Avrupalı bilim insanları, 2025 yılının küresel ölçekte kayıtlara geçen en sıcak üçüncü yıl olduğunu açıkladı.
Avrupa Birliği’nin yeryüzü inceleme programı Copernicus ile Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nin (ECMWF) yayımladığı güncel veriler, küresel sıcaklık artışının endişe verici boyutlara ulaştığını ortaya koydu.
Verilere göre 2025, şimdiye kadarki en sıcak yıl olan 2023’ten yalnızca 0,01 derece daha serin geçti. Buna rağmen son üç yılın tamamında küresel ortalama sıcaklıklar, sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 santigrat derece eşiğinin üzerinde seyretti.
SANAYİ ÖNCESİ DÖNEME KIYASLA TARİHTE BİR İLK
ECMWF, kayıtların tutulmaya başlandığı tarihten bu yana ilk kez, küresel sıcaklıkların sanayi öncesi dönem (1850-1900) ortalamasının 1,5 santigrat derece üzerinde aralıksız üç yıl geçirdiğini duyurdu. İngiltere’nin ulusal meteoroloji kurumu UK Met Office de 1850’ye uzanan veriler doğrultusunda 2025’in en sıcak üçüncü yıl olduğunu doğruladı.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktör Yardımcısı Samantha Burgess, 1,5 derece sınırının “ani bir felaket eşiği” anlamına gelmediğini ancak her sıcaklık artışının aşırı hava olaylarını daha da şiddetlendirdiğini vurguladı. Burgess, “20 yıl sonra geriye baktığımızda, 2020’lerin ortasını görece serin yıllar olarak hatırlayabiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
2040 SENARYOSU 2030’DAN ÖNCE GERÇEKLEŞEBİLİR
Bilim insanlarına göre sera gazı emisyonlarının yeterince azaltılamaması, Paris Anlaşması kapsamında hedeflenen 1,5 santigrat derece sınırının uzun vadede aşılmasını hızlandırıyor. ECMWF, bu eşiğin 2030’dan önce kalıcı olarak aşılabileceğini öngörüyor.
Bu durum, Paris Anlaşması imzalanırken 2040’lı yıllar için öngörülen bir senaryonun yaklaşık 10 yıl erken gerçekleşmesi anlamına geliyor.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo ise, “Bu eşiğin aşılması artık kaçınılmaz. Asıl mesele, bunun insanlar ve doğal sistemler üzerindeki etkilerini nasıl yöneteceğimizdir” dedi.
AŞIRI HAVA OLAYLARI DAHA YAYGIN VE ŞİDDETLİ
Kısa vadeli ölçümlerde 1,5 derece sınırı aşılmış olsa da, uzmanlara göre uzun vadeli küresel ısınma seviyesi şu anda sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,4 derece üzerinde bulunuyor. Ancak bu sınırın kalıcı olarak aşılması durumunda daha uzun süren sıcak hava dalgaları, şiddetli fırtınalar, seller ve orman yangınlarının yaygınlaşması bekleniyor.
Nitekim 2025 yılında Avrupa genelinde yaşanan geniş çaplı orman yangınları, kayıtlara geçen en yüksek toplam emisyonlardan birini üretti. Bilimsel çalışmalar, Karayipler’de etkili olan Melissa Kasırgası ile Pakistan’da binlerce can kaybına yol açan muson yağmurlarının da iklim değişikliğiyle bağlantılı olarak daha yıkıcı hale geldiğini ortaya koydu.
DÜNYA METEOROLOJİ ÖRGÜTÜ VERİLERİ BEKLENİYOR
Öte yandan Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 2025 yılına ilişkin küresel sıcaklık verilerini gün içinde kamuoyuyla paylaşması bekleniyor.