsrail Savunma Kuvvetleri, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri karargahına saldırı düzenlendiğini açıkladı.
İsrail ordusu ayrıca Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta düzenlenen bir saldırıda Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü’nün 5 üst düzey komutanının öldürüldüğünü duyurdu.
LÜBNAN SINIRINDA ÇATIŞMALAR
İsrail ile Hizbullah güçleri Lübnan’ın doğusunda yeniden çatışmaya girdi. Lübnan Ulusal Haber Ajansı’na göre İsrail askerleri Suriye sınırına yakın Nabi Sheet kasabası çevresine helikopterle indirme yapmaya çalıştı.
Bölgede yaşanan çatışmaların ardından Hizbullah yetkilileri bir İsrail helikopterinin düşürüldüğünü iddia etti. Bu iddia henüz resmi makamlar tarafından doğrulanmadı.
İSRAİL’DE FÜZE ALARMI
İran ve Hizbullah tarafından gerçekleştirilen füze saldırıları nedeniyle İsrail’in birçok kentinde sirenler çaldı. İsrail Savunma Kuvvetleri, füzelerin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.
İsrail basını, bazı füze parçalarının Rişon LeTsiyon ve Lod kentlerine düştüğünü, bir kadının yaralandığını duyurdu.
KÖRFEZ ÜLKELERİNE SALDIRILAR
Çatışmaların bölgeye yayılmasıyla birlikte İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları da gündeme geldi.
Bahreyn İçişleri Bakanlığı, Sitra Adası’na düzenlenen insansız hava aracı saldırısında yaralananların olduğunu açıkladı. Saldırı sonucu bazı evlerin hasar gördüğü bildirildi.
Birleşik Arap Emirlikleri ise İran saldırılarında 4 kişinin hayatını kaybettiğini, 100’den fazla kişinin yaralandığını duyurdu.
Suudi Arabistan’da Al-Kharj kentinde bir binaya düşen füze nedeniyle 2 kişi yaşamını yitirirken 12 kişi yaralandı.
PETROL TESİSLERİ VE ENERJİ ALTYAPISI HEDEFTE
ABD ve İsrail’in İran’daki petrol tesislerine yönelik saldırılarının ardından başkent Tahran ve Elburz’daki bazı yakıt depoları vuruldu.
Saldırılar sonrası Tahran’da petrol sızıntısı nedeniyle yağmur suyu kanallarında patlamalar meydana geldi. İran Kızılayı ise kimyasal bileşiklerin atmosfere karışması nedeniyle “asitli yağış” riskine karşı yurttaşları uyardı.
CAN KAYBI ARTIYOR
İran Sağlık Bakanlığı verilerine göre saldırıların başladığı 28 Şubat’tan bu yana ülkede 10 binden fazla kişi yaralandı, bin 200’den fazla kişi hayatını kaybetti.
İran Kızılayı ayrıca hava saldırılarında yaklaşık 10 bin sivil yapının zarar gördüğünü açıkladı. Hasar gören yapılar arasında konutlar, iş yerleri ve sağlık kurumları da bulunuyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı ise İsrail saldırılarında 83’ü çocuk olmak üzere 394 kişinin öldüğünü bildirdi.
ABD ASKERİ KAYIPLARI ARTIYOR
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran’a yönelik saldırılar sırasında yaralanan bir askerin daha hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylece çatışmalarda ölen ABD askerlerinin sayısı 7’ye yükseldi.
ABD Başkanı Donald Trump ise petrol fiyatlarındaki artışın geçici olduğunu savundu. Trump, İran kaynaklı nükleer tehdidin ortadan kaldırılmasıyla fiyatların düşeceğini söyledi.
TRUMP’TAN İRAN’A SERT MESAJ
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da seçilen yeni dini liderle ilgili yaptığı açıklamada dikkat çeken ifadeler kullandı.
Trump, yeni liderin ABD’den onay alması gerektiğini savunarak aksi durumda görev süresinin uzun olmayacağını ileri sürdü. Trump ayrıca İran’ın Ortadoğu’nun tamamını ele geçirmeyi planladığını iddia etti.
İRAN’DAN PETROL PİYASASINA UYARI
İran Devrim Muhafızları’na bağlı Hatemu’l Enbiya Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari ise enerji altyapısına yönelik saldırıların sürmesi halinde misilleme yapılacağını söyledi.
Zülfikari, “Petrol fiyatının varil başına 200 doların üzerine çıkmasına dayanabilecekseniz bu oyunu sürdürün” sözleriyle küresel enerji piyasalarına uyarıda bulundu.
ORTADOĞU’DA UÇUŞLAR İPTAL EDİLDİ
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle bazı uçuşların iptal edildiğini açıkladı.
Buna göre Türk Hava Yolları, AJet, Pegasus ve SunExpress tarafından Irak, Suriye, Lübnan ve Ürdün seferleri 13 Mart gün sonuna kadar durduruldu. İran uçuşları ise belirli süreliğine planlamadan çıkarıldı.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ HIZLANDI
Çatışmaların büyüme riski nedeniyle uluslararası diplomasi trafiği de hız kazandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan telefonda görüşerek gerilimin azaltılması gerektiğini vurguladı.
Pezeşkiyan ayrıca Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile de telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
ORTADOĞU’DA GERİLİM DERİNLEŞİYOR
İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmalar dokuzuncu gününe girerken bölgedeki saldırılar giderek daha geniş bir coğrafyaya yayılıyor.
İsrail’in Lübnan’daki mülteci kamplarını ve yerleşim alanlarını hedef aldığı saldırılarda çok sayıda sivil hayatını kaybederken, İran da İsrail ve ABD üslerini hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırılarını sürdürüyor.
Uzmanlar, İran’daki liderlik değişimi ve artan askeri hareketlilik nedeniyle Ortadoğu’daki gerilimin kısa vadede düşmesinin zor olduğu değerlendirmesinde bulunuyor.