AK Parti’de yeni anayasa çalışmaları sürerken Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bazı yönlerinin değiştirilmesine ilişkin bir rapor hazırlandığı öne sürüldü.
Ekonomi gazetesinin ulaştığı çalışmada TBMM’nin yasama ve denetim gücünün artırılması, bakanların milletvekilleri arasından atanması ve Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu’na aktarılması öneriliyor.
İddialara göre mevcut sistem tamamen kaldırılmayacak; bakan yardımcılıklarının yerine müsteşarlık sisteminin getirilmesi ve Meclis’te sözlü soru mekanizmasının yeniden oluşturulması da gündeme gelecek.
AK PARTİ KURMAYLARININ RAPORU GÜNDEMDE
PolitiKARS’ın haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre; AK Parti’de yeni anayasa hazırlıkları kapsamında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işleyişine ilişkin kapsamlı bir revizyon çalışması yürütüldüğü öne sürüldü.
Ekonomi gazetesinin yayımladığı habere göre bazı AK Parti kurmayları tarafından hazırlanan raporda, mevcut sistemin tamamen değiştirilmesi yerine belirli alanlarda düzenlemeler yapılması öneriliyor. Çalışmanın merkezinde ise TBMM’nin yürütme üzerindeki denetim gücünün artırılması bulunuyor.
AK Partili kurmaylara dayandırılan değerlendirmede, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin korunacağı ancak özellikle Meclis’in konumunda belirgin bir revizyon yapılmasının planlandığı ifade edildi.
BAKANLAR MİLLETVEKİLLERİ ARASINDAN ATANABİLECEK
Raporda öne çıkan başlıklardan biri bakanların statüsüyle ilgili.
Öneriye göre bakanlar yeniden milletvekilleri arasından atanabilecek. Bakan olarak görevlendirilen milletvekillerinin milletvekilliği devam edecek ancak Genel Kurul ve komisyonlardaki oylamalarda oy kullanamayacaklar.
Buna karşılık bakanların kendi görev alanlarıyla ilgili kanun tekliflerinin görüşüldüğü komisyon ve Genel Kurul çalışmalarına katılması öngörülüyor.
Bu modelin hayata geçmesi halinde bakanların aynı zamanda TBMM üyesi olarak görev yapabilmesinin yeniden önü açılmış olacak.
SÖZLÜ SORU MEKANİZMASI GERİ GELEBİLİR
Revizyon çalışmasında TBMM’nin yürütme üzerindeki denetim araçlarının genişletilmesi de yer alıyor.
Rapora göre bakanların belirli aralıklarla Genel Kurul’a gelerek milletvekillerinin sözlü sorularını yanıtlaması planlanıyor. Her 15 günde bir salı günü denetim oturumu yapılması, her ay iki bakanın bu oturumlara katılması ve bütün bakanların bir yasama yılı içinde en az bir kez milletvekillerinin karşısına çıkması öngörülüyor.
Bu düzenleme kabul edilirse Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle kaldırılan sözlü soru uygulamasının farklı bir modelle yeniden Meclis gündemine gelmesi söz konusu olacak.
CUMHURBAŞKANI’NIN BAZI YETKİLERİ PAYLAŞILABİLECEK
Raporda yürütme yetkisinin kullanımına ilişkin de değişiklik önerileri bulunuyor.
Buna göre Cumhurbaşkanı’nın mevcut sistemde tek başına kullandığı bazı yetkilerin Bakanlar Kurulu’na aktarılması planlanıyor. Bazı kararların Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’nun ortak imzasıyla, bazı kararların ise yalnızca Bakanlar Kurulu tarafından alınması öneriliyor.
Bu önerinin hayata geçmesi halinde yürütme yetkisinin kullanımında Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu arasında daha kolektif bir karar mekanizması oluşturulması gündeme gelecek.
BAKAN YARDIMCILIĞI YERİNE MÜSTEŞARLIK
Sistem revizyonu kapsamında kamu yönetiminin bürokratik yapısına ilişkin de değişiklik öneriliyor.
AK Parti içindeki değerlendirmelerde bakan yardımcılığı uygulamasından beklenen verimin alınamadığı yönündeki eleştirilerin bulunduğu aktarılırken, raporda bakan yardımcılıklarının kaldırılarak müsteşarlık sisteminin yeniden oluşturulması öneriliyor.
Müsteşarlık modelinin geri getirilmesi halinde bakanlıkların siyasi karar alma mekanizması ile üst düzey bürokratik yönetimi arasındaki görev dağılımının yeniden şekillendirilmesi gerekecek.
CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ İÇİN YENİ FORMÜL İDDİASI
Revizyon çalışmasında Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin bir formülün de değerlendirildiği bildirildi.
Raporda iki turlu seçimde ilk tur ile ikinci tur arasında en az 10 puanlık fark aranmasına yönelik bir öneriden söz ediliyor. Ancak bu başlıkta AK Parti içinde henüz ortak bir görüş bulunmadığı aktarılıyor.
Dolayısıyla söz konusu formül, diğer önerilerden farklı olarak henüz üzerinde uzlaşılmış bir düzenleme niteliğinde değil.
YENİ ANAYASA ÇALIŞMALARIYLA BİRLİKTE GÜNDEMDE
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne ilişkin revizyon iddiası, AK Parti’nin yeni anayasa çalışmalarıyla birlikte gündeme geldi.
AK Parti kurmaylarına dayandırılan değerlendirmelerde, yeni anayasa değişikliğinin TBMM’de 400’ün üzerinde oyla kabul edilebileceği görüşünün bulunduğu aktarıldı. Aynı değerlendirmelerde mevcut Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin tamamen ortadan kaldırılmasının değil, özellikle Meclis’in konumunu güçlendirecek bir revizyonun hedeflendiği belirtildi.
Öte yandan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, yeni anayasanın TBMM’de 400 veya daha fazla oyla kabul edilmesi halinde dahi halkoyuna sunulması gerektiğini savundu. Uçum’un açıklaması, yeni anayasa tartışmalarının Meclis oylaması ve referandum boyutunu da yeniden gündeme taşıdı.
HENÜZ KESİNLEŞMİŞ BİR DÜZENLEME YOK
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne ilişkin gündeme gelen başlıklar şu aşamada AK Parti kurmaylarının hazırladığı rapor ve kulis bilgilerine dayanıyor.
Cumhurbaşkanlığı veya AK Parti tarafından kamuoyuna açıklanmış kesinleşmiş bir anayasa değişikliği paketi bulunmadığı için bakanların Meclis’ten atanması, Bakanlar Kurulu’nun yetkilerinin artırılması, müsteşarlık sisteminin geri getirilmesi ve seçim sistemine ilişkin önerilerin henüz nihai karar niteliği taşımadığı görülüyor.
Önerilerin yeni anayasa çalışmaları kapsamında nasıl şekilleneceği, TBMM’de hangi siyasi partilerle görüşüleceği ve hangi maddelerin somut bir değişiklik teklifine dönüşeceği önümüzdeki süreçte netleşecek.