Kars’ta soğuk havaların uzamasıyla geciken kaz sezonu, köylerde yeniden hareketliliği artırdı.
Özellikle kadınların emeğiyle büyütülen kazlar kuluçkaya yatarken, üreticiler bu yıl verimin düşmesinden ve ırkın bozulmasından endişeli.
KAZ SEZONU GECİKMELİ BAŞLADI
Kars’ta baharın geç gelmesiyle birlikte köy yaşamında hareketlilik yeniden başladı. Bölgenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan kaz yetiştiriciliğinde bu yıl kuluçka süreci gecikti. Uzayan kış koşulları nedeniyle kazlar geç kuluçkaya yatarken, üreticiler sabırla bekledikleri sezonu şimdi yoğun bir tempoyla sürdürüyor.
KADINLARIN EMEĞİYLE BÜYÜYEN BİR GELENEK
Akyaka ilçesine bağlı köylerde kaz yetiştiriciliği, büyük ölçüde kadınların emeğiyle yürütülüyor. Ailelerin önemli bir parçası olarak görülen kazlar, kış boyunca özenle beslenip korunuyor. Kuluçkaya yatan kazların bazı yavruları çıkmaya başlarken, köy evlerinde tatlı bir telaş yaşanıyor.
Yeni doğan kaz yavruları, soğuk havadan etkilenmemeleri için özel alanlarda tutuluyor. Düzenli beslenen ve sürekli kontrol edilen yavruların sağlıklı büyümesi için kadınlar gece gündüz demeden yoğun çaba harcıyor.
“IRK BOZULDU, VERİM DÜŞTÜ”
Üreticilerden Gülsüm Demirkaya, bu yıl kazların geç doğum yaptığını ve verimin eskiye göre düştüğünü belirtti. Dışarıdan getirilen kazların yerel ırkla karıştırılmasının olumsuz etkilerine dikkat çeken Demirkaya, köy kazlarının eski verimliliğini kaybettiğini ifade etti.
KULUÇKA MAKİNESİNE YÖNELİM ARTTI
Kazların bu yıl yeterince kuluçkaya yatmaması üzerine bazı üreticiler çözümü kuluçka makinesinde buldu. Üreticilerden Erdoğan Erdağı, yumurtaların zayi olmaması için makine almak zorunda kaldıklarını belirterek, sürecin artık biraz da şansa bağlı ilerlediğini dile getirdi.
TİTİZ TAKİP, BÜYÜK ÖNEM
Kuluçkaya yatan kazlar da en az yavrular kadar özenle takip ediliyor. Yumurtalar her gün kontrol edilerek gelişim süreci yakından izleniyor. Olası bir olumsuzlukta hızlı müdahale edilmesi, hem verimi artırıyor hem de üreticilerin emeğini koruyor.
KÜLTÜREL MİRAS VE EKONOMİK GÜÇ
Kars’ta kaz yetiştiriciliği yalnızca bir üretim faaliyeti değil, aynı zamanda köklü bir kültürel miras olarak varlığını sürdürüyor. Özellikle kadınların omuzlarında yükselen bu gelenek, aile ekonomisine katkı sağlamanın yanı sıra dayanışma kültürünü de güçlendiriyor.
UMUT YAVRULARDA
Köylerde üreticiler umutlu. Kuluçkadan çıkan her yeni yavru, hem sofralara hem de ekonomiye katkı sağlayacak “beyaz bereketin” simgesi olarak görülüyor. Zorlu doğa koşullarına rağmen sürdürülen bu üretim süreci, bölge insanının azmini ve kararlılığını bir kez daha ortaya koyuyor.