Türkiye’de tarımsal girdi fiyatları eylülde yıllık yüzde 32,36 yükselirken, tüketici güven endeksi kasım ayında 86,8 olarak belirlendi.
Yurt dışı üretici fiyatları ekimde yıllık yüzde 33,45 artarken, imalat sanayisinde kapasite kullanım oranı yüzde 74,1 olarak açıklandı.
Reel kesim güveni 101,3’e yükselirken, Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonunda eylül sonunda 320,4 milyar dolarlık açık oluştu.
TÜİK VE TCMB’DEN EKONOMİK VERİLER
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 20 Kasım’da bir dizi ekonomik göstergeyi kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilerde tarımsal üretim maliyetleri, yurt dışına satılan ürünlerin üretici fiyatları, tüketici güveni, imalat sanayisinin kapasite kullanımı ve Türkiye’nin uluslararası yatırım pozisyonu öne çıktı.
Veriler, farklı dönemleri kapsıyor. Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi Eylül 2026’yı, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi Ekim 2026’yı, tüketici güveni ile imalat sanayisi göstergeleri ise Kasım 2026’yı yansıtıyor.
TARIMSAL GİRDİ FİYATLARINDA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 32,36
TÜİK’in açıkladığı Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ne (Tarım-GFE) göre fiyatlar bir önceki aya kıyasla yüzde 3,78, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 25,73 ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,36 arttı. On iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 32,88 olarak gerçekleşti.
Ana gruplarda tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin endeksi aylık yüzde 4,05, yıllık yüzde 33,90 yükseldi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde ise aylık artış yüzde 2,02, yıllık artış yüzde 22,97 oldu.
Alt gruplar arasında en yüksek yıllık artış yüzde 53,38 ile enerji ve yağlayıcılarda görüldü. Aynı grup, aylık yüzde 9,56’lık artışla da en yüksek yükselişin yaşandığı alan oldu.
YURT DIŞI ÜRETİCİ FİYATLARI YILLIK YÜZDE 33,45 ARTTI
TÜİK’in Ekim 2026 Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerine göre endeks, bir önceki aya kıyasla yüzde 0,75, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 29,66 ve yıllık bazda yüzde 33,45 yükseldi. On iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 33,17 olarak kaydedildi.
Sanayinin iki ana sektöründe yıllık artış madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 38,21, imalatta yüzde 33,36 oldu. Ana sanayi gruplarında enerji fiyatları yıllık yüzde 144,50 artarak diğer gruplardan ayrıştı. Ara mallarında yüzde 32,84, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 23,46, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 27,98 ve sermaye mallarında yüzde 21,08 artış gerçekleşti.
Aylık değişimde madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 0,29, imalat yüzde 0,76 yükseldi. Ana sanayi gruplarında enerjide yüzde 2,45 artış görülürken, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,57 düşüş kaydedildi.
TÜKETİCİ GÜVENİ KASIMDA 86,8’E ÇIKTI
TÜİK ve TCMB iş birliğiyle yürütülen tüketici eğilim anketinin sonuçlarına göre, tüketici güven endeksi ekim ayında 84,8 seviyesindeyken kasım ayında yüzde 2,4 artışla 86,8’e yükseldi.
Endeksteki yükseliş, tüketicilerin ekonomik duruma ilişkin değerlendirmelerinde önceki aya göre sınırlı bir iyileşmeye işaret etti. Bununla birlikte endeksin 100’ün altında kalması, tüketici güveninde kötümser görünümün sürdüğünü gösteriyor.
İMALAT SANAYİSİNDE KAPASİTE KULLANIMI GERİLEDİ
TCMB’nin Kasım 2026 verilerine göre, imalat sanayisinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı bir önceki aya kıyasla 0,2 puan azalarak yüzde 74,1 oldu.
Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı da 0,1 puanlık düşüşle yüzde 74,4 seviyesinde gerçekleşti. Veriler, imalat sanayisinde üretim kapasitesinin kullanımında kasım ayında sınırlı gerileme yaşandığını ortaya koydu.
REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ 101,3’E YÜKSELDİ
TCMB’nin imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.960 iş yerinden aldığı yanıtlarla hazırladığı Reel Kesim Güven Endeksi, kasım ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak 0,2 puan artarak 101,3 seviyesine çıktı.
Endeksi olumlu etkileyen başlıklar arasında son üç aydaki toplam sipariş miktarı, gelecek üç aya ilişkin üretim hacmi ve ihracat sipariş beklentileri yer aldı. Mevcut mamul mal stoku ve genel gidişata ilişkin değerlendirmeler de artış yönünde etkili oldu.
Buna karşılık sabit sermaye yatırım harcaması ve gelecek üç aylık döneme ilişkin istihdam değerlendirmeleri endeksi aşağı çeken unsurlar arasında bulundu.
Mevsimsel etkilerden arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ise 0,6 puan azalarak 99,2 seviyesinde gerçekleşti. Gelecek üç aya ilişkin üretim, ihracat ve iç piyasa siparişlerinde artış beklentileri güçlenirken, istihdam artışı beklentileri zayıfladı.
TÜRKİYE’NİN NET ULUSLARARASI YATIRIM POZİSYONU EKSİ 320,4 MİLYAR DOLAR
TCMB’nin Eylül 2026 Uluslararası Yatırım Pozisyonu verilerine göre Türkiye’nin yurt dışı varlıkları, bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 6,9 artarak 428,5 milyar dolara ulaştı. Yükümlülükler ise yüzde 5,3 azalarak 748,9 milyar dolar oldu.
Bu gelişmelerin ardından Türkiye’nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu eksi 320,4 milyar dolar olarak kaydedildi. Net pozisyon, Türkiye’nin yurt dışındaki varlıkları ile yurt dışına olan yükümlülükleri arasındaki farkı gösteriyor.
Rezerv varlıklar bir önceki çeyreğe göre 18,6 milyar dolar artarak 166,1 milyar dolara yükseldi. Doğrudan yatırımlar 83 milyar dolar, diğer yatırımlar 167,1 milyar dolar oldu. Bankaların yabancı para varlıkları ise yüzde 1,1 azalarak 47,6 milyar dolara geriledi.
Yükümlülükler tarafında doğrudan yatırımlar yüzde 17,8 düşüşle 175,2 milyar dolar, portföy yatırımları yüzde 3,3 azalışla 149,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Diğer yatırımlar ise yüzde 1 artarak 420,2 milyar dolara çıktı.
EKONOMİK GÖSTERGELERDE FARKLI YÖNLERDE HAREKET
20 Kasım’da açıklanan veriler, ekonomik göstergelerde farklı yönlerde değişim yaşandığını ortaya koydu. Tarımsal girdi fiyatları ve yurt dışı üretici fiyatları yıllık bazda artışını sürdürürken, tüketici güveni ile reel kesim güven endeksinde yükseliş kaydedildi.
İmalat sanayisinin kapasite kullanım oranı gerilerken, Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu eksi 320,4 milyar dolar olarak açıklandı.